فکر و دعوت

احتیاط و پرهیز از تکفیر مسلمان ‏

مسأله تکفیر حکم تشریعی است که در اختیار عامه مردم نیست که هرکس را بخواهند تکفیر کنند و از هرکس که خوش شان آمد کلید بهشت را به او تقدیم نموده او را مسلمان واقعی معرفی کنند.

فتوی در امور شرعی خصوصا قضیۀ تکفیر باید در چارچوب قرآن و سنت باشد، و صلاحیت آنرا تنها مجامع فقهی و دارالافتاهای موثوق و معتبر بدوش دارند و اعضای آن باید به قرآن و سنت و مسائل فقهی آگاه باشند.

امام شوکانی رحمه الله در این مورد می گوید: «برای مسلمانی که ایمان به الله و روز آخرت دارد، شایسته نیست علیه مسلمانی حکم کفر صادر کند مگر اینکه دلیل و برهانی واضح تر از روز روشن در دست داشته باشد. چون در احادیث صحیحی که از طریق جماعتی از اصحاب صادر شده، روایت است که رسول الله صلی الله علیه وسلم فرمود: «مَنْ قَالَ لِأَخِيهِ يَا كَافِرُ فَقَدْ بَاءَ بِهَا أَحَدُهُمَا» و فرموده ایشان: «مَنْ دَعَا رَجُلًا بِالْكُفْرِ أَوْ قَالَ عَدُوَّ اللَّهِ وَلَيْسَ كَذَلِكَ إِلَّا حَارَ عَلَيْهِ». متفق عليه «هرکس به برادرش بگوید: «ای کافر»؛ به تحقیق به یکی از آن ها برمی گردد» و در لفظ دیگر در صحیحین آمده که «هرکس شخصی را کافر بخواند یا بگوید: ای دشمن خدا و او چنین نباشد، به گوینده برمی گردد.» در این احادیث و آنچه در این زمینه وارد است بزرگترین منع و موعظه برای عدم عجله در تکفیر وجود دارد. صادر شدن یک عمل کفری از کسی که به واسطه آن قصد خروج از دین اسلام را ندارد و یا گفتن یک کلمه کفری که به آن معتقد نیست، معتبر نمی باشد».

سیل الجرار (ص: 580)

اصول و ضوابط تکفیر نزد اهل سنت و جماعت:

طوریکه قبلا اشاره نمودیم مسأله تکفیر حکم تشریعی است که در اختیار عامه قرار ندارد و احاد مردم نمی توانند هرکسی را که بخواهند تکفیر کنند. اهل سنت به عنوان یک مکتب معتدل و مدلل؛ در باره تکفیر یک شخص، اصول و ضوابطی را گذاشته اند تا این قضیه ملعبه ای بدست هرکس قرار نگیرد.

شرائط و موانع تکفیر چیست:

برای تکفیر یک فرد، وجودِ دو چیز ضروری است:

1 = وجود دلیل صریحی از قرآن و سنت صحیح برکفر بودن عمل و یا سخنی که از فرد مورد نظر سر زده است.

2 = وجود شرائط و رفع موانع از فردی که مرتکب آن عمل کفری شده است.

* شروطی که اگر در فرد یافت شود و سپس عمل کفری را مرتکب شود؛ می توان او را تکفیر کرد عبارت است از:

1 = عالم و آگاه باشد و جاهل و نادان نباشد.

2 = عمدا بدون خطا آن عمل را انجام دهد.

3 = باختیار و بدون هیچ اجبار واکراهی آن عمل را انجام دهد.

لذا هر کسی که عمل کفری را عمدا و با آگاهی کامل و بدون هیچ اجباری انجام داد آن وقت می شود که آن فرد را تکفیر نمود.

و از شرائط بالا؛ موانع تکفیر را می توان به ترتیب زیر بیان نمود:

1 = عدم آگاهی، جهالت، نرسیدن احکام و عدم اقامه حجت بر فرد، مانع تکفیر می شود.

2 = خطای کاری و یا قولی که بدون قصد و اراده از فرد  صورت گیرد، مانع تکفیر می شود.

3 = تأویل و توجیه نمودن عمل و یا قولی را که فرد انجام می دهد. مانع تکفیر می شود.

4 = اجبار واکراه بر گفتن سخن و یا انجام کاری. مانع تکفیر می شود.

لذا اگر کسی کاری را مرتکب شد که از نظر شرعی کفر است ولی آن فرد بنا بر عدم آگاهی و یا خطائی و یا با تأویل و توجیه آن را انجام داده گرچه آن عمل را کفر می دانیم ولی انجام دهنده آن را کافر نمی دانیم.

پس هرگاه شخص با آگاهی ، قصدا و بدون هیچ تأویل و اجباری؛ سخنی را بر زبان آورد و یا عملی را انجام دهد که به نص قرآن واحادیث صحیح نبوی صلی الله علیه وآله وسلم کفر باشد و باعث اخراج او از اسلام گردد، حکم کفر بر او جاری می گردد.

(التكفير وضوابطه از منقذ بن محمود السقار). و (قضية التكفير في ضوء الكتاب والسُّنَّة از دکتور سعيد بن علي بن وهف القحطاني)

بر هیچ کسی پوشیده نیست که مساله تکفیر مخالف، از بدعت های خوارج بود. خوارج با این پنداشت به تکفیر علی و معاویه و دو حکم- ابوموسی اشعری و عمرو بن العاص رضی الله عنهم و هرکس که به حکمیت راضی بودند پرداختند.

(الفرق بین الفرق ص55 از أبو منصور عبد القاهر البغدادي)

اسلام فقط بر اساس ثبوت و دلیل حکم صادر می کند. ثبوت و دلیلی که پیامبر اکرم صلی الله علیه وسلم آن را این گونه توضیح می دهد: “مگر آنکه کفرش آشکاری ببینید در مورد آن، برهان و دلیلی از سوی پروردگارداشته باشید” صحیح مسلم(1709) و نیز این فرموده پیامبر اکرم صلی الله علیه وسلم: «آیا قلبش را شکافتی تا بدانی آیا واقعا کلمه توحید را گفته است یا خیر؟».صحیح مسلم(96) و فرموده ایشان: «من مامور شکافتن دل مردم نیستم تا حقیقت آنچه در دلشان می گذرد را بدانم». صحیح مسلم (1064)

بناء براین، اهل سنت مخالفانشان را تکفیر نمی کنند هرچند مخالفین ایشان را تکفیر کنند، بلکه مخالفان را در ترازوی شریعت قرار داده در موردشان بدون افراط و تفریط حکم صادر میکنند؛ چون مسئله تکفیر یک حکم شرعی است و درست نیست که در اینگونه موارد مقابله به مثل صورت گیرد. همچون کسی که به شما دروغی می بندد شما حق ندارید که در مقابل، به وی دروغ ببندید، به همین شیوه مسئله تکفیر هم حق الله تعالی است. پس هیچ کس کافر شمرده نمی شود مگر اینکه الله و رسولش صلی الله علیه و سلم آنرا کافر شمرده باشند.

 

قریب الله مطیع- 17-12-1440هـ

نمایش بیشتر

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا
بستن
بستن
خرید مدرک دیپلم خرید مدرک فوق دیپلم خرید مدرک لیسانس خرید مدرک دکتری خرید مدرک خرید مدرک دانشگاهی قانونی خرید مدرک دانشگاهی مدرک دانشگاهی قانونی مدرک دانشگاهی خرید مدرک معتبر خرید مدرک معتبر دانشگاهی مدرک معتبر مدرک معتبر دانشگاهی مدرک تحصیلی معتبر چگونه مدرک تحصیلی بگیریم از کجا مدرک تحصیلی بگیریم قیمت مدرک تحصیلی سایت خرید مدرک تحصیلی