رمضان مبارک

بررسی وقایع رمضان

فرید نوری

کارشناسی شریعت

تاریخ به عنوان ابعاد فرهنگ و تمدن یک ملت محسوب می‌شود و توجه و اهمیت به آن، ما را با انواع هنرها و دانش‌های گوناگون آشنا می‌سازد و زمینه‌های عبرت را در انسان فراهم می‌سازد.

تاریخ اسلام، ما را با عقاید، آداب و رسوم ملت‌های اسلامی آشنا می‌سازد و با آن می‌توان دریافت چه عواملی سبب رشد و ترقی انسان و جامعه می‌شود و راه درمان مواردی که سبب تنزل یک ملت می‌شود، زیرا برای داشتن یک جامعه الگو و ایده‌آل تنها با دارا بودن یک برنامه کافی نیست، بلکه با وجود الگوهای بشری که نماد عملی آن برنامه باشند، تا حدودی از مشکلات ما می‌کاهد.

ماه رمضان، نهمین ماه از ماه‌های قمری است که در طول تاریخ، رخدادهای شکوهمندی در خود جای‌ داده است، حوادثی که بیانگر عزت، کرامت، سرافرازی‌، تقوا، تلخی، شیرینی، آمرزش و پیروزی‌هاست.

با بهره‌گیری مناسب از این ماه می‌توان زمینه‌های پندپذیری را در خود ایجاد نمود، زیرا می‌توان دید که در میان نسل بشر افرادی با همان توانایی و استعدادهایی که هر فرد می‌تواند داشته باشد راه رسیدن به ترقی و کمال را پیموده‌اند.

حوادث فراوانی در طول تاریخ در این ماه رخ داده است، اما در این نوشتار سعی بر آن شده است به وقایعی پرداخته شود که مهم و تأثیرگذار باشند.

اول رمضان:

نزول صحف ابراهیم: سیدنا ابراهیم، یكی‌ از بزرگترین پیامبران الهی است که خداوند بدلیل شخصیت فردی و اجتماعی ایشان، او را به عنوان «امام» و «الگوی نیکو» معرفی می‌نماید. یکی از منت‌های خداوند به او فرستادن «صحف» می‌باشد. با توجه به نظر مؤرخین، این كتاب در نخستین شب رمضان بر ایشان نازل شده است. ابن كثیر در كتاب البدایة والنهایة می‌نویسد: «از واثله بن اسقع روایت شده است كه پیامبر ﷺ فرمودند: صحف ابراهیم در نخستین شب ماه رمضان نازل گردید.» [ج۴،ص۱۶]

دوم رمضان:

سقوط دولت امویان و قیام عباسیان:

سال ۱۳۲ هجری برابر با ۷۵۰ میلادی، ابوعباس عبدالله سفّاح (اولین پادشاه عباسی) بر دمشق مسلط شد و دولت اموی سقوط نمود. دعوت عباسیان دو مرحله مهم را گذرانده است:

۱- این مرحله در آغاز قرن دوم هجری آغاز شد و با پیوستن ابومسلم خراسانی به دعوت پایان پذیرفت که فاصله زمانی میان سال‌های ۱۰۰- ۱۲۸ هجری را در بر می‌گیرد. مخفی بودن دعوت و پرهیز از خشونت از ویژگی‌های این دوره است، زیرا حکومت اموی در این زمان منسجم بود.

۲- این مرحله با پیوستن ابومسلم به دعوت آغاز شد و تا سال ۱۳۲ هجری با سقوط اموی و ایجاد حکومت عباسی ادامه یافت. در این مرحله ویژگی دعوت، به کارگیری قدرت برای رسیدن به هدف بود. [دولت عباسیان، محمد سهیل طقّوش، ص۱۷-۱۸]

سوم رمضان:

وفات فاطمه رضی الله عنها:

فاطمه دختر رسول الله ﷺ در سوم رمضان سال ۱۱ هجری‌ (شش ماه بعد از وفات پیامبر) در مدینه دار فانی را وداع گفت، بدین‌ترتیب فاطمه از نخستین اهل بیت پیامبر ﷺ می‌باشد که به او ملحق شده است.

حوادث پنجم رمضان:

بازگشت شهر انطاکیه توسط بیبرس:

در سال ۶۶۶ هجری بیبرس توانست شهر انطاکیه را بعد از ۱۷۰ سال از دست اروپاییان آزاد سازد و از این طریق ضربه مهلکی به صلیبیان وارد سازد.

انطاکیه، شهری است در ترکیه که در کنار رود اورونقس در ۲۲ کیلومتری ساحل مدیترانه واقع شده است و از شهرهای مشهور و قدیمی است که سلوکوس اول آن را بنا کرد.

این شهر به سبب تشکیل شوراهای مهم دینی در آن در تاریخ مسیحیت اهمیت دارد. همچنین مدت‌ها یکی از مراکز علمی منطقه بود که در انتقال علوم از اسکندریه به سرزمین‌های اسلامی نقش ویژه‌ای داشت. [لغت‌نامه دهخدا، دهخدا، ج۱ص۳۱۴۴۱ ]

ششم رمضان:

نزول تورات:

این کتاب بر سیدنا موسی نازل شده و از کتاب‌های یهودیان می‌باشد. حقانیت توراتی که از جانب خداوند بر موسی فرود آمده است، جای هیچ شک و تردیدی نیست، اما توراتی که از هزار و چهارصد سال قبل تاکنون در دست یهودیان است، اصل آن به علت تحریفی که به آن راه یافته است، به مجموعه‌ای مرکب از حق و باطل تبدیل گردیده و جنبه‌ی نقلی و روایتی آن فاقد ارزش و اعتبار تاریخی است، زیرا با توجه به نظر مؤرخین «بخت النصر» در سال ۵۸۶ قبل از میلاد، هنگامی که به بیت المقدس حمله کرد، ضمن تخریب شهر، صندوق شهادت را نیز که حاوی تمام کتب دینی یهود و از جمله تورات بود، طعمه حریق ساخت و تورات را از صفحه وجود به کلی محو نمود. [سیر تحلیلی کلام اهل سنت از حسن بصری تا ابوالحسن اشعری، حاج ملا عبدالله احمدیان، ص۵۹۳]

اولین پیروزی مسلمانان بر صلیبی‌ها:

این موفقیت در ششم رمضان سال ۵۳۲ هجری به رهبری عمادالدین زنگی در شهر حلب در شمال روم روی داد. [الدولة العباسیة، محمد بک الخضری، ۳۸۱-۳۸۲]

معرفی کامل عمادالدین زنگی: ابوالمظفر عمادالدین بن قاسم الدولة آق سنقر بن ایل، فرمانده ترکمن، حاکم عراق، موصل و حلب و مؤسس سلسله زنگیان است.

فتح سرزمین سِند:

منطقه سند در شمال غربی شبه قاره هند و جنوب شرقی سرزمین ایران واقع است. این فتح  توسط محمد بن قاسم در سال ۶۳ هجری و در زمان خلافت ولید بن عبدالملک روی داد. [دولت امویان، محمد سهیل طقوش، ص۱۵۲]

نهم رمضان:

واقعه بلاط الشهداء:

فتح اندلس، مسلمانان را از ادامه‌ی فتوحات اسلامی و گسترش قلمرو اسلام باز نداشت؛ بلکه حماس دینی و ایمانی، آنان را بر آن داشت که از رشته کوه‌های برانس که در حد فاصل اندلس و فرانسه قرار داشت، عبور نماید. اندیشه‌های فتح فرانسه، آهنگ تمام فرماندهان مسلمان بود. آنگاه که فرمانده‌ی مسلمانان، عبدالرحمن غافقی، بانگ جهاد سر داد، مجاهدان از هر سو به سویش شتافتند تا او را در گسترش نور اسلام یاری رسانند. این واقعه در سال ۱۱۴ هجری میان شارل مارتل و عبد الرحمن غافقی رخ داد.

در این جنگ، فرمانده سپاه اسلام  کشته شد و مسلمانان عقب نشینی کردند.

صبحگاهان، شارل مارتیل، مشاهده نمود که مسلمانان از بواتیه، عقب نشینی‌ کرده‌اند. وی عقب‌نشینی مسلمانان را یک تاکتیک نظامی قلمداد کرد، از تعقیب آنان ترسید و به پیروزی میدانی بسنده کرد.

آن روز، روز بزرگ و مهمی در تاریخ اسلام بود. در آن روز، مسلمانان، یکی از بزرگترین مردان جهاد را از دست دادند و باری دیگر، داستان غم‌انگیز احد تکرار شد. [رمضان، ماه جهاد و مبارزه، سالم مبارک الفلق، ص ۱۱-۱۴]

دهم رمضان:

وفات خدیجه بنت خویلد (همسر پیامبر):

أم المؤمنین خدیجه در رمضان سال دهم بعثت درگذشت. با وفات خدیجه، اندوه و غم رسول الله ﷺ چند برابر شد، زیرا خدیجه پشتیبان داخلی ایشان بود که از دشواری بحران‌ها و رنج‌هایش می‌کاست. بدین صورت مرحله دشواری در زندگی‌ پیامبر اکرم ﷺ آغاز گردید، که در این مرحله به مشکلات و آزمون‌های زیادی مواجه شد؛ چون در عرصه دعوت، تنها مانده بود و یاوری جز خدا نداشت؛ با  این وجود به رساندن پیام پروردگارش به مردم همچنان ادامه داد. [الگوی هدایت، دکتر صلابی، ج۱ص۵۷۸]

جنگ المنصوره:

این جنگ در رمضان سال ۶۴۷ هجری، بر ضد صلیبی‌ها، به وقوع پیوست. لویس نهم، پادشاه فرانسه، لشکری ترتیب داد و در صدد حمله به مصر بر آمد. این حمله، با اهداف اقتصادی و استعماری، برنامه‌ریزی شده بود. لویس نهم برای فشار بر حکومت اسلامی، با مغول‌ها هماهنگ شده بود. وی، به پیشروی خود ادامه داد تا آنکه در سال ۱۲۴۹ ميلادی بر دمياط چيره گشت و سپس روی به سوی منصوره نهاد.

سرانجام در کرانه‌های دريای صغير، جنگی در گرفت که کشاورزان و سالخوردگان و بزرگان منطقه در آن حضور يافتند. در آمادگی روحی، عز بن عبدالسلام، نقش بسزايی ايفا کرد و فرماندهی سپاهيان، بر عهده‌ی فخرالدين بن شيخ الاسلام جوينی بود.

جنگ با به اسارت در آمدن لويس نهم، به نفع مسلمانان پايان يافت. [رمضان، ماه جهاد و مبارزه، سالم مبارک الفلق، ص۲۴]

سیزدهم رمضان:

نزول انجیل: انجیل بر پیامبر عیسى در سیزده رمضان نازل شد. با توجه به آیات «وَأَنْزَلَ التَّوْرَاةَ وَالْإِنْجِيلَ»(آل عمران/۳) و «وَآتَيْنَاهُ الْإِنْجِيلَ فِيهِ هُدًى وَنُور»(المائدة/۴۶) معتقدیم که عیسی در زمان بعثتش از جانب خداوند مجموعه‌ای از پیام‌ها بر او نازل گردیده و در زمان خودش به صورت کتابی به نام انجیل در آمده است و بعداً نسخه اصلی انجیل از بین رفته و برخی از شاگردان و شاگردانِ شاگردان عیسی از روی محفوظات خویش- که بخش‌هایی از انجیل اصلی را از یاد برده‌اند – انجیل‌های چهارگانه (متی، مرقص، لوقا، یوحنا) را نوشته‌اند.

هفدهم رمضان:

غزوه بدر:

اين نبرد در سال دوم هجری روی داد و اولین جنگ پیامبر با مشرکین بود. تعداد مسلمانان در این جنگ ۳۱۳ نفر بود. جنگ بدر، با شکست قطعی برای مشرکان، و فتح مبین برای مسلمانان پایان پذیرفت. مشرکین در این جنگ خسارت‌های بیشماری دیدند و بزرگان و سران خود را از دست دادند.

این پیروزی بر اثر تایید و پشتیبانی الهی و رسیدن امداد غیبی برای مسلمانان به دست آمد.

وفات أم المومنین عائشه:

ايشان در سال ۵۸ هجری در سن ۶۶ سالگی وفات کرد. ابوهريره بر جنازه ايشان نماز خواند و در بقيع به خاک سپرده شد.

هجدهم رمضان:

وفات خالد بن ولید (سیف الله):

مؤرخین در تعیین مکان و سالی که خالد بن ولید به لقاء الله پیوست، اتفاق نظر ندارند. اما با توجه به صحیح‌ترین قول، ایشان در سال ۲۱ هجری در شهر حمص وفات نموده است. [الإصابة، ابن حجر العسقلانی، ج۲ص۲۱۹] از ویژگی‌های بارز او می‌توان به شجاعت و درایت او در میدان نبرد اشاره نمود.

در مدت زندگانی خویش، لشکرهای فراوانی را رهبری نموده و گروه‌های زیادی از جمله نیروهای ساسانی و امپراتوری روم را شکست داده است.

ایشان از سوی رسول خدا به (سیف الله المسلول: شمشیر از نیام کشیده‌ی الله) ملقب شده است.

بیست و یکم رمضان:

فتح مکه:

پیامبر ﷺ توانستند پیروزمندانه وارد سرزمین مکه شوند و آنجا را فتح نمایند.

فتح مکه، فتح بزرگ مسلمانان بود که خداوند به واسطه آن، دین و رسول خویش را که حامل امانت او بودند عزت و شوکت بخشید. در پرتو این فتح، مردمان فوج فوج به دین خدا در آمدند و بر اثر تابش نور این فتح بزرگ، سراسر روی زمین غرق در روشنایی و شادمانی گردید. [زاد المعاد، ابن القیم، ج۲ص۱۶۰]

پیامبر ﷺ، خانه خدا را از بت‌ها و تصاویر پاک نمود و مشرکین را مورد عفو قرار داد.

شهادت سیدنا علی رضی الله عنه:

سیدنا علی در ۲۱ رمضان سال ۴۰ هجری توسط ابن ملجم مرادی به شهادت رسید. مدت خلافت ایشان ۴ سال بوده است. در زمان خلافتش گرفتار مبارزه با فتنه‌های داخلی متعددی شد و نتوانست فتوحات زیادی را به انجام برساند.

بیست و دوم رمضان:

وفات ابن ماجه قزوینی:

امام ابوعبد الله محمد بن يزيد بن عبد الله بن ماجه قزوينی‌، در سال ۲۰۷ هجری در قزوين چشم به دنيا گشود. امام ابن‌ماجه در تفسير، تاريخ و حديث کتاب‌های زیادی را تأليف کرد، که عبارتند از: سنن ابن ماجه، تفسيرالقران‌الکريم، کتاب التاريخ.

مهم‌ترين کتاب ايشان که بدست ما رسيده است کتاب «السنن» می‌باشد که ششمين کتاب از کتب حديث به شمار می‌آيد.

امام ابن ماجه بعد از مدت‌ها کوشش و تلاش در راه اسلام وجمع‌آور احاديث نبوی، سرانجام در سن ۶۴ سالگی، در روز دوشنبه ۲۲ ماه رمضان سال ۲۷۳ هجری دار فانی را وداع گفت و به سرای باقی شتافت. [آشنایی با ائمه حديث، دکتر حسين تاجی گله‌داری، ص ۲۰-۲۲]

بیست و سوم:

پیروزی مسلمانان بر ساسانیان:

این پیروزی در زمان خلافت سیدنا عثمان رضی الله عنه توسط عبدالله بن عامر در سال ۳۰ هجری رخ داد که بساط سلطنت فارس برچیده شد. در نتیجه این پیروزی بود که یزدگرد (آخرین پادشاه ساسانی) به خراسان فرار کرد و سرانجام در سال ۳۱ هجری کشته شد. [تاریخ الطبری، محمد بن جریر الطبری، ج۵ص۲۸۸- عثمان بن عفان شخصیته و عصره،  الدکتور علی محمد محمد الصلابی، ص۱۵۸-۱۵۹]

بیست وپنجم:

نبرد عين جالوت:

عين جالوت، يکی‌ از مناطق فلسطين است که در ميان بيسان و نابلس قرار گرفته است. قهرمان اين نبرد بزرگ، سلطان سيف الدين قطز بن عبدالله معزی بود. مغول‌ها، همچنان در حال پيشروی در سرزمين‌های اسلامی بودند تا اينکه بغداد، پايتخت خلافت عباسی را اشغال نمودند و هلاکو (نوه‌ی چنگيزخان)، خليفه‌ی عباسی را به قتل رساند و بدين‌سان به خلافت عباسی، پايان داد.

هلاکو به پيشروی خويش ادامه داد و حلب و دمشق را اشغال نمود. اين پيشروی، ادامه يافت و الخليل و غزه به تصرف مغول‌ها درآمد. همه‌ی مناطق  سقوط کرده بود و فقط مصر، فرا روی هلاکو قرار داشت. وی، نامه‌ی تهديدآميزی به حاکم مصر، سيف‌الدين قطز، فرستاد و از او خواست که تسليم شود. حاکم مصر، درخواست هلاکو را رد کرد و سپاهيانی فراهم آورد و در عين جالوت اردو زدند. روز جمعه ۲۵ رمضان، جنگ شديدی ميان دو طرف، روی داد که در ابتدا، به نفع مغول‌ها بود، اما پس از آنکه قطز، شخصاً وارد ميدان شد و به نبرد پرداخت، مسلمانان، نبض ميدان را دست گرفتند و فرمانده‌ی سپاه مغول‌ها را اسير کردند و او را به دستور قطز، کشتند.

با پايان جنگ عين جالوت، افسانه‌ی شکست‌ناپذيری مغول‌ها، پايان يافت و بدين‌سان مسلمانان، تمام جهان را از خطر مغول‌ها، نجات دادند. این فتح در سال ۶۵۸ هجری رخ داد. [رمضان، ماه جهاد و مبارزه، سالم مبارک الفلق، ص۱۷-۱۸]

تولد امام فخرالدين رازی:

ابوعبدالله، محمد بن عمر بن حسین طبرستانی رازی، ملقب به «فخرالدین»، معروف به «ابن الخطیب»، یکی از علمای شافعی است. در سال ۵۴۴ هجری به دنیا آمد. او یگانه روزگار و متکلم زمانه‌ی خویش بود. بسیاری از علوم را در وجود خویش جمع کرد و در آن‌ها مهارت یافت. به طوری که در زمینه‌ی تفسیر، کلام، علوم عقلی و لغوی پیشوا بود. برخی از مهم‌ترین تصنیفات وی عبارتند از: تفسیر کبیر (موسوم به مفاتیح الغیب)، المحصول، المطالب العالیه و… . وفات رازی در سال ۶۰۶ هجری در ری روی داد. [دانشنامه تفسیر و مفسِّر، دکتر محمد حسین ذهبی، ج۱ص۴۴۹-۴۵۰]

بیست وششم رمضان:

فتح شهر بلگراد:

این فتح توسط سلطان سلیمان قانونی (پادشاه عثمانی) در سال ۹۲۷ هجری روی داد. در دوره سلطان سلیمان جامعه عثمانی به بالاترین حد شکوفایی و عظمت رسید، چیزی که سبب شد تا لقب (باشکوه) فخم را به او بدهند. [دولت عثمانی از اقتدار تا انحلال، اسماعیل احمد یاقی، ص۵۸]

سی‌ام رمضان:

وفات امام بخاری‌:

امام بخاری، صاحب کتاب «صحیح البخاری» در شب عيد فطر سال ۲۵۶ دار فانی را وداع کرد و در روز عيد فطر در روستای «خرتنک» به خاک سپرده شدند.

سایت تابش
نمایش بیشتر

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا
بستن
بستن
خرید مدرک دیپلم خرید مدرک فوق دیپلم خرید مدرک لیسانس خرید مدرک دکتری خرید مدرک خرید مدرک دانشگاهی قانونی خرید مدرک دانشگاهی مدرک دانشگاهی قانونی مدرک دانشگاهی خرید مدرک معتبر خرید مدرک معتبر دانشگاهی مدرک معتبر مدرک معتبر دانشگاهی مدرک تحصیلی معتبر چگونه مدرک تحصیلی بگیریم از کجا مدرک تحصیلی بگیریم قیمت مدرک تحصیلی سایت خرید مدرک تحصیلی