خانه / فقه و احکام / پرسش و پاسخ / حکم استفاده از مال گروی برای گرو کننده

حکم استفاده از مال گروی برای گرو کننده

سؤال کننده: حامد محمدی
جواب از : فضل الرحمن فقیهی .

متن سؤال: چه می فرمایند علمای کرام در مسأله حکم گروی خانه که میان مردم مروج است؟ اگر کسی خانۀ شخصی را به گرو بگیرد، آیا استفاده از خانۀ گروشده برای گروکننده جواز دارد یا خیر؟ که خودش در آن زندگی کند یا به کسی دیگر به کرایه بدهد.

جواب این سؤال نیاز به تفصیل دارد که در زیر ارائه می‌شود:

اصل گروی در شریعت رواست. قرآن کریم در آیۀ مداینه فرموده است: 
«…وَإِنْ كُنْتُمْ عَلَى سَفَرٍ وَلَمْ تَجِدُوا كَاتِبًا فَرِهَانٌ مَقْبُوضَةٌ …»(البقره: 283).
(…اگر در سفر بودید و نویسنده‌یی نيافتيد، پس گروی بگيريد).
بر مبنای این آیۀ مبارکه و سایر نصوص شرعی، دانسته می‌شود که حکمت مشروعیت گروی، استحکام دین است نه استفاده بردن از مال مرهون. بدین اساس چند چیز قابل ذکر است:

– مال مرهون در نزد گرو کننده امانت است و استفاده از مال مرهون برای شخص گرو کننده جواز ندارد و نباید هیچ گونه استفاده‌یی را ببرد. هرگاه از مال مرهون در مدتی که گرو داده شده، فایده‌یی به وجود آید، این فایده از صاحب مال است نه از گرو کننده و برای گرو کننده روا نیست آن فایده را استفاده نماید.

– پولی را که شخص گروکننده زمین یا خانه یا دوکان برای گرودهنده می‌دهد، قرض است و هر فایده‌یی که از این پول به وجود آید، از همین شخصی است که پول را قرض گرفته است. قرض دهنده که مالی را به گرو گرفته، حق ندارد از قرض گیرنده تا هنگام پرداخت قرض، هیچ استفاده‌یی را ببرد. لذا از مال گروی نباید استفاده کند بلکه در نزدش امانت است تا پولش را بگیرد و آن را مسترد نماید.

– هرگاه کسی خانه یا دوکان یا زمینی را به گرو می‌دهد، گرو کننده تنها حق دارد تا هنگامی که گرو دهنده پول گرو کننده را واپس به وی مسترد می‌کند، مال گروه شده را قبض کند و نزد خود نگه دارد. اما اگر در این مدت هر فایده‌یی که از آن به دست آمده باشد، مال صاحب آن یعنی گرودهنده است؛ نه مال گروکننده.

امام طحاوی در این زمینه در شرح معانی الآثار گفته است: «وَحُرِّمَ كُلُّ قَرْضٍ جَرَّ نَفْعًا وَأَجْمَعَ أَهْلُ الْعِلْمِ…/ هر قرضی که فایده یی را به جانب قرض دهنده بکشاند، حرام است…»(ج4، ص99). همین پول گروی نیز قرض است و نباید هیچ فایده‌یی را به صاحب مال گروی برگرداند و برساند.

صفحۀ فیس بوک

درباره ی اصلاح نت

همچنین ببینید

آیا در همه اوقات شبانه روز می شود نماز خواند؟

تهیه و تنظیم: خالد کوهی نژاد پرسش: آیا در همه اوقات شبانه روز می شود …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *