خانه / مطالب ویژه / آداب سلام و برخورد با دیگران – 1

آداب سلام و برخورد با دیگران – 1

آداب سلام کردن و تأثیرات معنوی و روانی آن در انسان ها

قسمت اول:

این مضمون را بنابر عدم رعایت ادبِ برتر سلام کردن میان اکثریت اقشار جامعه، خواستم به رشتۀ تحریر درآورده، امت مسلمان را از فوائد اجتماعی، روانی و روحی سلام کردن باخبر سازم. بسا جای تأسف است که تعداد زیادی از صغار و بزرگان، حتی آنانیکه خود شان را عالم میدانند، هم خود، و هم خانواده شان را از ادای یک سنتِ زیبای اسلام عزیز مان، محروم کرده اند. و جای تأسف عمیق است که فرهنگِ غیر، در مطبوعات جایش را با سلام کردن عوض کرده است؛ از نطاقانِ کانال های مختلفِ رادیو تلویزیون مزخرف گرفته، تا وزرا و رؤسای نام نهاد، به تقلید از کشیشانِ کلیسا که میگویند (In the name of God) و اسمِ الله تعالی را خیلی سبُک و بدون در نظرداشت و رعایتِ حُرمت و عزتِ نام الله سبحانه و تعالی، و با کمال غرور و افتخارِ فاسقانه، در مقابل دوربین ها، بمردم خطاب میکنند «بنام خدا» و از گفتنِ «بسم الله الرحمن الرحیم» و تحیات زیبای «السلام علیکم و رحمۃ الله و برکاته» ننگ و عار میکنند!

و نیز متأسفم به اکثریتِ عوام، که سلام کردن را، نه از بهر تحیات فرستادن و دعای خیر، بلکه حسبِ عادت و فرهنگ به یکدیگر تقدیم میکنند. به حال رقتبار این ملت، در انزوا قرار دادنِ خلق، تزریقِ فرهنگ و اصطلاحات غیر، و فاصله گرفتن رعیت از آداب و سنت اسلامی اصیل که شاخص مکتب اسلام است، خیلی متأسفم، و در دل دردهایی دارم.

تطبیق و اجرای آداب اجتماعی در شریعت اسلامی یکی از امور مهم و ضروری پنداشته می‌شود که بر مرد و زن، خرد و بزرگ، حاکم و محکوم و همۀ اقشار ملت اسلامی نهادینه گردیده است. از آن جمله یکی هم تقدیم تحفة:

(السَلاَمُ عَلیکُم) است که با الفاظ خاصی تقدیم و به اسلوب معین استماع و به لفظ (وعَلیکُمُ السَلام) جواب داده می‌شود. تقدیم سلام از نگاه فقهی وحقوقی نه فرض است ونه واجب، بلکه فقهای اسلام می‌فرمایند: حکم سلام در اسلام سنت است وجواب آن واجب است، به این معنی که بالاتراز احکام حقوقی است. زیرا موضوعات حقوقی طلب کرده می‌شود.

لفظ «سلام» کلمۀ عربی است که از ریشۀ «سلم» گرفته شده است و معنی «سلامتی» را میرساند. اسلام برای تحکیم و تقویت دوستی ها و رابطه ها به سلام دادن و مصافحه (بغل کشی) سفارش زیادی کرده است، چون رویِ خوش، و چهرۀ گشاده و بشاش، کینه و کدورت را می زداید و دوستی و خیر و برکت را میان انسانها به ارمغان می آورد. پیوندهای اجتماعی نیازمند تحکیم است و استوارسازی این رشته ها با استفاده از الفاظ غیر اسلامی، و خلاف سنت و آئینِ مکتب اسلام، به دست نمی آید. باید نمونه های عملی و مصداق های خاص و روشن ارائه شود تا مرزهای دوستی و پیوندهای عاطفی استوارتر گردد و پایدار بماند، سلام کردن بصورت درست، یکی از این امور است.

نخستین علامت صداقت و برادری و مودت میانِ امت مسلمان «سلام دادن» است و در پی آن، دست دادن و مصافحه. سلام دادن بصورت درستش، اطمینان به طرف مقابل است که به مخاطب چنین فهمانده میشود که: «هم سلامتی و تندرستی تو را خواستارم هم از جانب من آسوده باش و مطمئن که گزندی به تو نخواهد رسید من خیرخواه تو هستم نه بدخواه و کینه ورز و دشمن.»

سلام دادن، نوعی از درود و تحیتِ زیبا و خاصِ اسلامی است که دو مسلمان، برای کسب رضای الله سبحانه و تعالی، و برای طلب سلامتی، رحمت، و برکات از او تعالی، در حضور کرام الکاتبین، اجنۀ مسلمان، و دیگر فرشتگانی که در اطراف ما موجود هستند، جهت ازدیاد محبت، و صداقت، به هم می گویند. دست دادن و دست هم را صادقانه به گرمی فشردن، نشان دیگری از محبت و صمیمیت و خیرخواهی است و دلها را با هم نزدیکتر و محبت ها را بیشتر می سازد. سلام یکی از نام های پاکیزه و زیبای خالق مهربان جل علی شأنه است، و تحیت الهی، سفارش پیامبر کریم صلی الله و علیه وسلم است.

