تزکیه

دینداری جمعی (۳ و پایانی)

تمرین دینداری جمعی

نویسنده: دکتر احمد صالح قطران

ترجمه : فرزان خاموشی

چهارم: آثار منفی دینداری فردی

منظور ما از دینداری فردی دینداری است که هیچ سودی به دیگران نمی رساند، دینداری که سبب می شود فرد هیچ خیری را به جامعه تقدیم نکند، و حداقل جلوی آزار و اذیت خود را به جامعه نیز نمی گیرد، به عبارت دیگر دینداری که به عبادت ها طبق مفهوم فقهی (نماز، روزه زکات، عمره حج) یعنی عبادت های که تنها بر فرد اثر می گذارد، دینداری که باعث نمی شود فرد به مسائل امت اهمیت بدهد، یا اینکه چهره اش به خاطر هتک حرمتی که در آن رخ می دهد تغییر کند، و گمان می کند که تنها با نماز خواندن و روزه گرفتن به آخر کار رسیده، و ممکن است به یکی از حرکت های اسلامی منتسب باشد و گمان کند که مالکیت کلیدهای بهشت را به دست گرفته در حالی که اینگونه نیست ، و در پارگراف های زیر به نمونه هایی از دینداری فردی اشاره می کنیم که این مطالب را برای ما  به خوبی آشکار می سازد به گونه ای که هیچ کس نمی تواند منکر آن بشود، و به عبارت دیگر باید به این مسئله توجه شود و آن را درک کرد و در صدد معالجه آن شد به خاطر اینکه این از مشکلاتی است که در گمان بعضی ها درمان تلقی می شود، و از مهمترین این نمونه ها عبارت است از:

۱- خود خواهی بیش از حد

دینداری فردی سبب  گوشه کیر شدن فرد در جامعه می شود، و فرد را به خود خواهی بیش از حد عادت می دهد ، و همچنین سبب می شود فرد حرکت فردی را بر حرکت جمعی ترجیح دهد تا جایی که حتی بر خانواده و فرزندانش نیز بخل می ورزد و هیچ احساسی به او دست نمی دهد که او مسؤل آنان است. افرادی که اینگونه هستند برای کمترین کار به مردم بخل می ورزند، هر کدام از آنها انسان بخیلی است به گونه ای که در درون خود طمع مال را به وجود می آورد به شکلی که به خاطر مال و ثروت با هر انسانی درگیر می شود، و در این نمونه از رفتار و تصرفات دینداران این ویژگی ها آشکار می شود.  صفت نبخشیدن و سریع خشمگین شدن ، و میل نداشتن به عذرخواهی، و پافشاری کردن بر نظر خود، و عدم تحمل در مقابل خواسته های خود که گمان می کند بر حق است بلکه به خاظر آن درگیر نیز می شود اگر چه هم مسئله اي ناچیز باشد، و یکی از آنها به خاطر کاری که ارزشی ندارد و ناچیز است دنیا را بهم میزند و بیخال آن نمی شود بلکه به خاطر آن درگیری و زد وخورد به راه می اندازد و حتی به خاطر آن می جنگد.

۲- ظلم و ستم اجتماعی و بد رفتاری در جامعه

به گونه ای که در رفتار ملتزمان دینداری فردی خشونت و سرسختی و عدم نرم دلی مشاهده می شود که این امر سبب به وجود آمدن مصیبت ها در جامعه می شود، بلکه برای نزدیکترین افراد به خود هم نرم دلی نمی کنند مانند پدر و مادر همسر و فرزندان و برادران و خواهران، و نزد چنین افرادی نافرمانی کردن به پدر یا مادر یا قطع کردن صله ارحام یا محروم ساختن فرزندان از کوچکترین چیزها کار آسانی است و به نسبت افرادی که در اطراف آنان هستند احساس خفگی دارند.

۳- حس برتری داشتن در جامعه   

به این گونه که یکی از این افراد گمان می کند که آنها درجامعه برتر هستند و افراد جامعه نادانانی هستند که هیچ علمی ندارد، و به مردم به نگاه تحقیر آمیزی دارد، و خودش را از جمله کسانی به حساب می آورد که به مرحله کمال رسیده مخصوصا از جمله کسانی باشد که به مقداری از سنت ها پایبند باشد، که خواهی دید اگر اشخاصی که در اجرای سنت کمکاری می کنند در نزد او گفته شود می گوید: خداوند متعال آنان را هدایت کند یا اینکه می گوید: از خداوند متعال سلامتی را خواستاریم، که در حقیقت این فرد به آنان نگاه برتری و بزرگ بینی دارد و از اینکه به آنان عوام بگوید دریغ نمی کند.

۴- اغراق کردن در انجام عبادت های فردی

بعضی از دینداران در عبادت های خود به حدی اغراق می کنند که سبب ناراحتی دیگران می شوند، بعضی از آنان با خانواده و فرزندان و همسایه های خود درگیر می شود به خاطر اینکه آنان به سنت ها پایبند نیستند و بعضی از آنان خانواده و فرزندان خود را از دست می دهند  به خاطر اغراق کردنش در مقابل کوتاهی آنان در برابر سنت ها، چرا که اغراق کردن او سبب نفرت شده، بعضی از مردم وقتی که در مسجد وضو می گیرد در استفاده کردن از آب زیاده روی می کند که به خاطر استفاده نکردن صحیح از آن سبب مسدود شدن لوله های وضوخانه می شود و همچنین به گونه ای وضو می گیرد که آب از کل اطرافش پخش می شود وبا این عمل سبب آزار دیگران می شود، و اگر بخواهد نماز جماعت بخواند به گونه ای رفتار می کند که امام مسجد باید با کیف و مزاج او عمل کند در اقامه نماز تاخیر نکند و نماز را طولانی نخواند و … و به بچه ها اجازه نمی دهد که در صف مردان بایستند و به خاطر ترک بعضی از سنت ها به سختی و تندی برخورد می کند، و همچنین این فرد زمانی که روزه می گیرد زندگی خانواده اش را به جهنم تبدیل می کند و فردی وحشی می شود و انگار با این سخن که از دست او ناراحت نشوید او روزه است خوشحال می شود، و باید برای او غذای خاص آماده شود که در غیر این صورت دنیار را دگرگون می کند، و اگر چناچه روزه سنتی بگیرد به خاطر بدرفتاری او تمام مردم از روزه گرفتنش باخبر می شوند، و هرگاه بخواهد فرزندانش را برای نماز صبح بیدار کند به گونه ای در اتاق را می زند که ممکن است آنان از ترس سکته کنند و هنگامی که به بخواهد برای انجام عمره مشرف شود در هزینه زندگی  خانوداه اش بخیلی می کند تا اینکه هزینه سفر عمره تهیه شود.

۵- اختلال در اولویت ها

این فرد زمانی که به سنت های عبادی اهمیت می دهد و در اجرای آن مبالغه می کند درهمان وقت در اجرای سنت های اجتماعی کوتاهی می کند حتی به جای می رسد که در انجام واجبات اجتماعی نیز کوتاهی می کند، مانند نافرمانی کردن از والدین یا عدم انفاق نمودن بر آنان یا منت گذاشتن بر آن دو یا قطع رابطه کردن با نزدیکان یا درگیر شدن با مسلمانان یا اینکه به غیبت و نمامی کردن دیگران مشغول می شود.

به عنوان مثال بسیاری از مردمی که بارها به عمره مشرف شدند دوباره بر رفتن به آن حریص هستند در حالی که اگر با هزینه ای که صرف این سفر می کنند را برای حمایت کردن از یتیم یا خانواده فقیری یا برای ساختن مرکزحفظ قرآن یا برای ساختن کارخانه ای که عده ای از جوانان در آن مشغول به کار شوند یا برای ساختن مدرسه ای یا ساختن بیمارستانی خرج کند قطعا این کار در کارنامه نیکی های آنان در روز قیامت بهتر و با ارزش تر است همانگونه که امام ابن قیم رحمه الله به این نکته اشاره کرده اند.

۶- منفی بودن در برخورد با مسائل مربوط به امت

دینداری فردی سبب خودخواهی در فرد می شود و این خودخواهی خود به خود سبب می شود که فرد در مقابل مسائل مربوط به امت به شخصی بیخال تبدیل شود که به هیچ کدام از مسائلی که در آن رخ می دهد اهمیت نمی دهد و هیچ اخباری را مشاهده نمی کند و برای تغییر جامعه هیچ مشارکتی نمی کند، و هرگاه شنیده می شود افرادی با این اوصاف در مسائل سیاسی اظهار نظر می کنند چیزی جز مداخله کردن در اموری که برای آنان اهمیت ندارد است، و از دیندارانی که این چنین هستند بسیار شنده ایم که جوانان مسلمانی که برای مردم فلسطین کمک جمع آوری می کنند یا اینکه برای فعالیت های که برای امت بسیار مهم است زحمت می کشند مورت سرزنش و ملامت قرار می دهند، بلکه بعضی از آنان با بهانه های پوچ و بی اساس از کمک کردن به آنان خودداری می کنند.

آنچه که بیان شد نمونه هایی بود که تعداد زیادی از مسلمانان دچار آن هستند و امت اسلام در حال حاضر به حالت تفاله ای رسیده که رسول خدا صلی الله علیه وسلم در حدیث شریف بیان نموده: ((ثم يوشك الأمم أن تداعى عليكم كما تداعى الأكلة إلى قصعتها فقال قائل ومن قلة نحن يومئذ؟ قال بل أنتم يومئذ كثير ولكنكم غثاء كغثاء السيل ولينزعن الله من صدور عدوكم المهابة منكم وليقذفن الله في قلوبكم الوهن فقال قائل يا رسول الله وما الوهن؟ قال حب الدنيا وكراهية الموت)) (یعنی نزدیک است امت های مختلف همدیگر را بر علیه شما فرا خوانند همانگونه که انسان های گشنه همدیگرا را بر سر سفره پر از غذا فرا می خوانند، فردی گفت این حالت به خاطر کم بودن تعداد مسلمانان است؟ فرمود: بلکه تعداد شما در آن وقت زیاد است اما مانند تفاله سیل هستید (هیچگونه فایده ای ندارید) خداوند هیبت شما را از قلب های دشمنانتان بیرون می کند و در قلب های شما سستی و ضعف به وجود می آورد، فردی گفت : ای رسول خدا این سستی و ضعف چیست؟ فرمود: دوست داشتن دنیا و ناپسند دانستن مرگ ) پس این حالت به خاطر کم بودن تعداد افراد نیست، و همچنین عبادت های فردی و دینداران فردی کم نیستند، و البته تمام مشکل امروزه در ملتزم بودن مسلمانان به عبادت های فردی نیست بلکه مشکل در نبود عبادت های جمعی است که مقصود رسول خدا صلی الله علیه وسلم می باشد: ((ثم المؤمن للمؤمن كالبنيان يشد بعضه بعضا)) (یعنی فرد مؤمن به نسبت همدیگر مانند یک ساختمان هستند که همدیگر را محکم می سازند) و همچنین فرمودند: ((ثم مثل المؤمنين في توادهم وتراحمهم وتعاطفهم مثل الجسد إذا اشتكى منه عضو تداعى له سائر الجسد بالسهر والحمى)) ( یعنی مثال مؤمنان در همدری و شفقت و دلسوزی کردن با همدیگر مانند یک جسم است که اگر یک عضو آن بیمار شد بقیه اعضای بدن نیز با شب زنده داری کردن با او همدردی می کنند)  منظور از حدیث شریف دینداری است که اگر مسلمانی در چین عطسه کند برادر مسلمانش در فرانسه به او بگوید یرحمک الله.

همانا گرسنگی جان ملیون ها بشر را به خطر انداخته است که اکثریت آنان را مسلمانان تشکیل می دهند و بی سوادان در جهان برابر است با ۷۰۰ملیون انسان که ۷۵درصد آنان در ۱۵ کشور قرار دارند که بیشتر این کشورها اسلامی هستند که با این وجود وجدان امت از جای خود تکان نمی خورد، اگر فرض کنیم تعداد افراد امت که توانایی کمک کردن ۱دلار در ماه را دارند برابر با ۲۰۰میلیون نفر باشند که در ماه ۲۰۰میلیون دلار جمع آوری می شود که با این رقم خیلی زیاد می توان کارهای بسیار مفیدی را برای این امت انجام داد.

به نقل از سایت تابش
نمایش بیشتر

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا
بستن
بستن
خرید مدرک دیپلم خرید مدرک فوق دیپلم خرید مدرک لیسانس خرید مدرک دکتری خرید مدرک خرید مدرک دانشگاهی قانونی خرید مدرک دانشگاهی مدرک دانشگاهی قانونی مدرک دانشگاهی خرید مدرک معتبر خرید مدرک معتبر دانشگاهی مدرک معتبر مدرک معتبر دانشگاهی مدرک تحصیلی معتبر چگونه مدرک تحصیلی بگیریم از کجا مدرک تحصیلی بگیریم قیمت مدرک تحصیلی سایت خرید مدرک تحصیلی