دین و دعوت

اقتصاد اسلامی

اقتصاد؛ بزرگترین واژه‌ای که امروز در جوامع بشری نقش بسیار حیاتی را ایفا می‌کند.

اقتصاد در لغت: به معنای میانه روی در دخل و خرج. و در اصطلاح: آن ‌است که احتیاجات خود را درحد کفایت برآوردهکردن؛ یعنی(ایجاد توازن و برقراری تناسب بین احتیاجات و خواسته های نامحدود )
هر فردی در جامعه مسئولیت دارد مایحتاج خود را برآورده کند تا از سایر مردم بی نیاز باشد.
به قول معروف: هرکه نان از عمل خویش خورد منت حاطم طائ نبرد.

اقتصاد از دیدگاه اسلام حقیقتی امکان ناپذیری است که کسی بطور کلی منکر آن شده نمی‌تواند یا کاملا بر آن بچسپد؛ مثل سوسیالیسم و کاپیتالیسم؛ بلکه اسلام نظام زندگی است نه نظام اقتصادی و اسلام پایه‌های اساسی را که بتوان اقتصاد را برآن بنا نهاد معرفی کرده است.

حضرت شیخ الاسلام مفتی محمدتقی صاحب می‌فرماید: اقتصاد در اسلام به عنوان یک بخشی از اهمیت بسزای برخوردار است؛ اما اسلام آن را هدف زندگی قرار نداده است، سایر نظامها اقتصاد را بنیادی ترین مسئله بشر قرارداده‌اند.

اما مسئله اساسی از دیدگاه اسلام این است دنیائی که انسان به آن پا گذاشته است آخرین منزل او نیست بلکه گذرگاهی است که برای رسیدن به وطن اصلی از آن عبورکند.
پس انسان نباید به این نتیجه برسد که اقتصاد از دیدگاه چیزی بیهوده‌ای است اگر اقتصاد بی آنکه هدف زندگی قرار داده شود دور محدوده خودش بکار گرفته شود بسیار مفید و کار آمد خواهد بود، به همین خاطر است که خداوند برای بدست آوردن آن تشویق نموده است؛ اما بشرطی‌که این تجارت شما را از سایرعبادات باز ندارد.

الله سبحانه و تعالی می‌فرماید: [فإذا قضیت الصلاه فانتشروا فی الأرض وابتغوا من فضل الله واذکروالله کثیرا لعلکم تفلحون] آنگاه که نماز خوانده شد در زمین پراکنده شوید و به دنبال رزق و روزی بروید و خدا را(بادل و زبان )بسیار یاد کنید تا اینکه رستگار شوید.
اما کسانی که همیشه دنبال تجارت و کسب درآمدند و به سایر عبادت‌ها توجهی ندارند سرزنش کرده و آنگاه که می‌فرماید: [و إذارأو تجاره أولهوا انفضوا إلیها و ترکوک قائما قل ما عندالله خیر من اللهو و من التجاره و الله خیر الرازقین]
برخی از اصحاب کرام در یکی از جمعه‌ها هنگامی‌که تجارت را دیدند از پیرامون تو پراکنده شدند و تو را بر منبر رها نمودند؛درحال خطبه بگو: آنچه که در پیش خدا (از فضل و ثواب) بهتر است از سرگرمی و بازرگانی و خدا بهترین روزی رسان است.

دین مقدس اسلام به فراگیری تعلیمات اقتصادی ارج نهاده به همین خاطر است که بزرگترین کتب فقهی بحث شان درمورد معاملات می‌باشد.

حضرت عمر خلیفه دوم مسلمین این امر را در زمان خلافت شان تصویب کردند: هرکسی‌که وارد بازار معامله می‌شود باید علم معامله را آموخته باشد و در غیر آن‌صورت اجازه ورود به بازار معامله را ندارد؛ زیرا مالی که بدست می‌آورد دارای شبه می‌باشد.
پیامبر خدا -صلی الله علیه وسلم- می‌فرماید: [طلب کسب الحلال فریضه بعد الفریضه.]
طلب کردن کسب و درآمد حلال فرض است پس از انجام فرایض.

در واقع حدیث مذکور حد و مرز دستاوردها را مشخص می‌کند و برای هر کسی حقوقی تعیین نموده که هیچ فردی اجازه دست برد به مال شخصی کسی ندارد.

اگر شخصی مال دیگری را بلا عوض بدست آورد استفاده آن از نظر دین مبین اسلام حرام است.

اقتصاد چهارشرط دارد که جزءاصول اولیه تعیین الویت‌های اقتصادی نام نهاده شده‌اند که عبارتند از: اصل اول در هر نظام اقتصادی اصل اول تعیین الویت‌ها است.
مطلب این است هر فردی با توجه به وسایل اندکی که در اختیار دارد از بین خواسته‌ها و نیازهای بسیار زیادش کدام را مقدم و کدام را مؤخرنماید.

اصل دوم: تخصیص منابع است از قبیل: زمین، کارخانه، نیروی انسانی و غیره را درچه کاری مصرف کنند.

اصل سوم: توزیع درآمد است که
تولیدات و محصولات بدست آمده را چگونه در کشور توزیع کرد.

اصل چهارم: توسعه و پیش رفت است در هر نظام اقتصادی.

اصل چهارم: توسعه اشتغال‌زائ بهترین راهکار یک دولت است که برای ملت خودش فرا هم کند و کیفیت تولیدات داخلی را بالا ببرد و محصولات خود را به بهترین معیار برساند.

راهکارهای ‌ نظام ها درمورد اقتصاد:

۱. راهکار نظام کمونیستی اقتصاد از دیدگاه کمونیست تنها حکومت و دولت است که مسائل چهارگانه تعیین الویت‌ها، تخصیص منابع، توزیع درآمد توسعه و ترقی را حل می نماید.
منابع تولید در این نظام به بخش
ملی دولتی سپرده می شوند و چیزی به نام بخش خصوصی وجود ندارد.
۲. راهکار نظام اسلامی در اقتصاد، نظام اسلامی چنین می گوید: که اعطای آزادی کامل به یک شخص در جهت کسب منافع نباید باعث سلب آزادی از دیگران شود و سبب شکل گیری انحصار طلبی در بازار شود.

خداوند متعال در قرآن می‌فرماید: [نحن قسمنا معیشتهم فی الحیاه الدنیا و رفعنا بعضهم فوق بعض]
ما معیشت آنان را بین خودشان تقسیم کردیم و بعضی را بر بعضی دیگر برتری دادیم.

تقسیم کردن خداوند به این معنا نیست که خود خداوند منابع طبیعی و تولیدی را با دست خود به تک تک افراد به دهد بلکه او نظام طبیعت و قوانین را طوری تنظیم کرده است که عمل تقسیم معیشت خود به خود صورت گیرد.
پس بدون تردید، نظام کمونیستی شکست میدان است یقینا بی عدالتی‌ها، ناهمواری‌ها، خرابی‌ها و مفاسد نظام سرمایه داری تا به امروز ادامه دارد.

مسائل اقتصادی را فقط با پایبندی‌های الهی می‌توان حل کرد.
تا مادامی که انسان به قوانین وضع شده الهی رجوع نکند به آرامش نخواهد رسید.
تنها راه بیرون رفت از این منجلاب و لزنجار تمسک جستن به قوانین آزادی بخش الهی است.
اگر تمام تاجران مسلمان قوانین الهی را سرمشق زندگی شان قرار دهند گویا بزرگترین مبارزه را با دنیای غرب کرده ونمونۀ عملی تعلیمات اقتصاد اسلامی را به جهان غرب معرفی کرده‌اند تا جهانیان با خصوصیات اساسی اقتصاد اسلامی آشنا شده و از ربا خواری، چپاول و دزدی دست به کشند.

منابع ومأخذ
۱. ترجمه قرآن؛
۲. کتب احادیث؛
۳. کتب فقهی؛
۴. کتاب اقتصاد إسلامی.

برچسب ها
نمایش بیشتر

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا
بستن
بستن
خرید مدرک دیپلم خرید مدرک فوق دیپلم خرید مدرک لیسانس خرید مدرک دکتری خرید مدرک خرید مدرک دانشگاهی قانونی خرید مدرک دانشگاهی مدرک دانشگاهی قانونی مدرک دانشگاهی خرید مدرک معتبر خرید مدرک معتبر دانشگاهی مدرک معتبر مدرک معتبر دانشگاهی مدرک تحصیلی معتبر چگونه مدرک تحصیلی بگیریم از کجا مدرک تحصیلی بگیریم قیمت مدرک تحصیلی سایت خرید مدرک تحصیلی