خانه / مقالات / رمضان مبارک / رمضان ماه تقویت ایمان

رمضان ماه تقویت ایمان

یکی از اصول اعتقادی این است که ایمان انسان به واسطه‌ی عمل صالح زیاد و با انجام گناه کم می‌شود.خداوند می‌فرماید: «لِيَزْدَادُوا إِيمَاناً مَّعَ إِيمَانِهِمْ وَلِلَّهِ جُنُودُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَكَانَ اللَّهُ عَلِيماً حَكِيماً» (سوره فتح:۴)

«إِنَّهُمْ فِتْيَةٌ آمَنُوا بِرَبِّهِمْ وَزِدْنَاهُمْ هُدًى» (سوره کهف:۱۳)

«وَيَزِيدُ اللَّهُ الَّذِينَ اهْتَدَوْا هُدًى» (سوره مریم:۷۶)

و در حدیثی از پیامبر (ص) روایت شده که :

«انَّ الایمانَ لَیَخلَقُ في جَوفِ اَحَدِکُم کما یَخلَقُ الثَوبُ فاسألُوا الله تعالی أَن یُجَدِّدَه الایمانَ في قلوبکم» (ایمان مانند پارچه در دل شما کهنه  می‌شود لذا از خداوند بخواهید که ایمان را در دل‌های شما تجدید کند.پس بر این مبنا ماه رمضان بهترین فرصت برای تجدید و تقویت ایمان به واسطه اعمال صالح است.)

 از سلف صالح روایت شده است که گفته‌اند: از نشانه‌های فقه و دانش انسان این است که همیشه ایمان خویش را مورد تفحص و وارسی قرار دهد و بنگرد که چقدر از آن کاسته می‌شود، ایمانش را بسنجد که آیا در حال ازدیاد است یا از آن کاسته می‌شود؟ و همچنین بداند که وسوسه‌های شیطان چگونه و چه وقت و از کجا به سوی او هجوم می‌آورند.

تعریف ایمان: ایمان در لغت از اَمن به معنای امنیت وبه آرامش رسیدن است.

دکتر یوسف قرضاوی در تعریف ایمان می‌فرمایند: معنی ایمان این نیست که فقط به زبان بگوییم مؤمن هستیم چرا که بسیاری از منافقان به زبان گفتند که ما مؤمن هستیم (و من الناس من یقول آمنا بالله و الیوم الاخر و ماهم بمومنین). و همچنین معنی ایمان تنها این نیست که مراسمی را از روی عادت انجام دهیم، چرا که بسیارند شیادانی که به کارهای خیر و شعار دینداری تظاهر می‌کنند درحالی که در قلب‌هایشان اثری از آبادی خیر و اخلاص برای خدا نیست: «إنَّ الْمُنَافِقِينَ يُخَادِعُونَ اللّهَ وَهُوَ خَادِعُهُمْ وَ إِذَا قَامُواْ إِلَى الصَّلاَةِ قَامُواْ كُسَالَى يُرَآؤُونَ النَّاسَ وَ لاَ يَذْكُرُونَ اللّهَ إِلاَّ قَلِيلاً» (۱۴۲ نساء)

و همچنین معنی ایمان این نیست که فقط ما شناخت ذهنی و عملی از حقایق ایمان داشته باشیم بلکه مردمانی هستند که حقایق ایمان را شناختند اما هرگز ایمان نیاوردند: «وَجَحَدُوا بِهَا وَاسْتَيْقَنَتْهَا أَنفُسُهُمْ ظُلْماً وَعُلُوّاً فَانظُرْ كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الْمُفْسِدِينَ‏» (نمل ۱۴)

چرا که تکبر و حسد و دنیا دوستی آنان از ایمان داشتن به چیزهایی که یاد گرفته بودند بازداشت. در حدیثی از پیامبر روایت شده: «لیس الایمان بالتمني ولا بالتجلّی ولکن ما وَقَرَ فی القلب و صدَّقه العمل» (ایمان نه به ادعاست و نه به تظاهر بلکه عبارت است از عقیده‌ای که در دل جا می‌گیرد و عمل آن‌را تصدیق کند.)

پس ایمان واقعی دو رکن اساسی دارد:

۱- عقیده راسخ بدون هیچ شک و تردید.

۲- عملی که آن عقیده را تصدیق نماید. که عمل شامل عمل قلب مانند ترس از خدا، عمل زبان مانند استغفار نمودن و عمل جوارح مانند نماز،روزه ،زکات و…. در قرآن بیش از ۷۰ بار ایمان با عمل صالح آمده است.

آثار ایمان در زندگی فرد:

۱- انسان با ایمان به راز وجود خود آگاه است و از عذاب سرگردانی و شک نجات می‌یابد و می‌داند از کجا آمده، برای چه آمده و بازگشت او به کجا خواهد بود. انسان با ایمان می‌داند که بیهوده خلق نشده بلکه برای ادای مسئولیت بندگی خدا آفریده شده و به سوی خدا برای حساب اعمال خود برخواهد گشت.

۲- انسان با ایمان هدف و راه زندگی برایش روشن است که همان جلب رضایت خداوند است.

۳- انسان با ایمان بین (اگر) و (کاش) زندگی نمی‌کند، چرا که یکی از مهمترین عوامل پریشانی روحی و روانی انسان حسرت خوردن بر گذشته و نارضایتی از وضع حاضر است.

۴- انسان مؤمن از خودش و از خداوندگارش خشنود و راضی است. اینکه از خودش راضی است به معنای اینکه خود را جلوه‌ای از نور الهی و نفخه‌ای از روح الهی و خلیفه خدا در روی زمین می‌داند، و از خدایش راضی است چرا که به عدالت و رحمت و دانش و حکمت او ایمان دارد.

۵- انسان با ایمان به آنچه که خدا برایش مقدر کرده خشنود و راضی است و همه وقت به نعمت‌های خدا احساس منت می‌کند و اگر ناراحتی به سراغ او بیاید باز هم دست از سپاسگزاری بر نمی‌دارد، چرا که می‌داند و ایمان دارد که خدا هیچ کاری را بیهوده انجام نمی‌دهد.

۶- انسان با ایمان به روزی که خدا برایش تعیین کرده راضی است. چرا که به عدالت خدا در تقسیم روزی ایمان دارد و حکمت او را در تقسیم برخورداری‌ها قبول دارد و به فضل و رحمت خدا در بهره‌هایی که به بندگانش داده باور دارد و این است معنای قناعت که دین مردم را به آن تشویق می‌کند.

۷- انسان با ایمان دلش پاک است و حسد و کینه نمی‌ورزد. مؤمن حسد نمی‌ورزد چرا که به فرموده پیامبر (ص) حسد درد امت‌ها است. انسان باایمان حسادت نمی‌ورزد چرا که خوبی‌ها را برای همه بندگان خدا می‌خواهد و با خدا بر سر تقسیم رزق و روزی جنگ و دعوا ندارد.

عوامل ضعف ایمان:

۱- دوری از جمع ایمانی: حسن بصری می‌فرمایند: نزد ما، برادران ایمانی گرانبهاتر و باارزش‌تر از اهل و عیالمان هستند، چرا که اهل و عیال ما را به یاد دنیا می‌اندازند و برادران ایمانی به یاد آخرت

۲- دوری از الگوی نیک: انسان مسلمان امروز سخت به الگویی نیاز دارد که به او نزدیک باشد تا بتواند از او جهت پیمودن راه حق، الگو و راهنمایی بگیرد.

۳- قرار گرفتن مسلمان در محیطی پر از گناه

۴- وابستگی زیاد به دنیا

۵- آروزی طولانی و بی‌نهایت: گفته شده است هرکسی که آرزوهایش کوتاه باشد غم و اندوهش کم و قلبش نورانی خواهد بود.

راه‌های درمان ضعف ایمان:

۱- تفکر و تدبر در معنای قرآن کریم.

۲- فراگیری علوم شرعی است، علومی که فراگرفتنش انسان را به خشیت خداوند می‌رساند.

۳- پایبندی به حلقه‌های ذکر است.

۴- تداوم در انجام اعمال نیک و وقت را با آن گذراندن.

۵- یاد کردن مرگ.

۶- ذکر خداوند. مکحول می‌گوید: ذکر الله شفاء و ذکر الناس داء: یاد خدا شفاست و یاد مردم سبب بیماری.

۷- دعا و نیایش از قوی‌ترین اسباب تجدید ایمان است.

بعضی از صفات مؤمنین:

۱- «الَّذِينَ هُمْ فِي صَلَاتِهِمْ خَاشِعُونَ»: كساني‌اند كه در نمازشان خشوع و خضوع دارند.

۲-« وَالَّذِينَ هُمْ عَنِ اللَّغْوِ مُعْرِضُونَ»: و كساني‌اند كه از بيهوده و ياوه روي‌گردانند .

۳-« وَالَّذِينَ هُمْ لِلزَّكَاةِ فَاعِلُونَ»: و كساني‌اند كه زكات مال به در مي‌كنند.

۴- «وَالَّذِينَ هُمْ لِفُرُوجِهِمْ حَافِظُونَ»:‏ و عورت خود را حفظ مي‌كنند.

۵-« وَالَّذِينَ هُمْ لِأَمَانَاتِهِمْ وَعَهْدِهِمْ رَاعُونَ»:‏ و كساني‌اند كه در امانت‌داري خويش امين و در عهد خود بر سر پيمانند. ‏

۶-« وَالَّذِينَ هُمْ عَلَى صَلَوَاتِهِمْ يُحَافِظُونَ»‏ و كساني‌اند كه مواظب نمازهاي خود مي‌باشند.

وعده‌های خداوند به مؤمنان در دنیا:

۱- پیروزی بر دشمنان: «وَكَانَ حَقّاً عَلَيْنَا نَصْرُ الْمُؤْمِنِينَ‏» [روم: ۴۷]

۲- حمایت از مؤمنین: «إِنَّ اللَّهَ يُدَافِعُ عَنِ الَّذِينَ آمَنُوا» ‏ [حج: ۳۸]

۳- دوستی با آن‌ها: «اللّهُ وَلِيُّ الَّذِينَ آمَنُواْ» [بقره: ۲۵۷]

۴- هدایت و راهنمایی مؤمنان‏: «وَلِيَعْلَمَ الَّذِينَ أُوتُوا الْعِلْمَ أَنَّهُ الْحَقُّ مِن رَّبِّكَ فَيُؤْمِنُوا بِهِ فَتُخْبِتَ لَهُ قُلُوبُهُمْ وَإِنَّ اللَّهَ لَهَادِ الَّذِينَ آمَنُوا إِلَى صِرَاطٍ مُّسْتَقِيمٍ» ‏[حج:۵۴]

۵- کافران را بر آن‌ها مسلط و چیره نمی‌گرداند: «وَلَن يَجْعَلَ اللّهُ لِلْكَافِرِينَ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ سَبِيلاً» [نساء: ۱۴۱]

۶- روزی فراوان و پاک: «وَلَوْ أَنَّ أَهْلَ الْقُرَى آمَنُواْ وَاتَّقَواْ لَفَتَحْنَا عَلَيْهِم بَرَكَاتٍ مِّنَ السَّمَاءِ وَالأَرْضِ» ‏ [اعراف: ۹۶]

۷- عزت و سربلندی: «وَلِلَّهِ الْعِزَّةُ وَلِرَسُولِهِ وَلِلْمُؤْمِنِينَ وَلَكِنَّ الْمُنَافِقِينَ لَا يَعْلَمُونَ» [منافقون: ۸]

۸- زندگی شیرین و خوش: «مَنْ عَمِلَ صَالِحاً مِّن ذَكَرٍ أَوْ أُنثَى وَهُوَ مُؤْمِنٌ فَلَنُحْيِيَنَّهُ حَيَاةً طَيِّبَةً‏» [نحل: ۹۷]

 

تابش

درباره ی اصلاح نت

همچنین ببینید

در دهۀ اخیر رمضان چه کنیم؟!

نویسنده: دکتر محمد عریفی با استدلال به عملکردِ پیامبر صلی الله علیه وسلم می توان …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *