خانه / مطالب ویژه / آداب سلام و برخورد با دیگران – 2

آداب سلام و برخورد با دیگران – 2

قسمت دوم:

 

اسلام دراصل ذات و طبیعت خویش دین صلح وسلام است. زیرا دراولین برخورد میان پیروانش درس صلح واحترام متقابل را می‌آموزاند. دراولین برخورد انسان‌ها را به اجرای حقوق متقابل آشنا می‌گرداند. فراموش نباید کرد که این طرز برخورد میان انسان‌ها، گوهرنا یاب و دُرّ کمیابی است که صرف در اخلاق و آداب اسلامی آموخته شده است و بس. در هیچ یکی از افکار دنیا به جز پیروان ملت ابراهیمی علیه السلام معمول نبوده و نیست. سلام در زبان عربی به معنی صلح است، این تحفه بیانگر این است که اسلام از اول ظهورش مبلغ و مروج صلح بوده و هست.

 سالها قبل از اینکه اسلام به شبه جزیرۀ عربستان ظهور کند، اعراب به قبایل مختلف تقسیم و نظام ملوکُ الطوایفی حاکم، همیش با یک دیگر در جنگ و ستیز بودند، صلح و سلام در میان شان جایگاهی نداشت، روی همین منظوربخاطر موضوعات پیش پا افتاده عمرها در جنگ بودند. اسلام برای چنین قبایل جنگجوی بی‌هدف پیام آور صلح دایمی بود، از آن بعد مسلمان‌ها وقتیکه با یکدیگر روبرو می‌شدند، امر شد که باید با صلح و سلام یکدیگر را استقبال کنند. بناءً دعوت به صلح نه صرف با فرهنگ اعراب، بلکه با فرهنگ همۀ مسلمین جهان عجین و وسیلۀ برای احترام متقابل تلقی گردید.

 

الله سبحانه و تعالی خودش بر پیامبرانش سلام فرستاده و میفرماید :

«سَلَامٌ عَلَى الْمُرْسَلِينَ»، « سَلَامٌ عَلَى نُوحٍ»، « سَلَامٌ عَلَى إِبْرَاهِيمَ»، « سَلَامٌ عَلَى مُوسَى وَهَارُونَ»، « سَلَامٌ عَلَى إِلْ يَاسِينَ»

سلام یکی از نام های زیبای الله سبحانه و تعالی است، سلام تحیت اهل جنت است، سلام تحیتِ فرشتگان به هنگامِ داخل شدن به جنت است، سلام پیام پروردگارِ رحمان و رحیم است. سلام اولین حق هر مسلمان بر مسلمان دیگر است، سلام کلید شروع هر کلام و نوشته است، سلام امان نامه از هر گونه ترس و شرّی است، سلام ساده ترین عمل نیک است، سلام تواضع وفروتنی است، سلام عامل محبت و الفت است، سلام اظهار صلح و مسالمت است، سلام اولین تحفه و هدیۀ دو انسان است، سلام دعوت به صلح جهانی است، سلام بر طرف کنندۀ دشمنی ها و کدورت های گذشته است. سلام اعلام حضور و اجازه برای ورود است، سلام بهترین کلام برای ورود و خروج است، سلام کلامی است در زبان سبُک، اما در میزان سنگین .

سلام تنها کلامی است که مخاطب اش مردگان و زندگان اند، سلام عامل تعظیم و تکریم است سلام پیام آور انس، محبت و دوستی است، سلام عامل تکبر زدایی و خود خواهی است، سلام کمالی است که ترک آن نشانۀ بخل و تکبر و انزوا و قهر و قطعِ رحم است .

سلام نوعی درود و تحیّت اسلامی است كه دو مسلمان به هم می گویند. به اثر دست دادن و سلام، دلها با هم نزدیک و محبتها بیشتر میگردد، الاّ برای دلهائی که در آن کدورت، دروغ، بُغض، کینه و تفرقه است. سلام کردن، دست دادن و فشردن و بغل کشی، قلبها را به هم نزدیكتر می كند.

اگر عمل زیبای سلام، مصافحه، و معانقه و دست دادن منافقانه و فریب کارانه نباشد! دست در دست، چو پیوند دو قلب گرمتر می گردد، دل آزردۀ دوست، نرمتر می گردد.

چی زیبا دستور داد آن پیامبرِ راستگوی صلی الله و علیه وسلم:

الرَّجُلانِ یَلْتَقیان أیُّهُمَا یَبْدأُ بالسَّلام، قال أوْلاهُمَا بالله تعالی. رواه ترمذی

مقدم ترین مردم نزد الله تعالی کسیست که اول به آنها سلام کند.

و در روایت ترمذی از ابو امامه رضی الله عنه آمده که گفته شد:

یا رسول الله صلی الله علیه وسلم دو مرد با هم روبرو می شوند، کدامیک به سلام آغاز کند؟

فرمودند: برترِ شان نزد الله تعالی.

بعضی ها چنین سلام میکنند که بدون خودشان، کسی دیگری آن را نمیشنود، مسلمان بایستی با جان و دل، و نیتِ فرستادن دعای نیک در حق مسلمان دیگر، بلند و رسا سلام کند تا در و دیوار، انسان و اجنۀ مسلمان دوباره بر او سلام کنند.

پيامبر صلى الله عليه و سلم براي ديدار وملاقات سعد بن عباده رضي الله عنه به خانه تشريف برد و در نزدیک درِ خانۀ او ايستاد و گفت: السلام عليكم ورحمة الله. سعد داخل منزل بود و با صداي آهسته اي جواب سلام آن حضرت صلي الله عليه و سلم را داد. پيامبر صلى الله عليه و سلم صدای او را نشنيد و بار ديگر سلامش را تکرار فرمود.

دوباره سعد با صدای آهسته جواب سلام ايشان را داد.

براي بار سوم آن حضرت صلی الله عليه و سلم سلام خويش را تکرار فرمود و باز سعد با صدای آهسته جواب سلام آنحضرت را داد و رسول خدا صلى الله عليه و سلم برگشت تا برود ولی سعد بدنبالش شتافت و گفت: من صدای شما را میشنيدم و با صداي آهسته پاسخ تان را مي دادم تا بيشتر بر ما سلام و درود بفرستيد. راوی حدیث احمد

از حدیث متبرکه این مفهوم بدست می آید که انسان باید مطابق به حکم قرآن عظیم الشان با صدای بلند به جانب مقابل سلام نماييم، طوریکه پروردگار با عظمت می فرمايد:

يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تَدْخُلُوا بُيُوتًا غَيْرَ بُيُوتِكُمْ حَتَّىٰ تَسْتَأْنِسُوا وَتُسَلِّمُوا عَلَىٰ أَهْلِهَا ذَٰلِكُمْ خَيْرٌ لَّكُمْ لَعَلَّكُمْ تَذَكَّرُونَ. نور: ۲۷

ای کسانی که ایمان آورده‌اید! در خانه‌هایی غیر از خانه خود وارد نشوید تا اجازه بگیرید و بر اهل آن خانه سلام کنید؛ این برای شما بهتر است؛ شاید متذکّر شوید!

مسلمان، حتی زمانیکه به محلی، مسکنی، خانۀ داخل میشود، و آنجا کسی نیست، بخودش سلام میکند. چنانچه الله سبحانه و تعالی میفرماید:

فَإِذَا دَخَلْتُم بُيُوتًا فَسَلِّمُوا عَلَىٰ أَنفُسِكُمْ تَحِيَّةً مِّنْ عِندِ اللَّهِ مُبَارَكَةً طَيِّبَةً كَذَٰلِكَ يُبَيِّنُ اللَّهُ لَكُمُ الْآيَاتِ لَعَلَّكُمْ تَعْقِلُونَ. نور: ۶۱

و هنگامی که داخل خانۀ شدید، بر خویشتن سلام کنید، سلام و تحیّتی از سوی خداوند، سلامی پربرکت و پاکیزه! اینگونه خداوند آیات را برای شما روشن می‌کند، باشد که بیندیشید!متأسفانه، بعضی ها از روی تکبر، عناد، غرور، حسد، کینه، بغض و نداشتن عادت به سلام کردن، جواب سلامِ جانب مقابل را نیز حیف میکنند، و خوش ندارند بجانب مقابل جواب دهند. در حالیکه مسلمان بایستی، جواب سلام را با بهترین و برترین شیوه و صوت سلام دهنده، برایش برگرداند:

وَإِذَا حُيِّيتُم بِتَحِيَّةٍ فَحَيُّوا بِأَحْسَنَ مِنْهَا أَوْ رُدُّوهَا إِنَّ اللَّهَ كَانَ عَلَىٰ كُلِّ شَيْءٍ حَسِيبًا. نساء: ۸۶

هرگاه به شما تحیّت گویند، پاسخ آن را بهتر از آن بدهید؛ یا (لااقل) به همان گونه پاسخ گویید! خداوند حساب همه چیز را دارد.

عدۀ دیگری، بدون اینکه آداب سلام را در نظر بگیرند، آنًا به سخن زدن و کلام شروع میکنند. سخنی که با آن بسم الله و سلام نباشد، برکت ندارد و حتی باعث فتنه انگیزی و بی برکتی میشود. فرد مسلمان قبل از سخن گفتن واغاز کلام به دوستان خود باید اول سلام کند وبعدًا به کلام آغاز فرماید. و کسي که اول سلام مي کند نزد الله سبحانه و تعالی بهتر است.

پيامبر اکرم صلى الله و عليه و سلم فرمودند:

« …. وَخَيْرُهُمَا الَّذِي يَبْدَأُ بِالسَّلَامِ» مسلم

«… و بهتر شان کسي است که به سلام آغاز مي کند.»

از عايشة رضي الله عنها، روایت است که فرمود:

يک روز رسول الله صلى الله عليه و سلم فرمودند: ﴿يَا عَائِشَةَ، هَذَا جِبْرِيلُ يُقْرِئُكِ السَّلَامَ﴾

«اي عايشه! جبرئيل بر تو سلام مي کند.»

عايشه رضی الله عنها در حالي که او را نمي ديد گفت: « وَعَلَيْهِ السَّلَامُ وَرَحْمَةُ اللَّهِ وَبَرَكَاتُهُ». بخاری

سبحان الله! وقتی جبرئل امین بر بندۀ الله تعالی سلام میکند، چگونه بندۀ از سلام کردن بر مسلمان دیگر امتناع میورزد و خودش را از دعای کسی که شاید همان روز به این دعا سخت ضرورت دارد، محروم میسازد.

دعای که میگوید:

السلام و علیکم و رحمۃ الله و برکاته!

  • سلامتی باد برتو. جان و مال و اولادت سلامت باد: سلامتی که شاید همین لحظه در معرض خطر باشد، مرضی در حال نفوذ در جسم تو باشد، و یا صد ها درد و رنج و غم دیگری در کمینت باشند تا دیوار سلامتی تو را در هم شکنند.
  • رحمتِ الله سبحانه و تعالی بر تو باد: رحمت او تعالی بر جان و اولاد و مالِ تو باد، رحمتی که شاید همین حالا بدان سخت ضرورت داری، و اگر این رحمت او تعالی را برایت سلام دهنده از الله تعالی نمیخواست، شیطان بر تو مسلط میشد، و یا اینکه حادثۀ بر تو رخ میداد که با دعای این انسان نیکو که همان سلام کردن وی است، قَدَر از تو رد شده است.
  • برکاتِ الله تعالی بر تو و آل و عیال تو باد: برکاتی که ناخواسته، یک مسلمان، از بارگاه الله تعالی برایت استدعا میکند!

این چگونه انسان و چگونه جامعه و ملتی باشد که خودش را از این همه نعمات محروم میسازد؟؟؟

بیائید عزیزان گرانقدر تا این سنت زیبای مکتب اسلام عزیز را که میان خانواده ها کمرنگ شده است، جزو فرهنگ مان بسازیم و از خورد تا بزرگ این دعای زیبا را به یکدیگر از بارگاه او تعالی استدعا کنیم.

 

نوشته: احمد عارفی

منبع: سایت دعوتگر

ویراستار: سایت اصلاح نت

درباره ی اصلاح نت

همچنین ببینید

منبع اصلی شهوت و سه علامت عالم واقعی

نویسنده: بابک محمدی منبع اصلی شهوت و عامل شهوت پرستی منبع اصلی شهوت و مادر …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *