خانه / فقه و احکام / احكام و مسايل قرباني

احكام و مسايل قرباني

تعریف قربانی:
قربانی عبارتست از ذبح حیوانی مخصوص، در زمانی مخصوص، به نیّت نزدیکی و تقرّب به الله عزّوجّل.

حکم قرباني كردن

قربانی بر کسی که توانایی انجام آن را داشته باشد واجب است. دلیل آن حدیثی از ابوهریره (رضی الله عنه) است كه پیامبر خدا (صلی الله علیه و سلم) فرمود: « مَنْ كَانَ لَهُ سَعَةٌ وَلَمْ یضَحِّ فَلاَ یقْرَبَنَّ مُصَلاَّنَا »«

ترجمه: هر کس با وجود توانایی مالی، قربانی نکند به مصلّای عید ما نزدیک نشود.»

بالاي شخص فقيرلازم نيست اما اگر حيواني را به نيت قرباني خريد لازم است كه آن را قرباني نمايد.

شرطهای قربانی

شرط اول: حیوان قربانی از چهارپایان اهلی باشد؛ كه عبارتند از شتر وگاو وگوسفند.

شرط دوم: حیوان قربانی می‌بایست به سنّ معتبر شرعی رسیده باشد.

سنّ شرعی برای حیوانات قربانی به ترتیب زیر است:

  • شتر: فقهاء اتّفاق دارند بر اینکه سن شتر قربانی باید 5 سال باشد؛ كه برای هفت نفر قربانی کننده کفایت میکند.
  • گاو: باید دو ساله باشد و هفت قربانی کننده را کفایت میکند.
  • بز: باید یکسال کامل داشته باشد و وارد سال دوم شده باشد. (یعنی بزی که تمام بدنش را مو پوشانده باشد)؛ و برای یک مرد وخانواده‌اش کفایت میکند.
  • گوسفند: باید یکسال داشته باشد .

شرط سوم: حیوان قربانی از هرگونه عیبی كه مانع صحّت و قبول قربانی میشود، سالم باشد.

چهار حیوان برای قربانی جایز نیست:

  • حیوانِ کوری که کور بودنش واضح باشد.
  • حیوانِ بیماری که بیماریش آشکار باشد) یعنی حیوان دچار سستی و کسالت و کندی در حرکت و کم خوراکی باشد؛ و بیماری در بنیه و جسم حیوان تأثیر گذاشته و دچار لاغری و ضعف گشته است(.
  • حیوانِ لنگی که لنگی‌اش آشکار باشد.
  • حیوانِ عضو شکسته‌ای که بهبود نمی‌یابد

حیواناتی كه قربانی كردن آنها كراهیت دارد(مكروه است:

  • المقابله :آن حیوانی است که قسمت بالای گوشش قطع شده است و تكّه گوشش آویزان است.
  • . المدابره: آن حیوانی است که یک طرف گوشش قطع شده است.
  • الشرقاء: آن حیوانی است که گوشش از نظر طولی پاره شده است
  • الخرقا ء: آن حیوانی است که گوشش به صورت دایره سوراخ شده است

بهترین قربانی

مستحب است که حیوان قربانی، قوچ نر شاخ داری باشد که رنگ آن سفید، و اطراف چشمانش و پاهایش سیاه باشد؛ این بهترین قربانی است که رسول اکرم(صلی الله علیه و سلم) مستحب دانسته و آن را – طبق احادیث صحیح وارد شده- ذبح نموده‌اند.

وکالت دادن در قربانی

گرفتن وکیل و نماینده در سر بریدن حیوان قربانی جایز است،شخص قربانی کننده می تواند شخصی را از طرف خود به عنوان وکیل برای سر بریدن و تقسیم قربانی تعیین کند.(یعنی این كارها را به او محوّل سازد) و این عمل در بین تمامی اهل علم جایز است و هیچ خلافی در آن نیست.

چگونگی توزیع گوشت قربانی

رسول اکرم (صلی الله علیه و سلم) میفرماید: « إِنَّمَا نَهَیتُكُمْ مِنْ أَجْلِ الدَّافَّةِ الَّتِى دَفَّتْ فَكُلُوا وَادَّخِرُوا وَتَصَدَّقُوا »

«همانا شما را از ذخیره کردن گوشت قربانی بخاطر ورود صحرانشینان فقیر به مدینه نهی کردم،پس (از این به بعد می‌توانید) بخورید و ذخیره کنید و صدقه دهید.»

برای خانواده قربانی کننده مستحبّ است که ازگوشت قربانی بخورند و برای خودشان ذخیره کنند و مقداری از آن هدیه بدهند و مقداری از آن به فقرا و نیازمندان صدقه دهند؛ و در شرع هم برای هر كدام از امور بالا ( ذخیره كردن – هدیه دادن – صدقه ) مقدار مشخّصی تعیین نشده است.(یعنی بستگی به خود صاحب قربانی دارد كه گوشت آن را چگونه توزیع كند.)

از فروش گوشت قربانی و دادن دستمزد قصّاب از آن نهی شده است.

حکم صدقه دادن قیمت حیوان بجای قربانی كردن آن

جایز نیست. از رسول اکرم (صلی الله علیه و سلم) و اصحاب گرامیش روایت نشده است که این كار را انجام داده باشند؛ بلکه همه آنها قربانی میکردند و اگر پرداخت قیمت بجای قربانی بهتر و درست بود، آن را انجام میدادند. و… بهترین هدایتها و راهها، هدایت و راه رسول الله (صلی الله علیه و سلم) است.

حکم انتقال گوشت قربانی وذبح آن خارج از شهر قربانی کننده چیست؟

هیچ دلیلی بر ممنوعیت انتقال گوشت قربانی و ذبح آن خارج از شهر قربانی کننده از رسول اکرم(صلی الله علیه و سلم) وارد نشده است. و همانطوركه میدانید اكثر مردم در شهر خودشان قربانی میکنند و اگر برخی خارج از شهر خود قربانی کنند، بیم از بین رفتن این عبادت و شعار الهی وجود ندارد.

حکم مسلمانی که توانایی قربانی ندارد

رسول الله (صلی الله علیه و سلم)از طرف آن عدّه از امّتش كه توانایی و استطاعت ندارند، قربانی نموده‌اند؛ تا آنها هم از اجر و ثواب قربانی بی‌نصیب نمانند.

رسول اکرم (صلی الله علیه و سلم) در هنگام ذبح یکی از قوچ‌ها فرمودند: « بِسْمِ اللَّهِ وَاللَّهُ أَكْبَرُ هَذَا عَنِّى وَعَمَّنْ لَمْ یضَحِّ مِنْ أُمَّتِى» «بسم الله و الله اكبر. پروردگارا ! این از طرف من و هركس از امّتم که قربانی نکرده است.»

حکم مسلمانی که توانایی قربانی ندارد

رسول الله (صلی الله علیه و سلم)از طرف آن عدّه از امّتش كه توانایی و استطاعت ندارند، قربانی نموده‌اند؛ تا آنها هم از اجر و ثواب قربانی بی‌نصیب نمانند.

رسول اکرم (صلی الله علیه و سلم) در هنگام ذبح یکی از قوچ‌ها فرمودند: « بِسْمِ اللَّهِ وَاللَّهُ أَكْبَرُ هَذَا عَنِّى وَعَمَّنْ لَمْ یضَحِّ مِنْ أُمَّتِى» «بسم الله و الله اكبر. پروردگارا ! این از طرف من و هركس از امّتم که قربانی نکرده است.»

دادن شكمبه و پوست و دست و پاي  حيوان قرباني  براي قصاب اگر به عنوان دستمزد نباشد، اشكالی ندارد. در صورتی كه فقیری مستحقّ‌تر از او هست به آن فقیر داده میشود.

 

درباره ی اصلاح نت

همچنین ببینید

بیان ترتیب نماز و حالات روحی هنگام ادای نماز

نویسنده: استاد ناصر سبحانی  سپیده سر می‌زند؛ و یکی از آیات الهی جلوه‌گر می‌شود؛ تحولی …

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *