خانه / فرهنگ و جامعه / فکر و دعوت / إطاعت و فرمان برداری

إطاعت و فرمان برداری

اطاعت و فرمانبرداری همواره نتیجه‌ی عشق و محبت بوده است، از آنجایی که اصحاب از صمیم دل به وی عشق می‌ورزیدند، با تمام قدرت و توان نیز از او اطاعت می‌نمودند.

   یاران راستینِ پیامبر علیه الصلاة و السلام بدون چون و چرا و اندک تعلل و کاهلی، از آموزه هایِ رسولِ آزادی صلی الله علیه وسلم پیروی می کردند، آرامشِ وجدان و ضمیرِ خویشتن را در اطاعت از خدا و رسولِ محبوبِ او صلی الله علیه وسلم می کاویدند و پِدْرامیدنِ خود را در نورِ فرمانِ خدا می‌جستند.

   اگر تاریخ اسلام و سیرتِ آن ابرمردانِ بزرگ را به پژوهش بگیری، می انگاری که نافرمانی از خدا و رسولِ او صلی الله علیه وسلم همانندِ شمشیرِ زهرآلودی بود که بر جگرِ آنها فرو می رفت؛ چون سکِّینِ هیبتناکی بود که قلب ایشان را می شکافت؛ ندایِ صاعقه مانندی بود که گوشِ آنها را کر می ساخت و اژدهایِ درنده ای بود که آدمی را در دَم می کشید!

در مسیرِ مطالعه ی تاریخ، می بینی که بعضی از یاران و شیفتگانِ رسولِ مهر و آزادی، اندک تخطی و اشتباهی را مرتکب می شدند؛ سپس خود را در بیخِ ستونِ مسجد می انداختند؛ دقیقاً مانندِ نعش های بر زمین آرمیده؛ جسدِ خشک و بی روح و درختِ از بیخ برکنده شده و بر زمین افتاده! در انتظارِ بخشش و مغفرتِ خدا بودند، آنهم با نزولِ آیتی یا به گواهی پیام‌آورِ رحمت!!

دیگری را می نگرستی که به خاطر تخلف اش از حضور در پیکار با دشمن، دیگران، نه همرایش سخن می زدند ونه حرفش را می شنیدند؛ تا جایی که همسرش با او حرفی ندارد. ناگفته پیداست که خداوندِ متعال به اندک تخطی، آنها را کیفر می داد.

   یکی از موادها و شروطی را که رسول اکرم صلی الله علیه وسلم برای پذیرش اسلام مقرر فرموده بود، این بود:

    “علیکم بالسمع و الطّاعة”

  یعنی؛ بر شما لازم است که سخنانِ مرا بشنوید و از آن اطاعت نمایید.

***

زمانی که پیامبر صلی الله علیه وسلم از مشکلات و نابسامانی های رنج بارِ مسلمانان در مکه به تنگ آمد؛ طبق دستور خداوند جل جلاله مسلمانان را مأمور ساخت تا به سوی مدینه هجرت نمایند البته قبل از هجرت با مؤمنانِ مدینه گفتگو کرده بود و آن ها با تمام توان حاضر شدند؛ تا میزبانِ مسلمینِ مهاجر باشند همهء اصحاب بدون چون و چرا بارهای شان را بر دوش نهادند و راهیی هجرت به سوی مدینه شدند.

با وجودی که بعضی از اصحاب رضوان الله علیهم اجمعین افراد فقیر، بی کس و نادار بودند؛ اما عدهء دیگری چون: ابوبکر صدیق، عثمان بن عفان، مصعب بن عمیر و … از سرمایه داران و تاجرانِ بزرگِ مکه به شمار می رفتند؛ تمام مال و دارایی و تجملات را ترک نمودند و با اطاعت از پیامبر صلی الله علیه وسلم به سوی مدینهء منوره هجرت نمودند. اطاعت از پیامبر بزرگوار اسلام علیه السلام را بر دوستان دیرینه، مال و منالِ دنیا، خانواده و بر تمام اشیاء ترجیح دادند و به فریاد محبوبِ صاحب دلان صلی الله علیه وسلم لبیک گفتند.

***

در غزوهء احد دومین غزوه ی بزرگ در تاریخ اسلام عده ‌ای از یاران پیامبر صلی الله علیه وسلم به خاطر دفعِ حملاتِ ناگهانی دشمن، بر کوهِ احد گماشته شدند و مأمور گشتند؛ تا انتهاءِ پیکار هرگز پای به همواری ننهند. در وهله‌ء نخست؛ مسلمانان بر مشرکان پیروز گشتند و غالب افتادند، صفِّ منظَّمِ دشمن را تار و مار نمودند و لشکرِ شکست ناپذیرِ آن ها را از هم گسَستند.

عده ‌ای از گماشته شدگانِ کوه، بعد از دیدنِ پیروزی ای نخست، چشم به مالِ غنیمت دوختند و راهیی میدان شدند؛ آنهم بدون اجازه ی پیامبر بزرگ صلی الله علیه وسلم جز تعدادِ اندکی که توانِ مقابله با دشمن و شکافیدن صفِّ آنها را نداشتند.

دشمنانِ کینه توزِ اسلام از عقب کوه دوباره بدانها حمله ور شده ضربه ی نهایی و التیام ناپذیری را بر پیکرِ صفوفِ منسجمِ مسلمین وارد آورند و لشکرِ آنها را در هم کوبیدند؛ هفتاد تن از سپاهیانِ خدا و پیش آهنگانِ اسلام جامِ شهادت نوشیدند، عده ‌ای زیادی از ایشان زخمی و خون آلود شدند و درد آورتر و حسرت بار تر از همه این که، دندانِ پیامبرِ بزرگوارِ اسلام صلی الله علیه وسلم همان طور که قبلاً تذکر دادیم  شهید شد.

   آری؛ آنها توسّط چنین تخطی ها عذاب می دیدند و شعله‌های مصائب و مشکلات به روی شان زبانه می کشید؛ در حالی که، آنها نمی خواستند با پیامبر صلی الله علیه وسلم مخالفت نمایند؛ بل بعد از مشاهده ی شکستِ کفار از قله ی کوه پایین آمدند؛ تا اموال غنیمت را جمع آوری کنند.

***

از جمله انواع شگفت‌انگیز اطاعت و سرعت فرمانبرداری موضوع نزول تحریم شراب بود؛ ابوبریده از پدرش روایت می‌کند: ما در محفل باده‌نوشی نشسته بودیم و شراب هنوز تحریم نشده بود، من برخاستم؛ تا خدمت رسول خدا صلی الله علیه وسلم سلامی عرض کنم، متوجه شدم که آیه‌ی تحریم شراب نازل شده است:

﴿يَاأَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِنَّمَا الْخَمْرُ وَالْمَيْسِرُ وَالْأَنْصَابُ وَالْأَزْلَامُ رِجْسٌ مِنْ عَمَلِ الشَّيْطَانِ فَاجْتَنِبُوهُ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ (90) ِنَّمَا يُرِيدُ الشَّيْطَانُ أَنْ يُوقِعَ بَيْنَكُمُ الْعَدَاوَةَ وَالْبَغْضَاءَ فِي الْخَمْرِ وَالْمَيْسِرِ وَيَصُدَّكُمْ عَنْ ذِكْرِ اللَّهِ وَعَنِ الصَّلَاةِ فَهَلْ أَنْتُمْ مُنْتَهُونَ (91)﴾

یعنی؛ ای کسانی‌که ایمان آورده‌اید! همانا شراب و قمار و بت‌ها، و تیرهای قرعه، پلید و از عمل شیطان است. پس از آن‌ها دوری کنید؛ تا رستگار شوید. همانا شیطان می‌خواهد با شراب و قمار در میان شما عداوت و کینه ایجاد کند و شما را از یاد الله و از نماز باز دارد؛ پس آیا شما خودداری خواهید کرد؟!

 تا آن جا که خداوند می فرماید:

﴿ فَهَل أَنتُم مُنتَهُون﴾

 یعنی؛ پس آیا شما خودداری خواهید کرد.

من نزد یارانم آمدم و آیه را تا اینجا برآنها تلاوت کردم:

بعضی از حاضران جام شراب را در دست داشتند، مقداری نوشیده و مقداری هم باقی مانده بود، همه گفتند:

(( اِنْتَهَيْنَا رَبَّنَا، انْتَهَيْنَا رَبَّنَا))

پروردگارا! باز آمدیم، پروردگارا! باز آمدیم.

بعد از این که شراب حرام اعلام گردید؛ ظرف های مملو از شراب بر زمین ریخته شد، تعدادی از مردمان که از طریق فروش شراب امرار معاش می کردند، شراب های خریده شده را بر زمین ریختند و خُم های آن را سر نگون ساختند؛ تا جایی که تا چندین سال از کوچه های مدینه بعد از بارشِ باران تعفُّنِ شراب دماغ ها را می آزرد!!

   این است اطاعت و فرمان برداری بی مثیل که در وجود نسلِ بی نظیر وجود داشت!!

***

اسلامی که در آن اطاعت وجود نداشته باشد، اسلام نیست. و مسلمانی که سنگِ مَحبت با پیامبر صلی الله علیه وسلم را در سینه می زند؛ اما از اوامر و دساتیر الهی و نبوی اطاعت و پیروی نمی کند؛ منحرف و گمراه است. خداوند متعال در آیات فراوانی امت اسلامی را به اطاعت پیامبرش علیه السلام فراخوانده است؛ طوری که میفرماید:

﴿أَطِیعُوا اللهَ وَ أَطِعُوا الرَّسُولَ وَ لَا تُبطِلُوا أعمَالَکُم﴾

یعنی؛ از خدا و پیامبر اطاعت کنید و اعمال تان را باطل مگردانید.

ده ها و صدها و بل هزارها نمونه ی دیگر از واقعات صحابه در این مورد موجود بود که به خاطر عدم اطاله ی سخن از ذکر تمام آنها اجتناب ورزیدیم.

 

نوشته: انعام الله رحمانی

منبع: اصلاح نت

درباره ی اصلاح نت

همچنین ببینید

اخوّت و صمیمیّت

اخوّت، برادری و صمیمیّت، از مهمترین ویژگی های نسل بی نظیر قرآنی بوده است. این …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *