خانه / اخلاق و تربیت / تعهّد کاری، همدوش تعهّد ایمانی!

تعهّد کاری، همدوش تعهّد ایمانی!

اگر مسلمانی را در یک تعریف کلی، همچون ابن قیّم جوزیّه همدلی با پروردگار و پسندیدن پسندیده های خدای متعال: “موافقه الرّب تبارک و تعالی فی محابّه“(۱) بدانیم،آن وقت نمی توان تقوا را در انجام مناسک ظاهری همچون نماز و روزه و … خلاصه کرد و دیگر ابعاد زندگی را از شمول دینداری خارج ساخت؛مسلمانی یک تعهّد است،تعهّدی با شاخه های گوناگون و مستلزم تغییر جدّی در اخلاق،وجدان شغلی و مناسبات اجتماعی؛ تعهّدی با خالق جهان که دل و جانمان را آماده پذیرایی و میزبانی از پسندیدگان و عزیزان او سازیم؛هر چه را او می پسندد، در میان جان بنشانیم و با آن زندگی کنیم؛اگر او در برخی اوقات چنان می پسندد که در مسجد و همراه با ساجدان و راکعان سر تعظیم در برابرش خم کنیم، در برخی مکان ها نیز فرمان و پسندش چنان است که کارها و وظایف محوّله را با دقّت انجام دهیم و بدین ترتیب، نماز در مسجد و مسئولانه انجام دادن کارها و تعهّدات،هر دو عبادت محسوب می شوند و هر دو توقّع یک خالق هستند:یکی توقّع زمانی و دیگری توقّع مکانی؛لازمه مسلمانی به هنگام اذان،ادای نماز و حضور در مسجد است و لازمه مسلمانی در کارگاه و مغازه،مراعات وجدان کاری و دقّت و امانتداری حرفه ای!به عبارت دیگر،از نگاه یک مسلمان آزموده و فهیم، مسجد و کارگاه هر دو “معبد” و سرای پرستش هستند؛ تفاوت فقط در نوع عبادت و آداب آن است:در مسجد،خدایی بودن در سجود و رکوع و مراعات شرایط اقتدا تجلّی می یابد؛امّا در کارگاه،خدایی بودن را به گونه ای دیگر و در شکلی دیگر باید نمایان ساخت؛ در:خوب دوختن،خوب ساختن،خوب خواندن،خوب پختن،خوب شستن،خوب بسته بندی کردن،خوب تعمیر کردن و خلاصه خوب انجام دادن! فضیلتی که برکت اقتصاد و صنعت است و بُن مایه فرهنگ توسعه ! امّا دریغا … که در میدان عمل ،که هیچ! حتّی در بُعد نظری و تربیتی نیز در میان ما مسلمانان کمرنگ و لاغر است! این در حالی است که پیامبر گرامی ما،صلی الله علیه و سلّم،بارها بر این مهم تأکید فرموده اند؛از جمله:

« إن اللهَ تعالی یُحِبّ مِنَ العامِلِ إذا عَمِلَ أنْ یُحسِنَ » یعنی: خدای متعال از کارپذیر چنان می پسندد که کارش را با دقّت و در بهترین صورت ممکن انجام دهد(۲) . هم چنین مشهور است که در بیانی دیگر فرموده اند:« إن الله یُحِبّ إذا عَمِلَ أحَدُکُم عَمَلاً أن یُتقِنَهُ » یعنی:خدای متعال دوست دارد هر گاه یکی از شما به کاری می پردازد آن را بدون کم و کاست و کامل انجام دهد(۳).در جایی دیگر و شاید با مشاهده بی دقّتی یک قصّاب فرموده اند:« إنّ الله تعالی کَتَبَ الإحسانَ علی کُلّ شیءٍ ، فإذا قتلتُم فَأحْسِنوا القِتْلهَ ، و إذا ذَبَحْتُمْ فأحسِنوا الذِّبحهَ ، وَلْیَحُدَّ أحَدُکُمْ شفرتَهُ ولْیُرِح ذبیحَتَهُ » یعنی: خدای متعال بر بندگانش واجب فرموده که هر کاری را به بهترین نحو انجام دهند.پس هر گاه شکاری را کشتید،به بهترین نحو بکشید و هر گاه ذبح کردید،به بهترین نحو ذبح کنید و چاقوی خود را تیز کنید و حیوانی را که می خواهید سر ببرید، زودتر راحتش کنید! »(۴). 

پس شایسته است فرد خداترس و مؤمن،به حکم التزامی که به مراعات توصیه های الهی در تمام زندگی دارد،انجام درست و مسئولانه وظیفه محوّله اش را همچون نماز، واجب بشمارد و هر وظیفه یا نقشی را در اجتماع بر دوش دارد،بدون ملاحظه تشویق یا تنبیه دیگران و صرفاً از سر اخلاص  و نیکخواهی،چنان ایفا کند که خدای متعال می پسندد؛مسلمانی ما همانگونه که در مسجد و ماه رمضان باید نمایان شود، در کارگاه و آموزشگاه و درمانگاه و اداره و سازمان متبوع نیز باید نمایان گردد؛چرا که خالق متعال نیز همانند دیگر خدایان و کارفرمایان، درباره چگونگی ایفای نقش ها و وظایف اجتماعی ،نظر خاصّ خود را دارد و هر نوع انجام دادنی را از مجریان نمی پذیرد؛آری، شغل ما نیز قلمرو ایمان ما و نوع انجام آن نیز ، آزمونی برای میزان تقوای ماست!

جلیل بهرامی نیا : ۰۶/۰۱/۱۳۹۰

۱.حادی الارواح الی بلاد الافراح ،ص ۵۵۱،چاپ بدیوی و مستو ،دمشق: دار ابن کثیر،چاپ ششم،۱۴۲۶ق.

۲.البانی ناصرالدین، صحیح الجامع الصغیر ،شماره ۱۸۹۱ .

۳.البانی،همان،شماره ۱۸۸۰ .

۴.البانی،همان،شماره ۱۷۹۵ .

درباره ی اصلاح نت

همچنین ببینید

آغاز بهار زندگی

آغاز بهار زندگی 🖋نورعلی حقدوست طلاب علوم دینی زمانیکه به ماه رجب المرجب می‌رسند مهیای …

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *