مطالب ویژه

به مدینه هم سفری کن!

نویسنده: دکتر مصطفی مرادی

هر کس که با تاریخ اسلام آشنایی داشته باشد تفاوت دعوت در مکّه و مدینه و حتّی نحوه‌ی دینداری در این دو مکان را به وضوح متوجّه می‌شود. شرایطی که بر شهر مکّه و ساکنان آن حاکم بوده است تأثیر بسیار زیادی در نحوه‌ی برخورد پیامبر و مسلمانان با دیگران داشته است. اینکه چرا آیات نازله در مکّه بسیار جنبه‌ی تنبیهی و تشویقی دارند و کمتر به احکام و نحوه‌ی اجرای آنها پرداخته‌اند ناشی از وضعیتی است که هم مسلمانان و هم مکیان داشته‌اند. اولاً مکیان هیچ انگیزه و تمایلی به قبول دین جدیدی که تفاوت و تضاد بسیار زیادی با دین آباء و اجدادیشان دارد نداشته و ثانیاً مسلمانان هم هنوز نه به آن درجه از علم و توانایی نرسیده‌اند که قادر به تعلیم یا مقابله با دیگران باشند لذا سخت‌ترین شرایط را تحمّل کرده تا اوّلاً به درجات بالایی از دانش برسند و ثانیاً تعالیمی را که دریافت می‌کنند بتوانند به برنامه و استراتژی تبدیل نمایند. این است که در مکّه اثر زیادی از احکام در آموزه‌های دینی وجود ندارد و مسلمانان انگار دوران کودکی و نوجوانی خود را طی می‌کنند که باید فقط تعلیم ببینند و در زمان و مکان دیگری اندوخته‌های خود را به منصه‌ی عمل برسانند و این است که باید از مکّه به مدینه هجرت کنند. 

در مکّه ابوجهل‌ها و ابولهب‌ها امان از تازه مسلمانان بریده‌اند. آنان ناچارند در دره‌‌‌ها و یا خانه‌‌‌های ناشناخته‌ای نشست تربیتی بر گذار کنند. به محض اطلاع از محل اختفایشان به شدت شکنجه می‌شدند و حتی اعضای خانواده‌‌‌ها بر علیه هم شوریده و پدر و مادرها دشمن فرزندانشان شده بودند. کسی انتظار زنده ماندن خودش را نداشت و هر آن امکان نابودی آنان وجود داشت. در این شرایط کسی قادر به برنامه‌ریزی  و اجرای احکام نبود و تنها هم و غمشان حفاظت از جان پیامبر خدا و ضعفایی بود که تازه به دین اسلام گرویده بودند. اما قرار نیست که این دین در مکّه در میان ترس و وحشتی که از قریشیان وجود دارد مخفی بماند و به مرحله‌ی رشد و بالندگی خود نرسیده  و برنامه‌‌‌ها و اهدافش اجرا نشوند. پس باید به جای دیگری هجرت کنند. 

شهر مکّه از نظر بافت قومی و مذهبی یکدست است و از سوی دیگر با توجه به موقعیت جغرافیایی و اقلیمی کمتر مورد توجه سایر اقوام و ادیان برای گذران زندگی است و بیشتر قبایل بدوی و ساکنین اصیل در آن وجود دارند لذا این شهر محل مناسبی برای تضارب و تکامل افکار نیست و ادیان آسمانی زیادی در آن وجود ندارند مردمانش بسیار پایبند به اعتقادات موروثی خویشند و از برخورد ادیان و تمدنهای دیگر هراسانند لذا براحتی به مسلمانانی که برنامه زندگی و گذر از فرش و رسیدن به عرش دارند اجازه خود نمایی نمی‌دهند و هر لحظه میدان را بر آنان تنگ می‌کنند تا یا از دین خود بر گردند یا از آن شهر فرار کنند. در این شهر و شرایط زمینه کینه و عداوت زیاد است و عقده‌‌‌های زیادی در دل انسان جمع می‌شوند که روزی سر باز خواهند کرد. در این وضعیت انسانهای بزرگی که قلبهایشان برای سعادت و خوشبختی همنوعانشان می‌تپد و افقهای بلندی را برای آیندگان می‌بینند احساس دلتنگی می‌کنند و باید در فضای دیگری توسن خیال خود را به جولان در آرند و به جایگاهی که لایق آنند برسند.  

البته مسلمانان گرچه اهل مکّه‌اند و تمایلی به خروج از آن ندارند اما نمی‌دانند که ماندنشان در مکّه تأثیر منفی زیادی بر آینده دینشان خواهد گذاشت و تقدیر و برنامه الهی آن است که این دین و این مسلمانان در فضای بازتری رشد کرده و به تکامل برسند لذا باید به سر زمین دیگری که شرایط بهتری از مکّه دارد هجرت کنند. مدینه از هر نظر با مکّه تفاوتی از آسمان تا زمین دارد. هم جغرافیا و هم اقلیم و هم مردمانش با مکّه متفاوت است. سر زمینی فراخ و خوش آب و هواست. مردمانش مهمان نواز و پیروان ادیان آسمانی اند. کمتر دچار خشکسالی و قحطی شده است. مردمانش با زمین و کشت و داشت و رشد و تکامل آشنایی دارند. بطور خلاصه مدینه از هر نظر جای رشد و تعالی انسان است. 

مسلمانان به محض رسیدن به شهر مدینه مورد استقبال گرم اهالی آن قرار گرفتند و در کمال ناباوری در همه دارایهای آنان شریک و برادر شدند. تا بحال چیزی شبیه آن را ندیده بودند بیشترشان از دست پدران و برادران و فرزندانشان فرار کرده بودند اما در این شهر کسانی تحویلشان گرفتند که از والدین و خویشان برایشان عزیزتر و گرامی تر بودند. در این شهر گویا سالیان سال است که ساکن و مقیم‌اند. احساس هیچگونه غربت و بیگانگی نمی‌کنند. صاحب بهترین موقعیّتهای اجتماعی شده‌اند و براحتی از دین و آیین خویش می‌گویند و دیگران را به قبول آن دعوت می‌کنند. در کنار پیروان سایر ادیان الهی به تعامل و تعاون می‌اندیشند و کمتر از تفاوتها و تضادها سخنی به میان می‌آید. هر روز قله‌ای از قله‌‌‌های رشد و سعادت را فتح می‌کنند و در کمال آرامش احکام الهی را از زبان پیامبرشان می‌شنوند و اجرا می‌کنند. فعالیتهای اقتصادی و کشاورزیشان رشد و رونق دارد صاحب زمین و خانه می‌شوند و فرزندانشان در فضایی آکنده از آرامش و بدور از عداوت و کینه با دیگران رشد می‌کنند و به آینده‌ای سرشار از رشد و بالندگی می‌اندیشند. پیامبر و مسلمانان چنان در دل اهل مدینه جا باز کرده‌اند که تحمل دوری همدیگر را ندارند. حتی زمانی که در فتح مکّه و حجه الوداع پیامبر به شهر خویش بر می‌گردد و خاطرات دوران کودکی و جوانیش در آن شهر زنده می‌شود و همانند هر انسان دیگری علاقه درونی به ماندن در آن شهر دارد اما بعد از مراسم حج و سایر امور به سرعت راه بازگشت به مدینه را در پیش می‌گیرد و به شهری که پایه‌‌‌های دعوت دینی خود را در آن ریخته است بر می‌گردد. 

در کنار این همه آرامش و تکامل و تعالی باز گاهگاهی کدورتی منجر به عقب گرد عده‌ای به حال و هوای مکّه می‌شود و مسلمانان احساس تنگنا می‌کنند اما در پرتو تعالیم خداوند متعال و رسول مهربانش کدورتها به مهربانی و عطوفت مبدل می‌شود. اما همه مسلمانان از نظر اخلاق یکسان نیستند و برخی از آنان براحتی سختی‌‌‌های مکّه را فراموش نمی‌کنند و از انتقام و خشونت سخن به میان می‌آورند ولی آن صاحب اخلاق عظیم آنان را دعوت به گذشت و عفو می‌کند و نسبت به آینده ی درخشانشان امیدوار می‌کند. 

دورانها و قرنها گذشت مسلمانان سرزمینها و کشورهای زیادی فتح کردند مملکت اسلامی از قاره‌‌‌ها عبور کرد و مدینه‌‌‌های زیادی بوجود آمد که نقش بسیار زیادی در رشد و تعالی مسلمانان بازی کردند. تضارب افکار و عقاید مسلمانان را به جایگاهی از علم و دانش رساند که جهانیان مات و مبهوت از آن شدند. اما در این میان باز عده‌ای هر از چند گاهی به دوران مکّه باز می‌گشتند و دیگران را متّهم به کفر و بت‌پرستی کرده و زمینه را برای درگیریها و تنشها فراهم می‌کردند. گویا از اسلام و قرآن فقط تعالیمی که در مکّه نازل شده است برایشان جذابیت دارد. همواره شرایط را به دوران مکّه بر می‌گردانند و از خوف و وحشتهایی که گریبانگیر مسلمانان آن روزگار بود نمونه‌‌‌های زنده‌ای را برای دیگران به نمایش می‌گذاشتند که این امر منجر به تنفر و انزاجار بسیار زیادی از اسلام و مسلمانان در بین سایر ملتها گردیده است. 

عدّه‌ای از مسلمانان اصرار عجیبی دارند که مخالفان حتّی مسلمانشان را ابوجهل و ابولهب بنامند و خود را در جایگاه سمیه و یاسر و سایر اصحاب پیامبر قرار دهند. هر گاه در اتاقی حتی در کنار مسجدی جلسه یا تشکلی را تشکیل می‌دهند بلافاصله آن مکان را خانه «ارقم بن ارقم» قلمداد می‌کنند و خانه‌‌‌های دیگر را مملوّ از کفّار حربی می‌دانند. اصرار بسیار زیادی دارند که شرایط امروز مسلمانان همان شرایط حاکم بر مکّه صدر اسلام است و امکان هیچگونه مراوده و تعامل و تعاونی با مکّیان بت‌پرست وجود ندارد. حدّاقل کاری که می‌توان کرد فرار یا هجرت از شهر و دیاری است که قریب به اتّفاق اهالی آن مسلمان و نماز خوانند. چنان روزگار را بر خود تنگ و تاریک می‌کنند که زندانهای فرعون و شکنجه‌گاههای قریشیان برایشان کاخهای سلطنتی جلوه می‌کنند. 

جالب‌تر از همه، اینکه در سرزمین‌های اسلامی هر روز گروه و حزبی در مخالفت با سایر احزاب و گروه‌‌‌های اسلامی قد علم می‌کنند و علیه همدیگر تکفیرنامه‌‌‌ها نوشته و خون همدیگر را مباح دانسته و کشته شدن در این مسیر را در سطح شهدای بدر و احد می‌دانند. در نظر بسیاری از این احزاب حاکمان اغلب کشورهای اسلامی طاغوت و همسان با فرعونند. هیچگونه تعامل و تعاونی را با حاکمان خود بر نمی‌تابند و همکاری در زمینه‌‌‌های عام‌المنفعه را هم جزو گناهان کبیره قلمداد می‌کنند. چنان در دوران مکّه مانده‌اند که هیچ تصویر و دورنمایی از مدینه و فضای حاکم بر آن ندارند. غافل از آنند که در مدینه پیامبر چه قراردادها و صلحهایی که با کفّار و اهل کتاب و حتّی دشمنان حربی خود نبست و چگونه قاتلان عزیزترین کسانش را در کمال رأفت و مهربانی عفو کرد و حتّی از غنایم جنگی هم به آنان هدایای داد. امّا مسلمانان امروز همکیشان خود را از کمترین نعمتهای خدادادی هم محروم می‌کنند چرا که همانند آنان نمی‌اندیشند. 

خرّمیها و رونقهای شهر مدینه بر سردیها و سختیهای گاه و بیگاهش می‌چربد و اگر اندکی قلبها خالی از کدورت و خشونت باشد می‌توان ویرانیهای آنرا به گلستان تبدیل کرد و با مردمانش از سر تعاون و برادری در آمد و تخم صداقت و بردباری و مهربانی را در ضمیر کودکانش کاشت تا آینده‌ای مملوّ از عشق و شادی داشته باشند. 

تابش

نمایش بیشتر

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا
بستن
بستن
خرید مدرک دیپلم خرید مدرک فوق دیپلم خرید مدرک لیسانس خرید مدرک دکتری خرید مدرک خرید مدرک دانشگاهی قانونی خرید مدرک دانشگاهی مدرک دانشگاهی قانونی مدرک دانشگاهی خرید مدرک معتبر خرید مدرک معتبر دانشگاهی مدرک معتبر مدرک معتبر دانشگاهی مدرک تحصیلی معتبر چگونه مدرک تحصیلی بگیریم از کجا مدرک تحصیلی بگیریم قیمت مدرک تحصیلی سایت خرید مدرک تحصیلی