خانه / علوم قرآن و حدیث / سنت نبوی دومین حجت قاطع در اسلام

سنت نبوی دومین حجت قاطع در اسلام

حجت بودن سنت نبوی:

*در نوشتن این مقاله استاد فتحی محمد زغبی همکاری نموده است.

از لحاظ جایگاه ،سنت در مرتبه دوم پس از قرآن قرار گرفته است،  سنت  بیان و تشریح کننده قرآن کریم می باشد، کسی که به قرآن مراجعه نماید ودر آن چیز ی نیافت به سنت نبوی مراجعه می نماید، در این زمینه در میان اصحاب  وسلف صالح هیچ گونه اختلافی رخ نداده است.

اما متأسفانه بعضی از نو ظهوران امروز نمی خواهند سنت را به عنوان حجت قرار دهند؛ لذا با این تفکرشان گمراه شده اند، وبا این دعوایشان می خواهند مردم را هم گمراه کنند، در مورد حجت بودن سنت نبوی در قرآن و هم در سنت واجماع امت نص صریح وجود دارد، همانگونه که عقل هم آن را تایید می نماید:

دلیل حجت بودن سنت نبوی از قرآن:

همه ی آیاتی که امر به اطاعت از رسول الله شده نشانه مراجعه به اخذ سنت می باشد، همانگونه که خداوند متعال می فرماید: سوره نور آیه ۵۴. قُلْ أَطِیعُوا اللَّهَ وَأَطِیعُوا الرَّسُولَ فَإِنْ تَوَلَّوْا فَإِنَّمَا عَلَیْهِ مَا حُمِّلَ وَعَلَیْکُمْ مَا حُمِّلْتُمْ وَإِنْ تُطِیعُوهُ تَهْتَدُوا وَمَا عَلَى الرَّسُولِ إِلَّا الْبَلَاغُ الْمُبِینُ

بگو : از خدا و از پیغمبر اطاعت کنید ( اطاعت صادقانه‌ای که اعمالتان بیانگر آن باشد ) . اگر سرپیچی کردید و روی‌گردان شدید ، بر او ( که محمّد و پیغمبر خدا است ) انجام چیزی واجب است که بر دوش وی نهاده شده است ( و آن تبلیغ رسالت است و از عهده‌اش هم برآمده است و کار خود را کرده است ) و بر شما هم انجام چیزی واجب است که بر دوش شما نهاده شده است ( که اطاعت صادقانه و عبادات مخلصانه است ) امّا اگر از او اطاعت کنید هدایت خواهید یافت ( و به خیر و سعادت جهان نائل می‌گردید . در هر حال ) بر پیغمبر چیزی جز ابلاغ روشن و تبلیغ آشکار نیست ( و به وظیفه‌ی خود هم عمل کرده است ) .

ودر جای دیگری می فرماید:حشر آیه ۷. وَمَا آتَاکُمُ الرَّسُولُ فَخُذُوهُ وَمَا نَهَاکُمْ عَنْهُ فَانْتَهُوا وَاتَّقُوا اللَّهَ إِنَّ اللَّهَ شَدِیدُ الْعِقَابِ

وچیزهائی را که پیغمبر برای شما ( از احکام الهی ) آورده است اجراء کنید ، و از چیزهائی که شما را از آن بازداشته است ، دست بکشید . از خدا بترسید که خدا عقوبت سختی دارد

 

وسوره انفال آیه ۲۴. یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا اسْتَجِیبُوا لِلَّهِ وَلِلرَّسُولِ إِذَا دَعَاکُمْ لِمَا یُحْیِیکُمْ وَاعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ یَحُولُ بَیْنَ الْمَرْءِ وَقَلْبِهِ وَأَنَّهُ إِلَیْهِ تُحْشَرُونَ

ای مؤمنان ! فرمان خدا را بپذیرید ، و دستور پیغمبر او را قبول کنید هنگامی که شما را به چیزی دعوت کند که به شما زندگی ( مادی و معنوی و دنیوی و اخروی ) بخشد ، و بدانید که خداوند میان انسان و دل او جدائی می‌اندازد ( و می‌تواند انسان را از رسیدن به خواستها و آرزوهای دل باز دارد و او را بمیراند و نگذارد عمر طولانی داشته باشد که مهمترین آرزوی دل هر انسانی است ) ، و بدانید که همگان در پیشگاه خدای سبحان گرد آورده می‌شوید ( و به حساب و کتابتان رسیدگی می‌گردد ) .

وده ها آیات دیگر که ما را از مخالفت با امر رسول الله بر حذرداشته وبه اطاعت از ایشان امر می کند، همه ی اینها دلیل حجت بودن سنت نبوی وضرورت رجوع به آن در تمام امورات زندگی می باشد.

دلیل بر حجت بودن سنت نبوی از احادیث رسول الله:

در این زمینه احادیث زیادی وجود دارند برای مثال:

هنگامی که رسول الله (ص)معاذ پسر جبل را به عنوان مبلغ به سوی یمن فرستاد به ایشان گفت:(با چه چیزی قضاوت می کنی؟معاذ گفت:به قرآن ؛ پیامبر فرمودند اگر در قرآن نیافتی با چه؟ جواب داد با سنت رسول الله.باز فرمودند: اگر در سنت چیزی نیافتی؟جواب داد با رائ خودم اجتهاد میکنم .رسول الله (ص) بادست به سینه معاذ زد و فرمود:سپاس برای خدایی که به فرستاده اش توفیق حاصل نموده است تا رضایت الله و رسولش را حاصل نماید:(ترمذی حدیث شماره ۱۳۲۷)

ودر جای دیگری می فرماید:احتمال دارد مرد در حالی که بر تختی تکیه زده است حدیثی را از من نقل کند وبگوید:در میان ما وشما کتاب خداوند است آنچه از احکام حلال وحرام در آن به دست ما افتاده است حلال و حرام می دانیم؛ آگاه باشید آنچه رسول خدا آن را حرام دانسته است مثل حرام کردن خدا می باشد، (ابن ماجه حدیث شماره ۱۲)

در این حدیث معجزه ای برای رسول خدا می باشد از این نظر در مورد قومی که در زمان ما ظهور کرده اند خبر داده است که خودرا قرآنی قلمداد نموده اند و عمل به سنت را ترک کرده اند.این درحالیست که هم خود گمراه شده اند و هم مردم را گمراه می کنند.

معنی سنت قولی رسول الله در ایه می باشد  که می فرماید:(النجم آیه ۳و۴) وَمَا یَنْطِقُ عَنِ الْهَوَى إِنْ هُوَ إِلَّا وَحْیٌ یُوحَى

و از روی هوا و هوس سخن نمی‌گوید . آن ( چیزی که با خود آورده است و با شما در میان نهاده است ) جز وحی و پیامی نیست که ( از سوی خدا بدو ) وحی و پیام می‌گردد

و حدیث پیامبر که می فرماید:هر کسی از من اطاعت کند از خدا اطاعت کرده و هر کسی از من نا فرمانی کند از خدا نا فرمانی کرده است. (مسلم وبخاری)

هر آنچه رسول خدا آورده بر ما لازم است که به آن ملتزم باشیم  چون سنت پیامبر جزئی از شریعت خداوند می باشد.

اجماع ،یکی از دلایل حجت بودن سنت نبوی:

امت اسلامی از زمان صحابه تا به امروز بر حجت بودن سنت نبوی اجماع کرده اند ودر قضایا واستنباط احکام ومسائل زندگی به سنت مراجعه نموده اند، واز ائمه مجتهدین نقل شده که میفرمایند:هر گاه حدیث صحت داشته باشد آن مذهب من است، هر کسی قائل به تفسیر قرآن کریم باشد حتما به حدیث مراجعه می کند.

دلیل حجت بودن سنت نبوی از نظر عقل:

    هیچ انسان عاقلی نمی پذیرد که خداوند پیامبری را به سوی بندگانش بفرستد وبعد بگوید :به حرف های او گوش ندهید،وگوش به فرمان او نباشید،بلکه عقل سلیم می گوید:رسول خدا از طرف خداوند مسؤل تبلیغ است، وهر آنچه انجام می دهد و می گوید از طرف خداوند است، زمانی که خداوند به بعثت رسولش اقرار می نماید نشانه این است که از گفتار رسولی که به سوی قومش فرستاده شده است رضایت دارد:

خداوند می فرماید:(سوره الحاقه آیات ۴ ۴ الی ۴۷) وَلَوْ تَقَوَّلَ عَلَیْنَا بَعْضَ الْأَقَاوِیلِ‏ لَأَخَذْنَا مِنْهُ بِالْیَمِینِ ثُمَّ لَقَطَعْنَا مِنْهُ الْوَتِینَ فَمَا مِنْکُمْ مِنْ أَحَدٍ عَنْهُ حَاجِزِینَ‏

اگر پیغمبر پاره‌ای سخنان را به دروغ بر ما می‌بست . ما دست راست او را می‌گرفتیم . سپس رگ دلش را پاره می‌کردیم . و کسی از شما نمی‌توانست مانع  او شود

خداوند سبحان با معجزات وخوارق العادات ابراز صداقت انبیاء را نموده واجازه اقامه ء حجت بر بندگانش را به پیامبر ش داده تا از او اطاعت واز پیامبران خدا دین را فرا گیرند:

همان گونه که خداوند می فرماید : (سوره نساء آیه ۶۴و۶۵) وَمَا أَرْسَلْنَا مِنْ رَسُولٍ إِلَّا لِیُطَاعَ بِإِذْنِ اللَّهِ وَلَوْ أَنَّهُمْ إِذْ ظَلَمُوا أَنْفُسَهُمْ جَاءُوکَ فَاسْتَغْفَرُوا اللَّهَ وَاسْتَغْفَرَ لَهُمُ الرَّسُولُ لَوَجَدُوا اللَّهَ تَوَّابًا رَحِیمًا

و هیچ پیغمبری را نفرستاده‌ایم مگر بدین منظور که به فرمان خدا از او اطاعت شود ( پس اطاعت از او ، اطاعت از خدا ، و سرکشی از دستور او ، سرکشی از دستور خدا بوده است ) . و اگر آنان بدان هنگام که ( با نفاق و دروغگوئی و زیر پاگذاشتن فرمان خدا ) به خود ستم می‌کردند ، به نزد تو می‌آمدند و از خدا طلب آمرزش می‌نمودند و پیغمبر هم برای آنان درخواست بخشش می‌کرد ، بیگمان خدا را بس توبه‌پذیر و مهربان می‌یافتند .

فَلَا وَرَبِّکَ لَا یُؤْمِنُونَ حَتَّى یُحَکِّمُوکَ فِیمَا شَجَرَ بَیْنَهُمْ ثُمَّ لَا یَجِدُوا فِی أَنْفُسِهِمْ حَرَجًا مِمَّا قَضَیْتَ وَیُسَلِّمُوا تَسْلِیمًا

امّا ، نه ! به پروردگارت سوگند که آنان مؤمن بشمار نمی‌آیند تا تو را در اختلافات و درگیریهای خود به داوری نطلبند و سپس ملالی در دل خود از داوری تو نداشته و کاملاً تسلیم ( قضاوت تو ) باشند .

والسلام علیکم و رحمه الله:

 دکتر مصطفی مسلم

مترجم:علی ملازاده

امام وخطیب روستای (مامکاوه) سردشت

 

http://sozimihrab.org

درباره ی اصلاح نت

همچنین ببینید

تناسب در سوره فاتحه

با من سوره فاتحه را مرور كن! می دانم بسیار مرورش كرده اى اما … …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *