خانه / مطالب ویژه / بعضی از اسرار و حکمت‌های مناسک حج

بعضی از اسرار و حکمت‌های مناسک حج

ترجمه:  عثمان بهمنی

حمد و ستایش مخصوص خداوندی است که به نعمت و منت او کارهای نیک تکمیل می‌شوند و درود و صلوات خداوند بر محمد (ص) و پیروانش و هر کس که دوستش دارد، باد.
ای برادر حاجی: اسرار حج آنقدر زیادند که در شمار نیایند. اما آگاهی تو بر اسرار مناسک حج تو را بر ادای مناسک حج به کاملترین روش تشویق می‌کند و تو را در تحمل سختی‌ها با صبرتمام و رضایت خاطر، کمک می‌کند و اگر خودت را مانند یک زمین مناسب و پاک برای بذر مناسک حج گردانی، ثمر و نتایج حج در تو تحقق می‌یابد و ان شاء الله حجت مبارک و تلاشت به یاری خداوند مورد قبول خواهد بود.
و حالا برخی از اسرار مناسک حج تقدیم می‌شود:

۱- خارج شدنت از خانه، تو را به یاد خارج شدن از دنیا می‌آوردو نقل مکانت برای ادای مناسک حج از یک سرزمین به سرزمین دیگر، تقلایت در دشت محشر و پشت سر گذاشتن گردنه‌های محاسبه خداوندی را در ذهن مجسم می‌کند.

۲- احرام که بعضی از اسرارش به شرح زیر است

الف) احرام یعنی نیت داخل شدنت در مناسک حج و عمره و این نیت شایسته است که تو را به حضور قلب و تمرکز حواس وا دارد تا حجت را با خشوع تمام و با یقین و اخلاصی که هیچ شکی آن را در بر نگیرد، ادا کنی مانند حالت نمازگزار خاشع و فروتن در نمازش.
ب) احرام تو را از دنیا می‌رهاند و به آخرت مشتاق می‌سازد. غسلت برای احرام مرگ را به یادت می‌آورد و لباس احرام کفن را به یاد انسان می‌آورد.
ج) احرام با منع کردنت از بعضی امور مباح. مانند بوی خوش، کوتاه کردن مو و آمیزش با همسر. تو را بر زندگی در شرایط دشوار، بدون هیچ قلق و اضطرابی، تربیت می‌کند، همچنان که تو را در دوری از محرمات نیز کمک می‌کند؛ زیرا کسی که بر ترک مباح صبر داشته باشد، بر ترک محرمات صبورتر خواهد بود.

د) احرام در تو تسلط بر شهوت‌های نفسانی و لغزش‌های زبانی و آزار رساندن جسمی دیگران را تقویت می‌کند. پس شخص محرم از آمیزش حتی با همسرش و از مجادله باطل و از فسق و فجور نهی شده است و باید مواظب رفتار و گفتارش باشد که مبادا یکی از برادرانش را برنجاند و وقتی که شخص محرم از آزار رساندن به گیاهان و حیوانات خشکی نهی شده است چطور برایش صحیح است که برادر مسلمانش را بیازارد. در این مورد خداوند تعالی می‌فرماید:

الْحَجُّ أَشْهُرٌ مَعْلُومَاتٌ فَمَنْ فَرَضَ فِيهِنَّ الْحَجَّ فَلا رَفَثَ وَلا فُسُوقَ وَلا جِدَالَ فِي الْحَجِّ وَمَا تَفْعَلُوا مِنْ خَيْرٍ يَعْلَمْهُ اللهُ وَتَزَوَّدُوا فَإِنَّ خَيْرَ الزَّادِ التَّقْوَى وَاتَّقُونِ يَا أُولِي الْأَلْبَابِ (البقرة:۱۹۷٫)

هـ) احرام بر ثروتمندان – در زمان احرامشان- رنگی از زندگی همراه فقر و سادگی واجب می‌گرداند تا کسانی را که در بهترین احوال لباسشان از لباس احرام کنندگان بهتر نیست و بدن‌هایشان با بوی خوش و نعمت آشنا نیست، از فضل خودشان فراموش نکنند.

۳- طواف و از اسرارش:

الف: طواف –ای برادر حاجی- رمز بازگشت به خدا در دنیا، قبل از رسیدن به آخرت است. شخص طواف کننده در هفت دورطوافش، دور کعبه احساس می‌کند که با ملائکه ای همراه می‌شود که دور خانه خدا طواف می‌کنند و با این کار نفسش تزکیه می‌یابد و قلبش مطمئن می‌شود و یقین می‌یابد که خداوند از او راضی خواهد شد همچنان که از ملایکه راضی شده است و ان شاء الله با گناهان بخشیده شده و تلاش مأجور بازخواهد گشت و چطور چنین نباشد در حالی که خدا دور است از اینکه بنده‌ای را که چندین بار با خواهش و تمنا دور خانه‌اش طواف کرده است، نا امید باز گرداند.

ب: طواف کعبه همراهی با مبدا توحیدی است که بنایش را ابراهیم- صلوات خداوند بر او و بر پیامبر ما باد- بنیاد نهاد.

۴- بوسیدن حجر الاسود یا مالش آن و یا اشاره به سوی آن: 

از اسرارش:
این کار به منزله بیعت با خداوند بر تداوم ایمان به خداو به رسولش و عمل به مقتضای آن عهد و پیمان است و حجر الاسود به این بیعت گواهی می‌دهد. پس حجرالاسود حجتی است برای کسانی است که در بیعتشان صادقند و دلیل انکارناپذیری است علیه کسانی که در بیعتشان صداقت و اخلاص ندارند. از پیامبر (ص) روایت است که فرمود: «لَيَأْتِيَنَّ هَذَا الْحَجَرُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ، وَلَهُ عَيْنَانِ يُبْصِرُ بِهِمَا، وَلِسَانٌ يَنْطِقُ بِهِ؛ يَشْهَدُ عَلَى مَنْ يَسْتَلِمُهُ بِحَقٍّ.»

۵- نماز در مقام ابراهیم (ع) و از اسرارش:

زنده نگه‌داشتن یاد و خاطره ابراهیم (ع) واحترام به شخصیت پاکش و این اکرام – باذن الله- شامل حال هر کسی می‌شود که به دعوت توحید خالص به پا خیزد و سهمی در بنای کاخ توحید داشته باشد.

۶- نوشیدن از آب زمزم و از حکمت‌هایش این است که:

به یادت می‌آورد که خداوند تعالی برای هر سختی و مشقتی، فرجی قرار داده است همچنان که آب گوارا از دل سنگ سخت بیرون می‌آورد. این پیامبر خدا اسماعیل (ع) است که تشنه است و مادرش‌هاجره در بین صفا و مروه در پی آب دوان است و بعد از شدت رنج و سختی، گشایشی می‌آید و آب مبارک زمزم جوشان می‌شودو تا ابد ان شاء الله جوشان خواهد بود.

۷- وقوف در عرفه و آنچه از آثارش متجلی می‌شود:

الف- احساس حاجیان به اینکه این جمع، بزرگترین جمعی است که خداوند تبارک و تعالی در بین ملایک به آن مباهات می‌کند. پس بعد از این مباهات مبارک، حاجی حریص می‌شود که در کارهای امرشده، خداوند حاضرش دیده و در نواهی خداوند، خداوند او را غایب ببیند.

ب- احساس حاجیان به اینکه آن‌ها در راهپیمایی مشترک بزرگی هستند که خداوند آن‌ها را برای نشان دادن محبت و دوستیشان نسبت به خدا و رسولش، به این راهپیمایی دعوت کرده است و آن‌ها نیز دعوت خداوند را لبیک گفته و اجابت کرده اند.

ج- احساس حاجیان به برادری دینی و اسلامی‌: علیرغم دوری سرزمین‌هایشان و گوناگونی رنگهایشان، آن‌ها امروز در این صحرای بزرگ جمع شده‌اند و خدای واحدی را که هیچ شریکی ندارد عبادت می‌کنند و همگی یکصدا فریاد بر می‌آورند: لبيكَ اللهمَّ لبيكَ، لبيكَ لا شريكَ لكَ لبيكَ… 

د- دعوت حجاج به آشنایی بیشتر بینشان و دعوت به با هم بودن برای حل مشکلاتشات و تبادل اخبار همدیگر.

۸- رمی جمرات و از اسرارش:

الف- همراهی و نشستن با سربازان خداوند متعال در یاری حق و ثبات بر آن. شیطان در این محل با اهل حق و ایمان دست به یقه شد اما سرانجام این شیطان بود که سرافکنده گردید و شکست خورد و آن هنگامی بود که شیطان در منصرف کردن اسماعیل(ع) از طاعت پدرش ابراهیم(ع) -در مسأله‌ی تصمیم بر قربانی کردن و ذبح فرزندش به خاطر اجابه امر خداوند- ناکام ماند.

ب- در حالی که رمی جمرات را انجام می‌دهی تصور کن که با وضوح تمام و با اصرار زیاد جنگ علیه شیطان و دوستداران شیاطین را اعلام می‌کنی و این تو را وا می‌دارد که دوری کنی از هر کس و هر چیزی که می‌خواهد حجت را بر باد دهد و ثوابت را باطل گرداند و چه بسا واقعیت نیز سخن من را تأیید می‌کند، زیرا چه بسیار حاجیانی که شیطان آن‌ها را مسخره می‌کند زیرا باد غرور را در آنها می‌دمد و اهل و عیال نیز با طبل و دهل به پیشواز آن‌ها می‌آیند.

۹- قربانی و از اسرارش:

الف- حاجی شاد می‌شود و به یاد اسماعیل (ع) که خداوند با هدیه بزرگ او را نجات داد، قربانی می‌کند.

ب- حاجی آرزو دارد که قربانی‌اش باعث کفاره و نجات او از سختی‌های دنیا و قیامت باشد.

۱۰- تراشیدن و کم کردن مو و از اسرارش:

   ای برادر حاجی، این را به یادت می‌آورد که استجابه امر خداوند باید به صورت کامل باشد چه در آنچه دوست داری و چه در آنچه دوست نداری.

خداوند، حاجی را به زندگی سخت در زمان احرام فرا می‌خواند و او نیز لبیک می‌گوید و با تمام وجود می‌پذیرد. خداوند او را به قربانی در ثروتمندی و فقیری فرا می‌خواند و او نیز لبیک می‌گوید.و ایام منی را به ذکر و یاد خداوند می‌گذراند همچنانکه خداوند از او خواسته است در قرآن: «وَاذْكُرُوا اللهَ فِي أَيَّامٍ مَعْدُودَاتٍ فَمَنْ تَعَجَّلَ فِي يَوْمَيْنِ فَلا إِثْمَ عَلَيْهِ وَمَنْ تَأَخَّرَ فَلا إِثْمَ عَلَيْهِ لِمَنِ اتَّقَى وَاتَّقُوا اللهَ وَاعْلَمُوا أَنَّكُمْ إِلَيْهِ تُحْشَرُونَ» (البقرة:۲۰۳)

۱۱- سعی بین صفا و مروه 

و آن هم تو را به یاد دو کفه ترازوی حساب روز قیامت می‌اندازد که صفا یک کفه و مروه کفه‌ای دیگر و تو بین دو کفه مرددی و نمی‌دانی حساب و کتابت چه می‌شود؟ و در رفت و آمدت بین صفا و مروه از خداوند می‌خواهی که کفه حسناتت سنگین شود تا به لطف خداوند رستگار شوی.

برادر حاجی! این برخی از حکمت‌های مناسک حج بود که خوب است آنها را در ذهنت مرور کنی و در زمان انجام مناسک آنها را در نظر داشته باشی و اینکه باید این اعمال را که خدا فرموده انجام دهی چه حکمت آن را بدانی چه ندانی.

در خاتمه آرزو دارم که حجت قبول درگاه متعالی واقع شود و تلاش و کوششت مأجور گردد و از شما می‌خواهم که ما را از دعای خیرتان در آن مکان مبارک بی‌نصیب نفرمایید. وصل الله علی سیدنا محمد وعلی آله ومن تبع هداه الی یوم الدین وآخر دعوانا الحمد لله رب العالمین.

سایت تابش

درباره ی اصلاح نت

همچنین ببینید

بهترين شيوۀ حفظ قرآن کريم كدام است؟

سپاس خدای را و بعد … پاسخ اين سؤال به نسبت شرايط، توان، وقت، موقعيت …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *