تزکیه

شکر و شکایت

نویسنده : فرزان خاموشی

خداوند در قرآن در چندین جا بیان فرموده دنیا محل آزمایش انسان است نه محل آسایش، و بر این اساس خداوند از دو روش انسان را مورد آزمایش قرار می دهد و می فرمایند : وَبَلَوْنَاهُمْ بِالْحَسَنَاتِ وَالسَّيِّئَاتِ(ايشان را به نيكيها و بديها آزمايش كرديم)(اعراف/ ۱۶۸) با خوبی و بدی این انسان آزموده می شود. عملکرد انسان مؤمن در قبال خوبی و خوشی هایی که به او می رسد این است که شاکر خدا خواهد بود.

شکر دو حالت دارد یا بخاطر وجود نعمت انسان اقدام به شکر می کند ،خداوند می فرماید : وَاشْكُرُواْ نِعْمَتَ اللّهِ إِن كُنتُمْ إِيَّاهُ تَعْبُدُونَ(و شكر نعمت خدا را به جا آوريد ، اگر وي را مي پرستيد)(نحل/۱۱۴) یا بخاطر نجات از سختی و مشکل، خداوند می فرمایند : لَئِنْ أَنجَيْتَنَا مِنْ هَذِهِ لَنَكُونَنِّ مِنَ الشَّاكِرِينَ ( اگر ما را از اين حال برهاني ، از زمره سپاسگزاران خواهيم بود)(یونس/۲۲)
خداوند از شکر در قرآن زیاد صحبت کرده به این قرار که بندگانش را امر کرده شکر خدا را بجای بیاورند: فَاذْكُرُونِي أَذْكُرْكُمْ وَاشْكُرُواْ لِي وَلاَ تَكْفُرُونِ (پس مرا ياد كنيد تا من نيز شما را ياد كنم و از من سپاسگزاري كنيد و از من ناسپاسي مكنيد ) (بقره ۱۵۲) و بیان فرموده بندگان شاکر را عذاب نمی دهد(مَّا يَفْعَلُ اللّهُ بِعَذَابِكُمْ إِن شَكَرْتُمْ وَآمَنتُمْ وَكَانَ اللّهُ شَاكِراً عَلِيماً)(خداوند چه نيازي به عذاب دادن شما دارد اگر شكرگزاري كنيد و ايمان بياوريد ؟ پروردگار شكرگزار ( طاعت و عبادت بندگان و ) آگاه ( از اعمال و نيّات همگان ) است)(نساء ۱۴۷) و خبر داده که بندگان شاکر آنها در حقیقت خدا را بندگی می کنند و کسی که شاکر خدا نباشد مثل این است که خدا را بندگی نکرده است(يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُواْ كُلُواْ مِن طَيِّبَاتِ مَا رَزَقْنَاكُمْ وَاشْكُرُواْ لِلّهِ إِن كُنتُمْ إِيَّاهُ تَعْبُدُونَ)(اي كساني كه ايمان آورده ايد ! از چيزهاي پاكيزه اي بخوريد كه روزي شما ساخته ايم ، و سپاس خداي را بجا آوريد ، اگر او را پرستش مي كنيد )( بقره ۱۷۲) و خداوند خبر داده که رضایت خدا در اهل شکر بودن می باشد و کسی که شاکر باشد خدا هم از او راضی خواهد شد وَإِن تَشْكُرُوا يَرْضَهُ لَكُمْ(و اگر ( با انجام عبادت و طاعت خدا را ) سپاسگزاري كنيد ، از اين كارتان خوشنود مي گردد) (سوره زمر/۷) و خداوند خبر داده که حفظ نعمت و دوام آن و عدم از بین رفتن نعمت وابسته به شکر می باشد وَإِذْ تَأَذَّنَ رَبُّكُمْ لَئِن شَكَرْتُمْ لأَزِيدَنَّكُمْ وَلَئِن كَفَرْتُمْ إِنَّ عَذَابِي لَشَدِيدٌ(آن زمان را كه پروردگارتان مؤكّدانه اعلام كرد كه اگر ( از نعمتهاي خدادادي ، به وسيله ثبات بر ايمان و تلاش در عبادت ) سپاسگزاري كرديد ، هر آينه ( نعمتهاي خود را ) برايتان افزايش مي دهم ، و اگر كافر ( و ناسپاس ) شديد ( شما را به عذاب دردناكي گرفتار مي سازم و بدانيد كه ) بي گمان عذاب من بسيار سخت است .)(ابراهیم / ۷ ) و در نهایت خداوند بیان فرموده که تعدادی کمی از بندگانش شاکر هستند وَقَلِيلٌ مِّنْ عِبَادِيَ الشَّكُورُ (اندكي از بندگانم سپاسگزارند) (سبا / ۱۳)

اما در اینکه انسان این توفیق را پیدا کند تا اهل شکر باشد موانعی وجود دارد که باعث می شود تعداد کمی از انسانها اهل شکر شوند که در کل دو مانع اصلی و مهم برای شاکر بودن وجود دارد:

۱- عادت زدگی :

به این معنا که وفور امری و سهولت دستیابی به آن موجب می شود قدرش را ندانیم و به تعبیر سید قطب رحمة الله علیه می فرمایند خیلی وقتها انس و خو گرفتن با نعمت ، نعمت بودن ، نعمت را انسان فراموش می کند و برای اینکه از عارضه عادت زدگی رهایی یابیم لازم است که توجه در امور دنیوی به کسانی باشد که از ما پایین ترند و وضعیت ما در مورد غبطه آنان است باید به چیز هایی بیندیشیم که دیگران ندارند نه چیز هایی که نداریم و دیگران دارند

۲- مانع دوم در مسیر شکر عیب بینی می باشد

هنر شاکری ، هنر زیبا دیدن است وقتی نگاه ما تنها متوجه کاستی ها و نقاط ضعف و عیب باشد چگونه می توانیم قدردان باشیم ؟؟ به تعبیر خواجه شیرازی ( هر که بی هنر افتد نظر به عیب کند) تنها بی هنرانند که برای فرار از مسوولیت و شانه خالی کردن از فضیلت قدردانی چشمان خود را متوجه کاستی ها و فقدان ها می کنند

اما صفت و ویژگی دیگرا انسان در قبال آزمون به بدی، این است که اهل صبر می باشد اما صبر نه به معنای دم فرو بستن و سخن نگفتن بلکه به این معنا که از دردها و رنجهایی که برای او پیش می آید پیش خدا شکایت می کند و لذا ویژگی انسان مومن آنچنان که اهل شکر در مقابل نعمات می باشد اهل شکایت به سوی خدا در قبال سختی ها و رنجها و مصیبتها هم می باشد و از خدا می خواهد مشکلاتش را حل کند و می توان گفت انسان مومن برخوردار از صفت شکر و شکایت می باشد بعضی از مفسران در تفسیر آیه فصبر جمیل : گفته اند صبر زیبا یعنی اینکه به سوی خدا شکایت کنید آنچنان که خداوند در مورد یعقوب نبی می فرمایند انما اشکو بثی و حزنی الی الله و یا در سوره مجادله در داستان زنی که برایش مشکلی در امر خانوادگی پیش آمده بود برای حل مشکلش به سوی خدا شکایت می کند آنجا که می فرماید قد سمع الله قول التی تجادلک فی زوجها و تشتکی الی الله و خداوند به ندای شکایت این زن پاسخ می دهد.

امام ابن قیم جوزی در بحث شکایت و شاکی بودن تقسیم زیبایی دارد که در کتاب فوائد خود می فرمایند : انسان جاهل شکایت خدا را پیش مردم می برد و این نهایت جهل نسبت به کسی است که از او شکایت شده و همچنین نسبت به کسی که شکایت پیش او برده می شده می باشد چرا که اگه این شخص خدا را شناخته بود هرگز از خدا شکایت نمی کرد و اگر مردم را شناخته بود هرگز شکایت خدا را پیش آنها نمی برد

۲- اما گروه دوم کسانی هستند که شکایت بندگان خدا را پیش خدا می برند

۳- وگروه سوم داناترین دانایان کسانی که شکایت از خودش را پیش خدا می برد نه شکایت مردم را و این ناظر به آیه و ما اصابکم من مصیبة فبما کسبت ایدیکم و یعفوا عن کثیر می باشد و این مفهوم در دعای پیامبر زمانی که با برخورد بد اهل طائف مواجه شد با خدا اینگونه با خدا مناجات کردند و فرمودند اللهم انی اشکو الیک ضعف قوتی و قلة حیلتی

از خداوند منان خواستاریم ما رو اهل شکر و شکایت به سوی خودش بگرداند

 سایت تابش
نمایش بیشتر

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا
بستن
بستن
خرید مدرک دیپلم خرید مدرک فوق دیپلم خرید مدرک لیسانس خرید مدرک دکتری خرید مدرک خرید مدرک دانشگاهی قانونی خرید مدرک دانشگاهی مدرک دانشگاهی قانونی مدرک دانشگاهی خرید مدرک معتبر خرید مدرک معتبر دانشگاهی مدرک معتبر مدرک معتبر دانشگاهی مدرک تحصیلی معتبر چگونه مدرک تحصیلی بگیریم از کجا مدرک تحصیلی بگیریم قیمت مدرک تحصیلی سایت خرید مدرک تحصیلی