تزکیه

اثر اعمال نیک بر گشایش رزق

روزی یکی از مقدرات خداوندی است که با اعمال و نوع زندگی انسان رابطه مستقیم دارد و تک تک اعمال او (خیر و شر) بر مقدار و چگونگی رزق و روزی اش اثر دارد. لذا اگر انسان به اعمال نیک و خیر اقدام کند و در طول زندگی بدان پایبند باشد، در روزی او برکت پدید می آید و کسب رزق برای او سهل می شود، و اگر نافرمانی رب العالمین را پیشه سازد ، از رزق طیب و پاک بی بهره مانده و برکت زندگی او از بین می رود. اینک با توجه به آیات قرآنی ، موجبات تنگی و فراخی رزق را بررسی می کنیم:

الف:اثر تقوا

” … وَمَن يَتَّقِ اللَّـهَ يَجْعَل لَّهُ مَخْرَجًا * وَيَرْزُقْهُ مِنْ حَيْثُ لَا يَحْتَسِبُ ۚ وَمَن يَتَوَكَّلْ عَلَى اللَّـهِ فَهُوَ حَسْبُهُ … ” (طلاق:۲-۳)

هرکس از خداوند بترسد و پرهیزکاری کند ، خداوند راه نجات (از هر تنگنایی) را برای او فراهم می سازد و به او از جایی که تصورش را نمی کند، روزی می رساند. و هرکس بر خداوند توکل کند(و سرانجام کار خود را بدو واگذارد) پس خداوند او را بس است.

این آیه دلیل واضح و روشنی است بر اینکه خداوند متعال برای بعضی از بندگان ، فرج و گشایش فراهم نموده و اسباب گوناگون رزق و روزی را برای آنان از راه هایی که در فکر آنان نمی گنجد ، مهیا می کند و این به سبب تقوا و دینداری آنان است.

نکته مهم نهفته در این آیه و بسیاری از آیات دیگر، این است که هرچند این دنیا سرای اسباب است و خداوند برای هر امری سببی قرار داده است (و بالطبع برای حصول رزق و روزی ، کسب و کار و تجارت و … را سبب گردانده) اما نوعی دیگر از رزق و روزی هست که اصطلاحا “من حیث لا یحتسب” خوانده می شود و به قدرت خداوندی (در مقابل سنت خداوندی) ارتباط دارد و ربطی به کسب و کار و امور معمول حصول رزق ندارد.

قرآن در موارد متعددی به این امر اشاره کرده است. ممکن است در زندگی ما انسانها اتفاقاتی از این دست پیش آمده باشد. به عنوان یکی از بارزترین مصادیق آن می توان از ماجرای حضرت مریم نام برد که زکریا (ع) گاه و بیگاه انواع خوراکی ها و آشامیدنی های متفاوت را در کنار او و در محراب عبادتش می یافت:

“كُلَّمَا دَخَلَ عَلَيْهَا زَكَرِيَّا الْمِحْرَابَ وَجَدَ عِندَهَا رِزْقًا ۖ قَالَ يَا مَرْيَمُ أَنَّىٰ لَكِ هَـٰذَا ۖ قَالَتْ هُوَ مِنْ عِندِ اللَّـهِ ۖإِنَّ اللَّـهَ يَرْزُقُ مَن يَشَاءُ بِغَيْرِ حِسَابٍ” (آل عمران:۳۷)

هر گاه زکریا وارد عبادتگاه او می شد به نزد او رزقی می یافت. می گفت ای مریم ،این روزی برایت از کجا آمده است؟(مریم) می گفت: آن از نزد خداست. خداوند هرکس را که بخواهد بی شمار روزی می دهد.

یکی دیگر از آیاتی که خداوند در آن تقوا و ایمان را سببی برای روزی معرفی کرده، آیه ۹۶ سوره اعراف است:

“وَلَوْ أَنَّ أَهْلَ الْقُرَىٰ آمَنُوا وَاتَّقَوْا لَفَتَحْنَا عَلَيْهِم بَرَكَاتٍ مِّنَ السَّمَاءِ وَالْأَرْضِ ”

و اگر مردمان این شهرها و آبادی ها (به خدا و انبیا) ایمان می آوردند و (از کفر و معاصی) پرهیز می کردند ، (درهای خیرات و ) برکات آسمان و زمین را بر روی آنان می گشودیم.

ب:اثر استغفار

استغفار سبب وسعت و فراخی رزق می گردد، در این رابطه خداوند متعال می فرماید:

“وَأَنِ اسْتَغْفِرُوا رَبَّكُمْ ثُمَّ تُوبُوا إِلَيْهِ يُمَتِّعْكُم مَّتَاعًا حَسَنًا إِلَىٰ أَجَلٍ مُّسَمًّى وَيُؤْتِ كُلَّ ذِي فَضْلٍ فَضْلَهُ” (هود:۳)

و آنکه از پروردگارتان آمرزش بخواهید ، آنگاه به درگاه او توبه کنید تا (به سبب استغفار صادقانه و توبه مخلصانه) شما را تا دم مرگ به طرز نیکویی ( از مواهب زندگی این جهان) بهره مند می سازد و (در آخر برابر عدل و داد خود) به هر صاحب فضیلت و احسانی (پاداش) فضیلت و احسانش را می دهد.

در این آیه خداوند متعال انسانها را به استغفار و توبه از اعمال گذشته دعوت می کند و آنان را به صبر و پایداری و ثبات در این راه توصیه می نماید و به آنان اعلام می دارد که اگر استقامت و استمرار در توبه و استغفار داشته باشند، آنان را از نعمت های کثیر و وافر خود بهره مند می سازد.

استغفار همچنین سبب نزول پیاپی باران و کثرت آن می گردد و باعث برکت در اموال و اولاد می شود چنانچه خداوند در سوره نوح می فرماید:

“فَقُلْتُ اسْتَغْفِرُوا رَبَّكُمْ إِنَّهُ كَانَ غَفَّارًا * يُرْسِلِ السَّمَاءَ عَلَيْكُم مِّدْرَارًا * وَيُمْدِدْكُم بِأَمْوَالٍ وَبَنِينَ وَيَجْعَل لَّكُمْ جَنَّاتٍ وَيَجْعَل لَّكُمْ أَنْهَارًا ” (نوح:۱۰-۱۲)

و (من نوح) بدیشان گفتم : از پروردگار خویش طلب آمرزش کنید که بسیار آمرزنده است و (شما را می بخشاید) (اگر چنین کنید) خدا از آسمان باران های پرخیر و برکت را پیاپی می باراند و با اعطای دارایی و فرزندان شما را کمک و یاری می دهد ، و باغ های سرسبز و فراوان بهره شما می سازد ، و رودبارهای پر آب در اختیارتان می گذارد.

استغفار سبب جذب و گشایش رزق شده و موجب می گردد که انسان از جایی که گمان آن را ندارد ، صاحب رزق و روزی شود و مقام و منزلت او محفوظ بماند. بر خلاف آن، کفر به خدا و غافل شدن از ذکر و یاد وی باعث تنگی رزق و مشقت و ناراحتی دنیوی (و اخروی) می شود ، چنانچه خداوند می فرماید:

” مَنْ أَعْرَضَ عَن ذِكْرِي فَإِنَّ لَهُ مَعِيشَةً ضَنكًا” (طه:۱۲۴) هر کس از یاد من روی بگرداند ، زندگی تنگ (سخت و گرفته ای) خواهد داشت.

ج: اثر نماز

مسلما نماز یکی از مهم ترین ارکان اسلام است که هر فرد مومن به هنگام ادای آن و پس از ادای آن احساس اطمینان ، خوشبختی و آرامش می نماید، و هنگامی که با صبر و استقامت همراه باشد بخصوص هنگام بروز مصائب و مشکلات ، تاثیر بسیار بزرگ و  مهمی بر انسان دارد.

خداوند متعال می فرماید:”يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اسْتَعِينُوا بِالصَّبْرِ وَالصَّلَاةِ ۚ إِنَّ اللَّـهَ مَعَ الصَّابِرِينَ” (بقره:۱۵۳)

ای کسانی که ایمان آورده اید ، از بردباری و نماز (در برابر حوادث سخت زندگی) کمک بگیرید ( و بدانید که) همانا خدا با بردباران است.

سعید بن جبیر(رح) درباره صبر می فرماید : صبر و استقامت بنده ، اظهار رضایت اوست از خداوند متعال بر آنچه بر او واقع شده است. و طالب ثواب بودن در مصائب ، دال بر امید او به ثواب از باری تعالی است. چه بسا بنده اظهار بی صبری می نماید و به جزع و فزع می پردازد و قدرت صبر و استقامت را از دست می دهد، بنابراین خداوند متعال اول به صبر و استقامت و ادای نماز دستور داده و پس از آن مسئله رزق را بیان می دارد. از این معلوم می شود که نماز و صبر بر تنگی و فراخی رزق تاثیر بسزایی خواهند گذاشت. اگر انسان نماز بخواند و هنگام نزول مصایب و مشکلات صبر را پیشه خویش سازد، خداوند رزق و روزی با برکتی نصیب او می سازد.

خداوند متعال می فرماید “وَأْمُرْ أَهْلَكَ بِالصَّلَاةِ وَاصْطَبِرْ عَلَيْهَا ۖ لَا نَسْأَلُكَ رِزْقًا ۖ نَّحْنُ نَرْزُقُكَ ۗ وَالْعَاقِبَةُ لِلتَّقْوَىٰ (طه:۱۳۲)

خانواده خود را به گزاردن نماز دستور بده و خود نیز بر اقامه آن ثابت و استوار باش، ما از تو روزی نمی خواهیم بلکه ما به تو روزی می دهیم سرانجام (نیک و ستوده) از آن (اهل تقوی و ) پرهیزکاری است.

د: اثر انفاق و صدقه دادن

یکی دیگر از اموری که موجب فراخی رزق می شود و در آیات و احادیث بدان اشاره شده است،بذل و بخشش و انفاق در راه خدا است  انفاق در راه خدا پاداش دنیوی و اخروی را به دنبال دارد و از برکات مهم و بزرگ دنیوی آن می توان به رشد و نمو مال و وسعت در رزق اشاره کرد. خداوند می فرماید:

“يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا أَنفِقُوا مِن طَيِّبَاتِ مَا كَسَبْتُمْ وَمِمَّا أَخْرَجْنَا لَكُم مِّنَ الْأَرْضِ ۖ وَلَا تَيَمَّمُوا الْخَبِيثَ مِنْهُ تُنفِقُونَ وَلَسْتُم بِآخِذِيهِ إِلَّا أَن تُغْمِضُوا فِيهِ ۚ وَاعْلَمُوا أَنَّ اللَّـهَ غَنِيٌّ حَمِيدٌ * الشَّيْطَانُ يَعِدُكُمُ الْفَقْرَ وَيَأْمُرُكُم بِالْفَحْشَاءِ ۖ وَاللَّـهُ يَعِدُكُم مَّغْفِرَةً مِّنْهُ وَفَضْلًا ۗ وَاللَّـهُ وَاسِعٌ عَلِيمٌ” (بقره:۲۶۷-۲۶۸)

ای مومنان ، از پاکيزه های اموالی که (از طریق تجارت و کسب و کار) به دست آورده اید و از (پاکيزه های) آنچه برایتان از زمین بر آورده ايم  انفاق کنید و به سراغ چیزهای ناپاک نروید تا از آن ببخشید ، در حالی که خود شما حاضر نیستید آن چیزهای پلید را دریافت کنید مگر با اغماض و چشم پوشی در آن، و بدانید که خداوند بی نیاز و شایسته ستایش است. شیطان شما را (به هنگام انفاق می ترساند و) وعده تهی دستی می دهد و به انجام گناه شما را دستور می دهد ، ولی خداوند به شما وعده آمرزش خویش و فزونی (نعمت) می دهد، و خداوند گشايش گر (فضل و رحمت و از همه چیز) آگاه است.

همچنین خداوند متعال می فرمايد: “…وَمَا أَنفَقْتُم مِّن شَيْءٍ فَهُوَ يُخْلِفُهُ ۖ وَهُوَ خَيْرُ الرَّازِقِينَ” (سبا:۳۹) هر چه (در راه خدا) انفاق کنید،او عوضش را می دهد و او بهترین روزی دهندگان است.

هـ: اثر دعا

دعا و نیایش یکی از دیگر اسباب جلب رحمت و فتح و گشایش درهای بی کران الهی است و انسان همواره توانسته است به وسیله آن ، احوال خود و حتی تقدیر الهی را تغییر دهد. در احادیث آمده است که دعا تقدیر الهی را تغییر می دهد.

پیامبران و صالحان همیشه درهنگام نزول مصائب و مشکلات به دعا و تضرع پرداخته اند و با دعاهای مخلصانه خویش توانسته اند رزق و برکات الهی را شامل حال امت خویش و یا یک گروه و منطقه ای خاص بگردانند . به عنوان مثال می توان به نیایش حضرت ابراهیم و اسماعیل (ع) اشاره کرد:

“وَإِذْ قَالَ إِبْرَاهِيمُ رَبِّ اجْعَلْ هَـٰذَا بَلَدًا آمِنًا وَارْزُقْ أَهْلَهُ مِنَ الثَّمَرَاتِ مَنْ آمَنَ مِنْهُم بِاللَّـهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ…” (بقره:۱۲۶)

و آنگاه (را یاد آورید) که ابراهیم گفت:پروردگارا، این (سرزمین) را شهری امن گردان و به مردمش، هرکس که به خدا و روز قیامت ایمان آورد، از فراورده ها روزی ده.

در جای دیگر خداوند واقعه حضرت عیسی (ع) را نقل می کند که در دعای خود چنین گفت: ” اللَّـهُمَّ رَبَّنَا أَنزِلْ عَلَيْنَا مَائِدَةً مِّنَ السَّمَاءِ تَكُونُ لَنَا عِيدًا لِّأَوَّلِنَا وَآخِرِنَا وَآيَةً مِّنكَ ۖ وَارْزُقْنَا وَأَنتَ خَيْرُ الرَّازِقِينَ” (مائده:۱۱۴)

خداوندا ، ای پروردگار ما،سفره ای از آسمان برای ما فرو فرست که (روز نزول آن) جشنی برای ما (مومنان) متقدمین و (دیگر مومنان) متاخرین شود و معجزه ای از جانب تو (بر صدق نبوت من) باشد. و ما را (نه فقط امروز، بلکه همیشه) روزی رسان و تو بهترین روزی دهندگانی.

این آیات گویای این مطلبند که خداوند متعال دعا و تضرع را وسیله اعطای رزق به بندگانش قرار می دهد و آنان می توانند با خواستن و اظهار نیاز به درگاه بی نیاز پروردگار ، سبب گشودن دروازه های رزق و رحمت بر خود شوند.

و: اثر هجرت در راه خدا

در طول تاریخ چه بسا اهل ایمان (به دلایل مختلف) مجبور به ترک دیار و هجرت در راه خدا شده اند و تقریبا در هه موارد به رغم خواست کفار و دشمنان دین، در محل هجرت خواست کفار و دشمنان دین،در محل هجرت با گشایش رزق و فتح و کامیابی رو به رو شده اند. خداوند می فرمايد:

“وَمَن يُهَاجِرْ فِي سَبِيلِ اللَّـهِ يَجِدْ فِي الْأَرْضِ مُرَاغَمًا كَثِيرًا وَسَعَةً…” (نساء۱۰۰) و هرکس در راه خدا هجرت کند، در زمین جایگاه بسیار و گشایشی (در زندگی) یابد.

منبع: ندای اسلام

نمایش بیشتر

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا
بستن
بستن
خرید مدرک دیپلم خرید مدرک فوق دیپلم خرید مدرک لیسانس خرید مدرک دکتری خرید مدرک خرید مدرک دانشگاهی قانونی خرید مدرک دانشگاهی مدرک دانشگاهی قانونی مدرک دانشگاهی خرید مدرک معتبر خرید مدرک معتبر دانشگاهی مدرک معتبر مدرک معتبر دانشگاهی مدرک تحصیلی معتبر چگونه مدرک تحصیلی بگیریم از کجا مدرک تحصیلی بگیریم قیمت مدرک تحصیلی سایت خرید مدرک تحصیلی