سلام دادن بصورت درست و کامل، به دیگری نه تنها چیزی از قدر و جایگاهِ انسان نمی کاهد و هیچگونه ضرر و زیان مادی، پولی، آبرویی و… ندارد، بلکه محبت آور و صفاقسمت است و مورد پسند الله سبحانه و تعالی، رسول کریم صلی الله و علیه وسلم و ملائک نیز میباشد.

سلام کردن بصورت کامل و درست، سیرۀ رسول اکرم صلی الله و علیه وسلم و روش و مَنِشِ صحابۀ کرام، خلفای راشدین، تابعین، و سلف صالح بوده، به علاوه، نشانۀ از تواضع و فروتنی و نداشتن کبر است.

انسانهای متکبر، مغرور، کینه توز، بخیل و کم دل، از سلام کردن ابا میورزند، و این کارشان سودی برای شان نمی آورد، اما زیان و عادت بدِ تکبر در آنها اضافه میشود. هرکسی که از سلام کردن ابا میورزد، در حقیقت او انسان متکبر و مغروری است که در دل برای برادر مسلمانش عزت و احترامی قایل نیست و شکنندۀ سنت بهترینِ آدم و عالم صلی الله و علیه وسلم است. یکی از نشانۀ انسان های متواضع و فروتن این است که همیشه میخواهند در سلام دادن از دیگران پیشی بگیرند، و سلام کردن را هیچ وقت فراموش نمیکنند. انسانهای متواضع با این عمل نیک شان نه تنها زیان نمی بینند بلکه عزت و محبوبیت هم پیدا می کنند.

سلام، اطمینان دادن به طرف مقابل است كه هم سلامتی و تندرستی تو را خواستارم، و هم از جانب من آسوده و مطمئن باش، كه از جانب من ضرری بشما نخواهد رسید. من خیرخواه تو هستم، نه بد خواه و كینه ورز و دشمن تو. من از بارگاه خالق یکتا برای سلامتی و تندرستی ات دعا میکنم.

ولی هرگاه مسلمانی، از سلام فرستادن به مسلمان دیگر ابا میورزد، این بدین معنی است که: «من بدخواه توهستم، با تو کینه دارم، از جانب من آسوده و مطمئن نباش)!

سلام کردن در اسلام عزیز، بصورت منفرد نیامده است و نه هم برای یک مسلمان جائز است که به دیگران با لفظ منفردِ «سلام» اکتفا کند، تا با یهودیان مشابهت نداشته باشد. یهودیان به یکدیگر «سلام» خطاب میکنند، ولی یک مسلمان بایستی الفاظ سلام کردن را طبق سنت رسول کریم صلی الله و علیه وسلم ﴿السلام علیکم و رحمۃ الله و برکاته﴾ مکمل ادا و به یکدیگر خطاب کنند.

سلام کردن، یعنی دعای خیر کردن برای جانب مقابل تان است و ادای سلام طبق سنت نبوی صلی الله و علیه وسلم، حاوی سه دعا برای شخص متقابل است:

  • ای دوست من، سلامتی باد بر تو. (یعنی: من از بارگاه خالقم برای سلامتی تو دعا میکنم).
  • ای دوست من، رحمتِ الله تعالی بر تو باد.
  • ای دوست من، برکات و فیوض الهی برتو باد.

در دین مقدس اسلام به سلام کردن تأکید زیادی بعمل آمده است، حتی در روایات اسلامی آمده‌است که پیامبر اسلام صلی الله و علیه وسلم، در سلام دادن نسبت به دیگران پیشی میکرد. مسلمان حتی در هنگام خداحافظی کردن نیز با گفتن « سلامٌ علیکم و رحمۃ الله و برکاته » خداحافظی می کند، و از فرستادن دعا و تحیات به جانب مقابلش نه تنها دریغ نمیکند، بلکه همواره حریص و پیشتاز هم است. چه زیباست، اگر این سنت فراموش شده را میان اعضای خانواده، اقارب، دوستان، و بقیۀ مردم به شیوۀ احسن و سنتی اش، مکمل، و از اعماق قلب مان آنچنانی که شایسته است، مروج سازیم و به مسلمان دیگری از بارگاه الله تعالی، صادقانه طلب سلامتی و تندرستی، رحمتِ او تعالی، و برکات و مغفرت و قسمت ایش شویم.

آیا این همه دعا فرستادن آنقدر بد است که نطاقان رسانه های صوتی و تصویری بویژه تلویزیون مفسدِ طلوع از گفتنِ آن ابا میورزند، و کانالهای مفسد دیگر از آنها تقلید میکنند؟

و آیا گفتن «بسم الله الرحمن الرحیم» آنقدر مشکل و مایۀ ننگ است که به تقلید از منافقین، لفظ «بنام خدا» را میان مردم عام کرد؟

جهاتِ معنوی و روانی موضوع سلام کردن، خیلی وسیع و مهم بوده، باید ها و نباید های این امر، سطر های کتاب را بسنده نیست، پس با ما باشید و به حقایق و اثراتِ معنوی و روانی این تحیاتِ نیک، در قسمت های بعدی، خود را آگاه و مستفیض گردانید.

نوشته: احمد عارفی

منبع: سایت دعوتگر

ویراستار: سایت اصلاح نت

درباره ی اصلاح نت

همچنین ببینید

منبع اصلی شهوت و سه علامت عالم واقعی

نویسنده: بابک محمدی منبع اصلی شهوت و عامل شهوت پرستی منبع اصلی شهوت و مادر …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *