قرآن

سیکولار سازی جهان اسلام؛ موفقیت یا شکست! (3)

نوشته: ساری فارا*
ترجمه: احمد فرید فرزاد هروی

در سال 1924، رویای سیکولار نشنلیست های ترکیه به حقیقت پیوست. رهبری این پیروزی را مصطفی کمال آتاترک (1881-1938) بر عهده داشت. مصطفی کمال افسر نه چندان معروف در زمان جنگ اول جهانی بود. او بعداً با تفکر غرب گرایانه ای که داشت، مورد توجه قرار گرفت.
او افکار ضد اسلامی داشت و همواره از اصول اسلامی انتقاد می نمود، به بریتانیا ابراز تمایل می نمود و از آلمانی ها که در آن زمان از متفقین خلافت عثمانی به شمار می رفت، نفرت داشت. بنا بر دلایل فوق و وقایع پس از آن، او رئیس دولت مخالف در آنکارا شد و در سال 1922، او موفق شد دولت استانبول را با یک کودتای نظامی ساقط نماید. خلیفه وحید الدین به مالت گریخت.
گرچه، خلیفه عبد المجید از وحید الدین پشتیبانی نمود اما مصطفی کمال همچنان بر الغای خلافت اصرار داشت. در شب سوم مارچ سال 1924، کمال با گارنیزون پلیس ارتش به کاخ خلیفه رفت او را مجبور ساخت به موتر سوار شود تا با آن، او را به مرزهای سمت سوییس انتقال دهد. دو روز بعد، مصطفی کمال، تمام شاهزاده گان را جمع نمود و آن ها را به خارج از کشور تبعید نمود.
با این اقدامات، ترکیه به یک کشور جمهوری با یک رئیس جمهور منتخب تبدیل گردید که دارای قانون اساسی صد در صد سیکولار شد، قانونی که اجازه می داد تا تمام مظاهر اسلامی برطرف شده و منعیات شرعی مانند: فحشا، مشروبات الکلی، قمار، ربا و غیره… آزاد شود.
از آن زمان به بعد، سکولار سازی ترکیه با تمام معنا و تمام قوا آغاز شد. تمامی عملکردهای دینی لغو شدند. اوقاف (موقوفات دینی)، ملی اعلام شد و مدارس دینی به مدارس مدنی تحت نظارت وزارت معارف تبدیل گردید.
مصطفی کمال، به منظور جدا کردن زبان ترکی از ادبیات و رسم الخط اسلامی، حروف زبان ترکی را به حروف لاتین تبدیل نمود، به این وسیله، او می خواست احساس هویت ملی ترکی را در میان عامه تقویت نماید تا از احساس وابسته‌گی اسلامی مردم بکاهد.
او حتی به لغو نمادهای آشکار مذهبی و مظاهر دینی اکتفا ننمود، بلکه روی عبادات مردم نیز انگشت گذاشت؛ او دستور داد تا اذان را از عربی به ترکی برگردانند، حجاب که هویت اسلامی زنان مسلمان بود، را ملغی نمود، درس های دینی، خطابه ها و سخنرانی در اماکن عمومی و حتی در مساجد، منع شد و حتی برخی از مساجد به موزیم هایی برای گردشگران تبدیل شدند.
این تغییرات فاحش که بر خلاف اعتقادات و باورهای عمیق مردم رونما می گردید با مخالفت و واکنش شدید بخش بزرگی از مسلمان ترکیه مواجه گردید، که طبیعتاً منجر به برخوردهای فزیکی با حکومت گردید، قیام ها و تظاهرات مردمی با سرکوب دولت مواجه گردید. (۱۵)
مدل دیگری از افراط گرایی سیکولاریزم در جهان اسلام، کشور تونس است. رهبر تونس، حبیب بو رقیبه، مدل قهرمانی است که امور کشور را پس از استقلال از قیمومت فرانسه در سال 1956 در دست گرفت. او اصلاحاتی را برای مدرنیزه کردن این کشور روی دست گرفت. (۱۶)
بو رقیبه، پیرو خط فکری مصطفی کمال بود و از اقدامات او همواره ستایش می نمود، او حتی چند خیابان در شهرهای مختلف تونس را به نام او مسمی نمود.
با این وجود، او در یک سخنرانی در سال 1974 با اشاره به کارنامه ی مصطفی کمال گفت: اشتباه برگ مصطفی کمال این بود آشکارا سیکولاریزه سازی ترکیه اعلام کرد و با شدت با مظاهر اسلامی برخورد نمود. در عوض، او ترجیح می دهد تا در آشکار ادعای طرفداری از اسلام نموده و اصلاحات سیکولاریزم را به صورت پنهانی و یا با اقنای فکری مردم، عملی نماید. (۱۷)
او در یک برنامه ی زنده تلویزیونی در جریان روز در ماه مبارک رمضان پخش می شد، با نوشیدن یک گیلاس آب گفت که او امام (رهبر) مردم است و مردم باید از اولامر خویش اطاعت نمایند. وی درخواست نمود تا از روزه گرفتن خود داری نمایند. او برای توجیه اطاعت از امرش ادعا نمود که روزه با تقلیل نیروی جسمی افراد، سطح بهره وری و کار را کاهش داده و در راه پیشرفت و ترقی کشور مانع ایجاد می نماید. (۱۸)
علاوه بر این، او برای اثبات برتری خویش و این که او رهبر مردم است و از همه بهتر می داند ادعای فجیع تری را ابراز نمود؛ او ادعا کرد که دانشگاه سوربن -یک دانشگاه مشهور در فرانسه- فارغ التحصیل شده است که این خود نشان برتری او نسبت به محمد پیامبر اسلام (صلی الله علیه و سلم) است که فردی بی سواد بوده است. (نعوذ بالله من ذالک).
رهبر تونس، علی رغم ادعاهایش بر تساهل در برابر مظاهر اسلامی، همان روش افراطی و مشابه اقدامات مصطفی کمال را در مواجهه با موارد قانونی و شرعی، تعلیم و تربیه، آموزش های دینی و آزادی بیان در پیش گرفت.
جوانانی که به مساجد رفت و آمد داشتند و کسانی در سحرگاهان چراغ خانه ی شان روشن بود، توسط پلیس مورد تعقیب قرار می گرفتند، به همین منوال، دختران و زنان تونسی که حجاب می پوشیدند، از ورود به مدارس و دانشگاه ها و تعلیم و تربیه، شفاخانه ها -حتی برای تولد نوزاد-، خدمات عمومی و اشتغال دولتی محروم می شدند. (۱۹)
علاوه بر شکنجه به اشکال افراط آمیز، تبعیض، روند سرکوب گری و فشار بر مسلمانان توسط زین العابدین بن علی که پرورده ی دست بو رقیبه بود و بعد از وی جانشین اش گردید، در این کشور ادامه یافت؛ تا از تونس اسلامی مدل سیکولار و مدرن ارایه دهند.
در طی این مدت جریان مخالف، حزب اسلامی النهضه که در مخالفت با سیاست های ضد اسلامی دولت مبارزه می نمود، همواره مورد سرکوب قرار داشته و رهبران آن در تبعید به سر می بردند.
از نقطه نظر ایدیولوژیکی نیز سیکولاریزم، دارای نواقص و کاستی های زیادی است. نمونه های برخورد دیکتاتوری این ایدیولوژی را در دوره ی حاکمیت آن درین کشورها شاهد بوده ایم. اما اگر به دوره حاکمیت اسلام نظری بیاندازیم؛ در زمانی که اسلام توسط حاکمان، عادلانه اجرا می شد، کشورهای اسلامی شاهد هیچ نوع ظلم و ستم و استبداد نبوده اند.
گیبون (Gibbon) تاریخ نگار غربی در این مورد می نویسد: «غیر مسلمانان، به ویژه اهل کتاب (یهودیان و مسیحیان) در سایه ی حکومت اسلامی به صورت کامل از آزادی اعتقادی و پرستش مذهبی برخوردار بودند». (۲۰)
وی همچنین می گوید: «اسپانیا هرگز شاهد دوران شگوفایی مانند زمان سلطنت مسلمان نبوده است، مسلمانان در مقابل یهودیان و مسیحیان از تساهل مذهبی بیشتر نسبت به دیگر فرقه ها کار می گرفتند». (۲۱)
این تحمل ناشی از ماهیت وحیانی اسلام است، آن جا که به پیروانش دستور می دهد:
‏لاَ إِكْرَاهَ فِي الدِّينِ قَد تَّبَيَّنَ الرُّشْدُ مِنَ الْغَيِّ فَمَنْ يَكْفُرْ بِالطَّاغُوتِ وَيُؤْمِن بِاللّهِ فَقَدِ اسْتَمْسَكَ بِالْعُرْوَةِ الْوُثْقَىَ لاَ انفِصَامَ لَهَا وَاللّهُ سَمِيعٌ عَلِيمٌ ‏( بقره/۲۵۶)
‏«اجبار و اكراهي در (قبول) دين نيست، چرا كه هدايت و كمال از گمراهي و ضلال مشخّص شده است، بنابراين كسي كه از طاغوت نافرماني كند و به خدا ايمان بياورد، به محكمترين دستاويز درآويخته است (و او را از سقوط و هلاكت ميرهاند و) اصلاً گسستن ندارد و خداوند شنوا و دانا است».‏
علاوه بر این، دکتر عزام تمیمی می گوید:
“اگر سیکولاریزم در غرب به دلیل ماهیت مذهب (مسیحیت مروجه) در اروپا قابل توجیه بود، در جهان اسلام؛ اما، کاملاً غیر ضروری است. مسلمانان می‌توانند بدون این که میان ارزش های دینی و دنیوی خویش مرز جدایی ایجاد کنند، به قله های پیشرفت و توسعه صعود کنند. سیکولار سازی جوامع مسلمان، به صورت کوتاه مدت تنها از طریق اِعمال زور توسط دولت های مستبد امکان پذیر است». (۲۲)
منبع: اصلاح آنلاین

نمایش بیشتر

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا
بستن
بستن
خرید مدرک دیپلم خرید مدرک فوق دیپلم خرید مدرک لیسانس خرید مدرک دکتری خرید مدرک خرید مدرک دانشگاهی قانونی خرید مدرک دانشگاهی مدرک دانشگاهی قانونی مدرک دانشگاهی خرید مدرک معتبر خرید مدرک معتبر دانشگاهی مدرک معتبر مدرک معتبر دانشگاهی مدرک تحصیلی معتبر چگونه مدرک تحصیلی بگیریم از کجا مدرک تحصیلی بگیریم قیمت مدرک تحصیلی سایت خرید مدرک تحصیلی