فکر و دعوت

دین و حقوق انسان ( ۳ از ۵ )

در باب توجه دين به حقوق انسان طرح اين سوال بسيار لازم به نظر مى رسد؛ دين براى تحقق حقوق انسان چه ضمانتهايى را ايجاد مى كند؟ راهكار دين جهت تحقق حقوق انسان چيست؟

در باب توجه دين به حقوق انسان طرح اين سوال بسيار لازم به نظر مى رسد؛ دين براى تحقق حقوق انسان چه ضمانتهايى را ايجاد مى كند؟ راهكار دين جهت تحقق حقوق انسان چيست؟
پر واضح است كه سوالى با چنين وزنى، آن هم در مورد يكى از وزين ترين امور مربوط به انسان، نياز به توقف و تاملى عالمانه و در خور دارد، در اینجا به اختصار می گوییم، تحقق عدالت بر دو بنیان محکم استوار است: یکی بر باور و پذیرش ذات مطلق، حاکم و حکیم خداوند و یکی دانستنش و دیگری بر اعتبار و جایگاه انسان و دادن نقش برپادارندگی قسط به او. و اما توضیحی بیشتر؛
🔷 يكى از مباحث مهم در علم حقوق سخن از مبنا و منشأ حق مى باشد. زمانی منشأ حق را قدرت و زور مى دانستند. ( والبته امروزه هم اما با رنگ و لعابهایی دیگر ) بر اساس اين نظريه هر كسى كه از قدرت بيشترى برخوردار است از حق بيشترى نيز برخوردار خواهد بود. گروهى مبناى حق را تحقق عدالت معرفى می کنند. این نگاه در عمل با اولى زياد تفاوتى ندارد، زيرا معمولا همان صاحبان قدرت، عدالت را بر طبق ميل خودشان تعريف خواهند كرد. کسانی تلاش کرده اند منشأ حق را طبیعت، انسان و جامعه معرفی کنند؛ هر کدام از اینها می تواند سیّال، متغیر و تابع شرایط و دلخواه کسانی قرار گیرد که با مقوله قسط و داد حساسیت دارند. به نظر مى رسد حق را بايد بر مبنايى استوار و مطلق بنا نهاد كه اراده ى هيچ كسى را ياراى تغيير و تحريف در آن نباشد. در رويكرد دين به حق، خداوند منشأ حق است. در جهان بینی دینی خداوند حقیقت مطلقی است که موجد هستی، مصدر شناخت، منبع زیبایی و منشأ حق می باشد. باور به توحید البته به شرط درونی شدن در کنار فطری بودن حسن عدالت و قبح ظلم و همچنین با استفاده از خرد جمعی می تواند التزام اخلاقی در جامعه انسانی ایجاد کند. حقوق یا مستقیم با بيان شارع به اثبات می رسد و یا به صورت عهد و قرارهای جمعی اهل ایمان. مقاصد عاليه ى دين و قواعد كلى محل اتفاق – كه شرع در حفظ حقوق انسان ها وضع نموده است – نیزپايه اى مستحكم براى رعايت حقوق فراهم مى سازد.
🔷 مبنای دوم، نقش انسان در احقاق حق می باشد، هم از این جهت که انسان در نگاه دین مکرم است و هم اینکه باید قائم به قسط باشد. در اسلام قبل از اينكه به حقوق انسان پرداخته شود به انسان پرداخته شده است. امروزه مدعيان حقوق بشر براى حقوق انسانها در شعار احترام قائل هستند اما انسانها را درجه بندى مى كنند، بعضی ها حق دارند از همه مواهب بهره مند باشند و اصلا فقط بعضی ها باید بر کره خاکی بمانند و از زندگی مرفه و امکانات استفاده کنند. در میانِ صاحبان قدرت فراوانند كسانى كه در عمل مى گويند: حقوق انسان آرى اما كدام انسان.
خداوند براى همه ى فرزندان آدم كرامت ذاتى قرار داده است. در سوره اسراء آيه هفتاد خداوند فرمود: وَلَقَدْ كَرَّمْنَا بَنِي آدَمَ وَحَمَلْنَاهُمْ فِي الْبَرِّ وَالْبَحْرِ وَرَزَقْنَاهُمْ مِنَ الطَّيِّبَاتِ وَفَضَّلْنَاهُمْ عَلَى كَثِيرٍ مِمَّنْ خَلَقْنَا تَفْضِيلاً. [اسراء/ ۷۰] « به تحقيق ما فرزنان آدم را گرامى داشتيم – كرامت ذاتى – و آنان را در خشكى و دريا حمل نموديم و آنها را از روزى و رزق پاك عنايت نموديم و بر بسيارى از مخلوقات خود برترى و نعمتهاى افزون داديم.»
غالب نمودن نگاه انسانى بر ديگر لايه هاى هويتى بيشترين ضمانت را براى حفظ حقوق ايجاد مى كند.
در بخش دوم، خداوند مهمترین مقصد ارسال رسل و انزال کتب را برپایی قسط معرفی می کند و این مهم را از مردم می خواهد تا با هم قسط را برپای بدارند. خداوند فرمود:
لَقَدْ أَرْسَلْنَا رُسُلَنَا بِالْبَيِّنَاتِ وَأَنزَلْنَا مَعَهُمُ الْكِتَابَ وَالْمِيزَانَ لِيَقُومَ النَّاسُ بِالْقِسْطِ ۖ … [حدید/۲۶] « فرستادگان خود را با نشانه های روشنگر فرستادیم و همراه آنان کتاب و میزان قرار دادیم تا مردم قسط را برپای دارند …
توسعه يافتگى و برخوردارى از اخلاق جامعه مدنى كه نتيجه حفظ و اصالت دهى به كرامت انسانى است، زمينه ى احترام و توجه به حقوق را فراهم مى سازد. آزادى خواهى، عزت نفس و مناعت طبع كه محصول بندگى خالصانه خداست، انسانهايى را به جامعه تقديم مى كند كه در رفتار خود مدنيت و توسعه را جايگزين اخلاق بداوت و تنگ نظرى مى نمايند. چنين جامعه اى با انسجام، تعاون و تكافل بين خود، در هيچ شرايطى اجازه نمى دهند به كسى ستمى روا داشته شود يا خود بر كسى ستمى روا دارند. دين و به تبع آن دينداران حقيقى انسان را مكرم، خليفه و جانشين خدا، مسجود ملايك، حامل امانت الهى مى دانند. چنين دينى هرگز در پى خوارى و از بين بردن حقوق انسان برنمى آيد بلكه تمام همت خود را در نشاندن انسان در جايگاه برتر خود بكار خواهد بست.
@saadsedighi

نمایش بیشتر

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا
بستن
بستن
خرید مدرک دیپلم خرید مدرک فوق دیپلم خرید مدرک لیسانس خرید مدرک دکتری خرید مدرک خرید مدرک دانشگاهی قانونی خرید مدرک دانشگاهی مدرک دانشگاهی قانونی مدرک دانشگاهی خرید مدرک معتبر خرید مدرک معتبر دانشگاهی مدرک معتبر مدرک معتبر دانشگاهی مدرک تحصیلی معتبر چگونه مدرک تحصیلی بگیریم از کجا مدرک تحصیلی بگیریم قیمت مدرک تحصیلی سایت خرید مدرک تحصیلی