خانه / مطالب ویژه / آداب سلام و برخورد با دیگران – 7 – پایان

آداب سلام و برخورد با دیگران – 7 – پایان

قسمت هفتم:

 

در قسمت های قبلی بدین مهم اشاره شد که سبقت در سلام کردن، سپس دست دادن، و مصافحه‏، دوستی آور، کدورت‏ زا، و محبت‏ آفرین‏ است. حرف زدن با یکدیگر، اولین شرط لازم برای برقراری ارتباط صمیمانه در خانواده، مدرسه و محل کار است. از آنجا که خزانۀ لغات کودکان کم و تجربۀ زندگی آن ها اندک است، اولویت صحبت کردن را به بزرگسالان می دهند. گاه صدای ضعیف کودک و گاه زمان زیادی که برای دادن به یک پاسخ صرف می کند، سبب می شود که کودکان بیشتر وقت ها ابراز نظر نکنند و از عقیده خود صرف نظر کنند.

در چنین مواقعی، کودک به گوشۀ عقب نشینی و سکوت اختیار می کند. شاید با خود بگوید: ” وقتی به هر حال کسی به حرف من گوش نمی دهد، چرا به خودم زحمت بدهم.”

ولی چنین احساسی در مورد نوجوان ها با خشم همراه است؛ زیرا نوجوان نیازمند توجه و ابراز عقیده است و اگر این فرصت از او گرفته شود، به خشم و دلخوری و گله و شکایت منجر می شود. صحبت کردن با همسالان نیز همیشه آسان نیست و معمولا به بحث و سرانجام به مشاجره ختم می شود. این نکته حتی در مورد خواهر و برادر یا به عبارتی فرزندان یک خانواده نیز صدق می کند؛ بنابراین، سلام کردن را قبل از حرف زدن با یکدیگر، باید یاد گرفت. مسلمان علاقه و صمیمیت خود را با سلام کردن، دست دادن، و مصافحه ابراز میکند. برعکس، آنانیکه با فردی کدورت و دشمنى داشته باشند، از دست دادن با او پرهیز میکنند، به همین خاطر، این دستور مقدس و پربرکت اسلامى، در تحکیم رابطه‏ هاى دوستى و اخوت، ثمربخش است.

هر دو نفر مؤمنى که بر یکدیگر سلام میکنند و با هم دست میدهند، مصافحه و معانقه میکنند، مشمول محبت الهی میگردند، و الله سبحانه و تعالی نظر رحمت بر آنها مینگرد.

کسی که سلام می ‌دهد باید بگوید:

«السلام علیکم ورحمه‌الله وبرکاته» و نیز پاسخ دهنده بگوید: «وعلیکم السلام ورحمه الله وبرکاته» و این کیفیت سلام دادن و پاسخ آن از احادیث پیامبر بزرگوار مان استنباط شده است. شارحین احادیث نبوی می ‌فرمایند: هر کدام از کلمه هایی سلام، رحمت، برکت، ‌ده ثواب دارد که جمعاً سی می ‌شود. پاداش سلام دادن در اسلام زمینه سازی اتحاد و اتفاق در جامعه است، چون سلام کلید ایمان و محبت است، و نبود سلام، نبود ایمان و محبت و ایجاد بغض و کینه است.

از ابوهریره رضی الله عنه ‌روایت است که رسول الله صلی الله علیه و سلم فرمودند:

«لَا تَدْخُلُونَ الْجَنَّةَ حَتَّى تُؤْمِنُوا وَلَا تُؤْمِنُوا حَتَّى تَحَابُّوا أَوَلَا أَدُلُّكُمْ عَلَى شَيْءٍ إِذَا فَعَلْتُمُوهُ تَحَابَبْتُمْ أَفْشُوا السَّلَامَ بَيْنَكُمْ»

وارد بهشت نمی ‌شوید مگر آنکه ایمان داشته باشید و ایمان نخواهید داشت، مگر آنکه یکدیگر را دوست بدارید، آیا شما را به چیزی راهنمائی نکنم هر گاه به آن عمل کردید یکدیگر را دوست خواهید داشت؟ سلام دادن را در میان خودتان رایج کنید. مسلم

هر کسی که در سلام دادن پیشی وسبقت میکند، در حقیقت مؤمن تر از جانب مقابل است.

«عَنْ أَبِي أُمَامَةَ قَالَ قِيلَ يَا رَسُولَ اللَّهِ الرَّجُلَانِ يَلْتَقِيَانِ أَيُّهُمَا يَبْدَأُ بِالسَّلَامِ فَقَالَ أَوْلَاهُمَا بِاللَّهِ». ترمذی

 از ابوامامه رضی الله عنه روایت است که از رسول کریم صلی الله علی وسلم سوال شد یا رسول الله دو شخص با همدیگر روبرو میشوند کدام یک به سلام دادن آغاز کند؟ فرمود: آنکس که نزد خداوند برتر است.

کیها السلام علیکم می گویند؟

  • زمانیکه فرشتگان برای قبض روح مسلمانی می آیند “السلام علیکم” می گویند:

كَذَلِكَ يَجْزِي اللَّهُ الْمُتَّقِينَ (31) الَّذِينَ تَتَوَفَّاهُمُ الْمَلَائِكَةُ طَيِّبِينَ يَقُولُونَ سَلَامٌ عَلَيْكُمُ ادْخُلُوا الْجَنَّةَ بِمَا كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ (32). نحل: 31 – 32

خداوند این چنین (کافی و وافی و عالی) به پرهیزگاران پاداش می‌دهد. (پرهیزگاران،) همانهائی که (به هنگام مرگ) فرشتگان (قبض ارواح) جانشان را می‌گیرند در حالی که پاکیزه (از کفر و معاصی) و شادان (از رویاروئی سرافرازانه‌ی خود با پروردگار) هستند. (فرشتگان بدیشان) می‌گویند: درودتان باد! (در امان خدائید و از امروز به ناراحتی و بلائی دچار نمی‌آئید. و) به خاطر کارهائی که می‌کرده‌اید به بهشت درآئید.

  • دربانهای جنت به بهشتیان سلام می گویند:وَسِيقَ الَّذِينَ اتَّقَوْا رَبَّهُمْ إِلَى الْجَنَّةِ زُمَرًا حَتَّى إِذَا جَاءُوهَا وَفُتِحَتْ أَبْوَابُهَا وَقَالَ لَهُمْ خَزَنَتُهَا سَلَامٌ عَلَيْكُمْ طِبْتُمْ فَادْخُلُوهَا خَالِدِينَ (73). زمر.

و کسانی که از (عذاب و خشم) پروردگارشان می‌پرهیزند، گروه گروه به سوی بهشت رهنمود می‌شوند تا بدان گاه که به بهشت می‌رسند، بهشتی که درهای آن (برای احترامشان به رویشان) باز است. بدین هنگام نگاهبانان بهشت بدیشان می‌گویند: درودتان باد! خوب بوده‌اید و به نیکی زیسته‌اید، پس خوش باشید و داخل بهشت شوید و جاودانه در آن بمانید.

  • هنگامیکه به بهشت داخل گردند، فرشتگان از هر دروازه ای داخل شده به آنها “السلام علیکم” گویند: وَالْمَلَائِكَةُ يَدْخُلُونَ عَلَيْهِمْ مِنْ كُلِّ بَابٍ (23) سَلَامٌ عَلَيْكُمْ بِمَا صَبَرْتُمْ فَنِعْمَ عُقْبَى الدَّارِ (24). رعد: 23 – 24

و فرشتگان از هر سوئی بر آنان وارد (و به درودشان) می‌آیند. (فرشتگان بدانان خواهند گفت:) درودتان باد! (همیشه به سلامت و خوشی بسر می‌برید) به سبب شکیبائی (بر اذیّت و آزار) و استقامتی که (بر عقیده و ایمان) داشتید. چه پایان خوبی (دارید که بهشت یزدان و نعمت جاویدان است).

  • سلام بهشتیان به یکدیگر:دَعْوَاهُمْ فِيهَا سُبْحَانَكَ اللَّهُمَّ وَتَحِيَّتُهُمْ فِيهَا سَلَامٌ. یونس: 10

در بهشت دعای مؤمنان: پروردگارا! تو منزّهی (از آنچه کافران در دنیا می‌گفتند) و سلام آنان در آن (خطاب به همدیگر) درودتان باد (ای فرمانبرداران یزدان سبحان)!

  • از الله هم به بهشتیان صدای سلام می رسد:إِنَّ أَصْحَابَ الْجَنَّةِ الْيَوْمَ فِي شُغُلٍ فَاكِهُونَ (55) هُمْ وَأَزْوَاجُهُمْ فِي ظِلَالٍ عَلَى الْأَرَائِكِ مُتَّكِئُونَ (56) لَهُمْ فِيهَا فَاكِهَةٌ وَلَهُمْ مَا يَدَّعُونَ (57) سَلَامٌ قَوْلًا مِنْ رَبٍّ رَحِيمٍ (58). یس

بهشتیان در چنین روزی، سخت سرگرم خوشی، و شادانند (و بی‌خبر از غم و اندوه دیگران، و خندان از نعمتهای یزدانند). آنان و همسرانشان در زیر سایه‌های پر و فراخ، بر تختها تکیه زده‌اند. برای آنان در بهشت، میوه‌های لذّت‌بخش و فراوانی است. و هر چه بخواهند در اختیار ایشان خواهد بود. از سوی پروردگاری مهربان، بدیشان درود و تهنیت گفته می‌شود.

  • مؤمنان در بهشت از چهار طرف جز سلام چیزی نمی شنوند: لَا يَسْمَعُونَ فِيهَا لَغْوًا وَلَا تَأْثِيمًا (25) إِلَّا قِيلًا سَلَامًا سَلَامًا (26). واقعه

در میان باغهای بهشت، نه سخن یاوه می‌شنوند، و نه سخن گناه آلود. مگر سخن سلام! سلام! را.

سلام کردن به زنان:

مرد مسلمان باید که بر زنان سلام نماید، و اگر زنی تنها بود و او خود را از فتنه در امان ببیند می‌تواند بر او سلام نماید، البته بدون دست دادن، و در غیر اینصورت بهتر است از آن صرف نظر نماید. برای زنان نیز به همین صورت می‌باشد. از اسماء دختر يزيد -رضي الله عنها- نقل است که پیامبر صلى الله عليه وسلم از کنار ما زنان گذر نمود و بر ما سلام نکرد. [ابوداود]

اسماء بنت یزید می گوید: روزی رسول الله صلی الله علیه و سلم از نزدیک مسجد می گذشت که در آنجا چند زن نشسته بودند، پس آنحضرت صلی الله علیه  وسلم به اشارۀ دست به آنها سلام کرد. ترمذی و ابوداود

 

لطفاً این سلسلۀ مضامین خیلی مهم و حیاتی را با تمام خانواده، اقارب، دوستان، و همکاران تان شریک سازید، و در رشد فکری، عقیدتی، ایمانی و وجدانی همنوع تان اقلاً یک امر خیری را، مایۀ حصولِ صدقات جاریۀ تان سازید.

 

نوشته: احمد عارفی

منبع: سایت دعوتگر

ویراستار: سایت اصلاح نت

درباره ی اصلاح نت

همچنین ببینید

۷ اشتباه رايج درباره چشم ها

هر چيزي كه ويتامينA داشته باشد، به درد چشم مي‌خورد؛ چه هويج باشد، چه هر …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *