قرآن

سیکولار سازی جهان اسلام؛ موفقیت یا شکست! (5)

اگر به تاریخ اروپا نگاهی بیاندازیم، حتی در خود اروپا، نیز جدایی بین امور دینی و زنده گی از نظر فکری نتوانست جایگزین مناسبی باشد و بحرانی را که کلیسا آفریده بود، را حل کند؛ بلکه به نوعی دیگر انسان اروپایی را دچار بحران روحی و سرخورده گی هم در سطوح عام و خواص جامعه نمود.
دنیس دیدیروت (Denis Diderot) فیلسوف ماتریالیست فرانسوی می نویسد:
«من از گرفتار ماندن در فلسفه های اهریمنی که ذهنم نمی تواند آن ها را درک کند و قلبم آن ها را بپذیرد، نهایت آشفته می شوم». (۲۹)
نظریه پردازانی مانند فروید، از انسان و سرنوشت او چنان تصاویر تیره و تاری را به تصویر کشیده اند که بر ضعف فکر غربی می افزاید.
این نارضایتی که از شک و تردید و ایدیولوژی های مادی غرب سرچشمه می گیرد، را در اکثر نوشته های متفکرین غربی از جمله اریک فروم (Erich Fromm) که در سال 1960 نوشته است، را به وضوح می توان دید:
«من بر این باورم که نه سرمایه داری غربی و نه کمونیزم شوروی و چین می تواند گره ای مشکلات آینده ی بشریت را بگشاید. این دو نظام بر بوروکراسی می افزایند و هدف شان تبدیل انسان به یک موجود مادی است».
وی می افزاید:
«اعتقاد من بر این است که تنها عقل و خرد انسان نمی تواند موثر باشد؛ مگر این که انسان بر امید و باورمندی استوار باشد. گوته چه درست می گوید: عمیق ترین تمایز بین دوره های مختلف تاریخی بین باورمندی و ناباوری است، در تمام عصرهای که در آن باورمندی و ایمان حکمروایی می نموده است، شاهد دوره های درخشان، نشاط بخش و پربار بوده ایم در حالی که از ادواری که در آن ناباوری و بی ایمانی غالب بوده است، هیچ اثری در تاریخ نمانده است، زیرا هیچ کس حاضر نبوده جانش را در مقابل امور بی ثمر فدا کند… من مطمین هستم که در قرن بیستم جهان غرب خود را سرزنش خواهد نمود و به این واقعیت پی خواهد برد که امید و باورمندی را از دست داده است». (۳۰)
علاوه بر این، غرب از لحاظ معنویت تهی شده و تا هنوز از بیماری های شدید اجتماعی رنج می برد. ساموئل هانتینگتون در کتاب جنجال برانگیز خود «برخورد تمدن ها»، مدعی است که مشکل زوال اخلاقی، فروپاشی فرهنگی و ناهمگونی سیاسی به مراتب وخیم تر نسبت ورشکسته گی اقتصادی و بحران جمعیت است. این بحران عبارت از: افزایش رفتارهای ضد اجتماعی، مانند جرم و جنایت، استفاده از مواد مخدر و خشونت!
فروپاشی خانواده سبب افزایش آمار طلاق گردیده است، روابط نا مشروع جنسی بیداد می کند، بارداری در سنین نوجوانی و قبل از ازدواج مرگ اخلاقی را به بار آورده و گریز از مسوولیت خانه داری و روی آوردن به زنده گی مجردی و فردی بحران هویت را در اطفال ایجاد نموده است.
افول «سرمایه ی اجتماعی» بر اثر عضویت در انجمن های داوطلبانه و اعتماد به شراکت این عضویت ها، رخ داده است. ضعف «اخلاق کاری» در بازار غرب در حال وقوع است و ظهور یک فرقه با اضافه کاری شخصی. کاهش تعهد به یادگیری و فعالیت های فکری در ایالات متحده آمریکا سطوح پایین تری را در دست آوردهای آموزشی نشان می دهد. (۳۱)
از منظر مسلمانان، این علایم و عواقب ناشی از عدم وجود معیارات اخلاقی دینی است. این پدیده، نه تنها در غرب ظاهر شده است، بلکه تحت تاثیر روند «جهانی شدن» در نتیجه دوری از تعالیم و هدایات الهی در حال حاضر در شرق، شمال و جنوب نیز بحران های فوق دامنگیر جوامع گردیده است.
مسلمانان تنها یک مرهم کار آمد را برای التیام این دردها می بینند و برای بشریت اعلام می دارند: «اسلام راه حل است: اسلام با ارایه راه کارهای همه جانبه، هم درد را مداوا نموده و هم برای پیشگیری آن زمینه را فراهم می سازد. اسلام بشریت را در مسیر هدفمند و فهم درست از زنده گی سوق داده و وی را به اهداف متعالی و انسانی رهنمون می کند…».
دیگر اندیشان ممکن است بگویند که این یک شعار صرف است، ما نیاز به عمل داریم!. خوب برای بیان پاسخ مقنع به آن ها، اجازه دهید چشم اندازی کوتاه در برخی از کشورهایی بیاندازیم که در قرون گذشته، در معراق روند سیکولار سازی قرار داشتند.
در ترکیه، جریان اسلام گرایی نه تنها که زیرا فشار فضای اختناقی سیکولاریست ها خاموش نشد؛ بلکه با مبارزات پیگیر امروزه پیروز میدان رقابت سیاسی است و حتی مجلس پارلمان این کشور، سمت ریاست جمهوری و نخست وزیری را از آن خود نموده اند، این موضوع نشان دهنده قدرت و حاکمیت اسلام گرایان و حمایت مردمی از آن هاست.
دانیل پایپ (Daniel Pipes) در کتاب خود «در راه خدا» می نویسد:
«پس از مرگ آتاتورک در سال 1938، فشار مردمی، دولت را مجبور نمود تا از سیکولاریزم افراطی عقب نشینی نماید و از آن به بعد اسلام به تدریج دو باره در طول ده ها وارد عرصه ی عمومی گردید». (۳۲)
صرف نظر از میزان تبعیت اسلامگرایان از اصول اسلامی، در حال حاضر نخست وزیر اسلامگرای ترکیه (رجب طیب اردوغان) اسلام را در معراق سیاست ترکیه کشانیده است و دروازه را برای عضویت در اتحادیه اروپا کوبیده است، آموزش های دینی در سال 1980 مجدداً در سطح علمی کشور مطرح شد، بیش از 470.000 نوجوان در مدارس و مراکز آموزش دینی ثبت نام شدند… علاوه بر آن صدها مسجد به صورت جدید و مدرن در این کشور ساخته شده اند. (۳۳)
رهبران سیکولار که از طرفداری ارتش بر خور دار هستند، تا هنوز هم بر تداوم نظام مصطفی کمال پا فشاری می کنند و در تلاش اند تا مانند سابق بتوانند دست به سرکوب و کودتا علیه اسلام گرایان بزنند و به ظن خود موج اسلام خواهی و اسلامی سازی ترکیه را مهار نمایند، اما رورند، هر روز بر ضعف سیکولار ها و رشد اسلام گرایان پیش می رود و آن ها مجبور اند در برابر وضعیت جدید روش مصالحه را در پیش بگیرند.
در فلسطین، سیاست اسلامی حالت پایه داری به خود گرفته است و ابتکار عمل را در دست گرفته، توجه جهانی را از سازمان آزادى بخش فلسطين به خود معطوف نموده است.
رهبر و اعضای سازمان فتح که روحیه ی سیکولار نشنلیستی دارند اکنون برای مطرح کردن خویش می کوشند تا به سخنرانی های خود روحیه ی اسلامی بدهند و از نمادهای دینی استفاده نمایند. (در کشورهای مصر، تونس، مراکش نیز فعالیت های سیاسی حرکت های اسلامی مورد اقبال مردمی واقع شده و عملاً سیکولارهای حاکم را به چالش کشیده است-مترجم).
در الجزایر، جبهه نجات اسلامی در سال 1992 برنده ی انتخابات شهرداری ها و پارلمان شدند. با این حال، زمانی که این پیروزی داشت حتمی می شد، در پی هشدار رهبران سیکولار این کشور، دولت مداخله نموده و دور نهایی انتخابات را لغو نمود… (۳۴)
در آسیای مرکزی، در طول سلطه ی اتحاد جماهیر شوروی سابق در اواخر دهه ی 1980، کمونیست ها برای تغییر دادن شکل جغرافیایی و فکر منطقه اقدامات زیادی را روی دست گرفتند، اما تا این تلاش ها برای کمونیست ساختن منطقه که حدود 56 ملیون ساکنین آن را مسلمانان با فیصدی 70 ٪ تشکیل داده بودند، ناموفق پایان یافت. همانطور که ایگور لیپووسکی (Igor Lipovsky) می نویسد:
«اکثر جمعیت بومی آسیای مرکزی اسلام و باور های ایمانی خود را حفظ نموده اند». (۳۵)
پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی، هر چند آسیای مرکزی همچنان تحت کنترل رهبران وابسته به تفکر کمونیست باقی ماند، اما در کشورها علاوه بر این که مردم هویت اسلامی خویش را حفظ نمودند، صدها مسجد ساخته شد، بسیاری از مراکز آموزشی دینی فعالیت های خویش را از سر گرفتند و سطح فعالیت های جریان ها و نهادهای دینی افزایش یافت، این موارد نشان دهنده این واقعیت است که در طول چندین سال دوران سرکوب و اختناق شوروی، مسلمانان ایمان و باورهای دینی خویش را حفظ نمودند، گرچه این فشارها و سخت گیری ها تحت نام های دیگری تا هنوز در کشورهای آسیای میانه (خصوصاً حکومت علی رحمانوف در تاجکستان-مترجم) علیه مسلمانان وجود دارد.
چارلز جی آدامز (Charles J. Adams)، استاد دانشگاه (MC Gill)، می نویسد:
«مسلمانان دوباره در حال بازگشت به افتخارات و عظمت گذشته ی خود هستند و به دنبال باز یافت هویت خویش در راستای هدایت بشریت در جهان مدرن سیر می کنند… اسلام یک بار دیگر در حال خیزش است. این نشاط و سرزنده گی تازه ی مسلمانان به یک بیداری دینی در میان آن ها منجر شده است…
شاید قابل توجه ترین مثالی اگر برای پایداری اسلامی بزنیم، سرسپرده گی و وابسته گی بدون گسست مسلمانان به اسلام، آن هم در قرن ۲۰ باشد؛ در قرنی که سطح دین داری در میان دیگر ملت ها به طور کلی کاهش یافته است.
اسلام پویایی اش همیشه تازه است و به عنوان یک نیروی محرک قوی مسلمانان را برای رسیدن به سطح بهتر برای خود در جهانی انگیزه می دهد». (۳۶)
اکنون کدام فرصت ها برای اتحاد و باز آمدن مسلمانان در صحنه ی جهانی وجود دارد؟ و چه زمانی آن ها از این فرصت ها به نحو احسن استفاده خواهند نمود؟ چه مشکلی وجود دارد؟، چه نیازهایی در جهت تجدید حیات امت وجود دارد؟ آیا جهان اسلام شاهد رفاه و پیشرفت دوباره زیر سایه خلافت اسلامی خواهد بود؟
برنارد لوییس (Bernard Lewis) در پاسخ برخی از این سوالات می گوید:
«اسلام یک نیروی قدرتمند است اما در عین حال هنوز هم در جهان سیاست حضور بارزی ندارد… خلای رهبری و توانایی انسجام مسلمانان به وضوح دیده می شود… (با وجود همه) شواهد فراوانی در اکثر کشورهای اسلامی بر این است که آرزوی عمیقی برای داشتن چینین رهبری وجود دارد و تلاش هایی نیز برای پر کردن این خلاء صورت می گیرد.
عدم موجودیت رهبری دانا تا هنوز میدان را برای اسلام تنگ نموده و جنبش های دینی را از رقابت برای قدرت باز داشته است… چگونه این رهبری دینی جدید وارد میدان خواهد شد و در قدرت سیاسی باقی خواهد ماند، آینده نشان خواهد داد». (۳۷)
ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
منابع و مراجع:
* این مقاله ترجمه (The Secularization of the Muslim World: Failure or Success?) نوشته (Sary Farah) می باشد.
1. Frederick Nietzsche, The Antichrist, translated by H.L. Mencken, 1920, chapters 59, 60.
2. Thomas Carlyle, On Heroes and Hero-Worship and the Heroic in History, London, 1959.
3. Edward Gibbon, The History of the Decline and Fall of the Roman Empire, vol. V, Lovell, Coryell and Company, New York, p. 169.
4. John L. Esposito, Islam: The Straight Path, Oxford University Press, 1991, p. 54
5. Harun Yahya, The Qur’an Leads The Way To Science, Nickelodeon Books, 2002, p. 69-72
6. James Hastings and T. Clark (ed.), Encyclopedia of Religion and Ethics, Edinburgh, 1971, vol. II., p. 347
7. W. Schlucter, The Rise of Western Rationalism, Berkeley, University of California Press, 1981.
8. John L. Esposito and Azzam Tamimi (ed.), Islam and Secularism in the Middle East, Hurst and Company, London, 2000, p. 15
9. Encyclopedia of Religion and Ethics, vol. II., p. 348
10. Ali Al-Nadawi, Madha Khasira Al-‘Alam bi Inhitaat Al-Muslimin?: What did the World Lose by the Decline of the Muslims? (Arabic), El-Sonna Bookshop, Cairo, 1990, p. 218-221.
11. Frederick Nietzsche, The Antichrist, translated by H.L. Mencken, 1920, chapter 60
12. Joseph Dunner (ed.), Dictionary of Political Science, Vision, London, 1964, p. 395
13. Andrea Nüsse, Muslim Palestine, The Ideology of Hamas, RoutledgeCurzon, London, 1998, p. 11
14. Dr. Mustapha Khalidy and Dr. Omar Farroukh, Al-Tabsheer wal Isti’mar fee Al-Bilaad Al-Arabiya: Missionary Work and Colonization in the Arab Countries (Arabic), Al-Maktaba Al-‘Assriya, Saida-Beirut, 1986, p. 90-112.
15. Sheikh Yusuf Al-Qaradawi, At-Tatarruf Al-‘Ilmani fee Muwajahat Al-Islam: The Secular Extremism in Opposition to Islam (Arabic), Maghreb Center for Research & Translation, London, 2001, p.113,114.
16. Joseph Dunner (ed.), Dictionary of Political Science, Vision, London, 1964, p. 60
17. Sheikh Yusuf Al-Qaradawi, At-Tatarruf Al-‘Ilmani fee Muwajahat Al-Islam: The Secular Extremism in Opposition to Islam (Arabic), Maghreb Center for Research & Translation, London, 2001, p. 122, 123.
18. Ibid. p. 129
19. Ibid. p. 122, 123
20. Edward Gibbon, The History of the Decline and Fall of the Roman Empire, vol. V, p. 264
21. Ibid. p. 269, 270
22. John L. Esposito and Azzam Tamimi (ed.), Islam and Secularism in the Middle East, p. 28.
23. Bernard Lewis, Islam and the West, Oxford University Express, 1993, p. 133,134.
24. Edward Gibbon, The History of the Decline and Fall of the Roman Empire, vol. V, p. 167
25. Dr. Jamal Badawi, Religion and Politics,
http://www.islamonline.net/English/introducingislam/politics/Politics/article05.shtml#2
26. Michael H. Hart, The 100: a Ranking of the Most Influential Persons in History, New York, 1987, p. 33
27. The Last Sermon of the Prophet Muhammad, http://www.muslim-answers.org/11-sermon.htm
28. http://www.malcolm–x.org
29. Thomas H. Leahy, History to Psychology, Prentice-Hall, Inc., 2000, 5th edition, p. 188
30. Erich Fromm, Beyond the Chains of Illusion, Touchstone, New York, 1962, p. 180-181
31. Huntington, Samuel P. The Clash of Civilizations and the Remaking of World Order. Touchstone, 1998, p. 304
32. Daniel Pipes, In the Path of God, Basic Books Inc, Publishers, New York, 1983
33. John L. Esposito and Azzam Tamimi (ed.), Islam and Secularism in the Middle East, p. 5.
John L. Esposito and Azzam Tamimi (ed.), Islam and Secularism in the Middle East, p. 3,4. and 34. Bernard Lewis, Islam and the West, p.139.
35. Bryan S. Turner (ed.), Islam: Critical Concepts in Sociology, vol. II, Islam State and Politics, Routledge, 2003, London, p. 313-331.
36. Encyclopedia Americana, International Edition, vol. 15, Islam, Grolier Incorporated, 1999
37. Bernard Lewis, Islam and the West, p.154.

منبع: اصلاح آنلاین

نمایش بیشتر

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

همچنین ببینید

بستن
دکمه بازگشت به بالا
بستن
بستن
خرید مدرک دیپلم خرید مدرک فوق دیپلم خرید مدرک لیسانس خرید مدرک دکتری خرید مدرک خرید مدرک دانشگاهی قانونی خرید مدرک دانشگاهی مدرک دانشگاهی قانونی مدرک دانشگاهی خرید مدرک معتبر خرید مدرک معتبر دانشگاهی مدرک معتبر مدرک معتبر دانشگاهی مدرک تحصیلی معتبر چگونه مدرک تحصیلی بگیریم از کجا مدرک تحصیلی بگیریم قیمت مدرک تحصیلی سایت خرید مدرک تحصیلی