شخصيت‌ها

امام نووی و کتاب ریاض الصالحین

نویسنده: شیخ موسی بازماندگان

اسم و نسب ایشان:

نووی، امام حافظ شیخ الإسلام، محی الدین ابوزکریا یحیی بن شرف بن مُری حِزامی حورانی شافعی که در ماه محرم سال ۶۳۱ هجری در روستای نوی در ۷۵ کیلومتری جنوب دمشق متولد و در رجب سال ۶۷۶ هجری در همان جا وفات یافت. بنابر این مدت عمر او ۴۵ سال و هفت ماه بوده است و مقبره او در نوی می باشد.

کنیه و لقب او:

کنیه‌ی او ابوزکریا ولقبش محی‌الدین (زنده کننده دین) بود، ولی به این لقب راضی نبود.

یاسین ابن یوسف می‌گوید: نووی را وقتی که ۱۰ساله بود در نوی دیدم، بچه‌ها او را به بازی با خودشان مجبور می¬کردند و او ازدستشان فرار می‌کرد و در آن حال قرآن می‌خواند، محبتش به دلم افتاد، پدرش او را بهمغازه‌داری گماشته بود و او از قرائت قرآن به داد و ستد نمی پرداخت. پیش استادشرفتم و درباره‌اش به او سفارش کردم و گفتم: امید است که این بچه عالم‌ ترین و زاهد ترین فرد زمان خود بشود و مردم از او نفع ببرند، از من پرسید: آیا تو منجم هستی؟! گفتم: نه، فقط سخنی بود که خداوند بر زبانم جاری ساخت و مرا بدان گویا کرد. پس از آن، استاد، این را به پدر امام نووی گفت و او بر این کار تشویق شد، تا حدی که او قرآن را در نزدیکی بلوغ، ختم کرد.

امام نووی در سال ۶۰۵ هجری (‌در ۲۰ سالگی) همراه پدرش به سفر حج رفت و حدود یک ماه و نیم در مدینه‌ منوره ماند.

طلب علم:

امام نووی هیچ لحظه‌ای از وقتش را، در شب و روز – حتی در راه – به هدرنمی‌داد، مگر آنکه مشغول (به تحصیل و آموزش) بود. هر روز، دوازده درس را در علوممختلف با شرح برای تصحیح آموخته‌ها پیش استاد می‌خواند و هر نکته‌ی جدید و علمی که می‌ شنید، آن را یادداشت می‌کرد.

صفات امام نووی:

نویسندگان شرح حال، امام نووی را به سه خصلت متمایز می دانند:

۱) زهد و ورع

۲) نصیحت امیران

۳) امر به معروف ونهی از منکر.

در ورع خیلی شدید بود، میوه‌ های دمشق را نمی‌خورد، به دلیل آنکه شهر دمشق اوقاف و املاک زیادی داشت که مال محجوران بود و او تصرف در آن را جز به مصلحت، جایز نمی‌ دانست. به خاطر این زهد و تقوا، علماء از او تمجید زیادی کرده‌ اند و ذهبی در تعریف او می‌ گوید: (الشیخ الإمام القدوه الحافظ العابد الزاهد الفقیه المجتهد الربانی شیخ الاسلام).

اما نصیحت او به امیران و حاکمان: امام، حق گویی قوی بود، و در نوشتار، آشکارا امر به معروف و نهی از منکر می کرد، شجاع بود و در راه خدا از سرزنش سرزنش کنندگان نمی ترسید، بیانی قوی داشت و استدلالش روشن بود، با پادشاهان و ظالمان با انکار روبرو می شد، به آنان نامه می نوشت و آنان را از خدا می ترساند.

روز جمعه وفات او اعلان شد که باعث تأسف همه گردید. اهل و اقارب او خواستند قبه‌ ای بر روی قبرش بسازند اما عمه‌ اش در خواب دید که آنها را نهی می‌ کرد و می‌ گفت اگر این کار را بکنید، منهدم خواهد شد که بعد قبر را به طورمعمولی به اندازه یک وجب بالا آوردند.

در قرن ۱۰ هجری قمری، یکی از امرا چند بار سعی کرد که روی قبر او قبه‌ ای بنا کند، اما هر بار قبه خود به خود منهدم می‌شد و این عقیده در میان مردم مشهور است که اگر بنا شود، منهدم خواهد گردید.navavi

بعضی از مؤلفات امام نووی:

۱) شرح صحیح مسلم: که هیچ عالمی از این کتاب مستغنی نخواهد شد.

۲) کتاب الروضه الطالبین: (کتاب معتمد مذهب)خلاصه‌ی (الشرح الکبیر) امام رافعی.

۳) منهاج: کتاب متداول بین طلاب و علما،مختصر (المحرر) رافعی.

۴) الأذکار: ذکرهای متعدد برای اوقات متعدد، که در مورد این کتاب مقوله‌ی مشهوری نقل شده است (بِعِ الدار و اشتری الأذکار) خانه‌ ات را بفروش و کتاب أذکار را بخر.

۵) التبیان فی آداب حمله القرآن.

۶) المجموع شرح المهذب: از بزرگترین موسوعه فقه مقارن و مذهب شافعی که آن را کامل نکرده است. قال ابن کثیر: مما لم یتممه و لو کمل لم یکن له نظیر فی بابه: شرح المهذب الذی سماه المجموع، وصل فیه الی کتاب الربا، فأبدع فیه أجاد و أفاد، و أحسن الانتقاد، و حرر الفقه فیه فی المذهب و غیره.

۷) ریاض الصالحین من کلام سید المرسلین: از نفیس‌ ترین و برترین کتاب‌ها که هیچ زن و مرد مسلمانی در هر خانواده‌ ی با ایمانی از آن بی‌ نیاز نیست. ۱۸۹۶ حدیث در جوانب متعدد جمع آوری کرده است. ابتدای باب را با چند آیه شروع کرده و به دنبال آن احادیث را مرتب می‌کند و به خاطر اخلاص او، در هر گوشه‌ی دنیا در هر مسجدی اگر دعوتی یا حلقه‌ی علمی باشد، حرف اول را کتاب ریاض الصالحین می‌ زند. از کانادا تا استرالیا و جنوب و شمال عالم اسلامی معمولا این کتاب در مساجد یافته می‌شود و به زبان‌های متعددی نیز ترجمه شده است.

او چنان کتاب را مرتب و کلمات را معنی و باب‌ بندی نموده که عنوان کتاب کاملا بر آن مطابقت می‌کند. (ریاض الصالحین: باغ نیکوکاران).

سه نکته‌ی مهم که کتاب را مقبول عالم و طالب و عامی قرار داده:

الف) دقت بالای علمی: از آنجایی که علت بسیاری از عقاید و برداشت های نادرست در جامعه، رها کردن احادیث صحیح و نقل احادیث ضعیف می باشد ، لذا ایشان برای اینکه هم در مقابل رسول الله صلی الله علیه و سلم و هم در مقابل مردم ادای مسئولیت کرده باشند، با دقت بسیار بالایی به انتخاب احادیث صحیح پرداخته اند بگونه ای که علماء در قرن های متمادی پس از ایشان با تحقیقات فراوانی که بر کتاب ریاض الصالحین داشته اند ، نتوانسته اند جز بر تعداد اندکی از احادیث آن ایرادهای جزئی وارد کنند که این تعداد بسیار اندک نیز در در یای احادیث صحیح آن غرق می شود. به همین خاطر علماء حکم صحت بر کلیت ریاض الصالحین را داده اند.

ب) اخلاص: او ۴۵ سال عمر خود را صرف خدمت به دین خدا کرد و همین بس که اولین باب کتاب را باب اخلاص (باب الإخلاص و إحضار النیه فی جمیع الأعمال والأقوال والأحوال البارزه والخفیه) قرارداده است که خود گویای اخلاص آن بزرگوار می‌باشد.

ج) بیان قول راجح در بسیاری از مسائل که خود دلیل بر وسعت علمی اوست.

کتاب‌هایی که در شرح ریاض الصالحین نوشته شده:

۱) دلیل الفالحین تألیف محمد بن علان الصدیقی.

۲) شرح ریاض الصالحین تألیف محمد بن صالح العثیمین.

۳) بهجه الناظرین تألیف سلیم بن عید الهلالی.

ابن علان می‌گوید: شایسته نیست کتابخانه فرد مسلمان از چهار کتاب خالی باشد: (ریاض الصالحین و کتاب الأذکار وترغیب و ترهیب و الزواجر من الکبائر).

و با ابیاتی که او به نقل از امام شافعی در مقدمه‌ ی کتاب ریاض الصالحین آورده بحث را به پایان رسانده که بازهم نشان از ورع و زهد اوست:

إنّ لله عـبــاداً فـطـــنـا ** طلقوا الدنیا و خافـوا الفتنا

نظروا فیها فلما علمـوا ** أنها لیست لحــی وطــنا

جعلوهـا لجّهًو اتخــذوا ** صالـح الأعمال فیها سفنا

خداوند بندگان زیرکی دارد که دنیا راطلاق داده و از فتنه‌های آن ترسیدند.

در آن اندیشیدند تا زمانی که فهمیدند دنیا محل ماندگاری هیچ زنده‌ای نیست.

دنیا را همانند دریایی فرض کردند واعمال شایسته را کشتی نجات قرار دادند.

منبع: وب سایت مجتمع دینی اهل سنت و جماعت بندرعباس

برچسب ها
نمایش بیشتر

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا
بستن
بستن
خرید مدرک دیپلم خرید مدرک فوق دیپلم خرید مدرک لیسانس خرید مدرک دکتری خرید مدرک خرید مدرک دانشگاهی قانونی خرید مدرک دانشگاهی مدرک دانشگاهی قانونی مدرک دانشگاهی خرید مدرک معتبر خرید مدرک معتبر دانشگاهی مدرک معتبر مدرک معتبر دانشگاهی مدرک تحصیلی معتبر چگونه مدرک تحصیلی بگیریم از کجا مدرک تحصیلی بگیریم قیمت مدرک تحصیلی سایت خرید مدرک تحصیلی