تزکیه

شیوۀ درست اصلاح

نویسنده: محی الدین عریف شکیبانی

راه درست اصلاح ازدیدگاه قرآن عبارت از زدودن گرد و غبار خرافات، شرکیات، جهالت ها، بدعت ها و بازگشت به اصول و اساسات اسلام است؛

آرمان والای رسول الله صلی الله علیه وسلم، ایجاد جامعۀ سالم و عاری از مفاسد اخلاقی، سیاسی، اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی، بر اساس تعالیم اسلامی بود.

برای اینکه هدف اصلی اصلاح، که همانا تکامل انسانیت و اصلاح فردی و اجتماعی و ایجاد جامعۀ سالم است، متحقق شود، لازم است اصلاح بر اساس اصول و روشهای صحیح انجام پذیرد، مانند: نصیحت و موعظۀ با حکمت، روشنگری به شیوۀ خوب، مجادله و مناظرات علمی، برخورد علمی و اخلاقی مطابق با اصول اسلامی، ایجاد صمیمیت و اخوت اسلامی و…
در این نوشته فقط دو نکته‌ی اساسی و اصلی از شیوه های اصلاح را بصورت مختصر توضیح می دهیم:

الف: اصلاح خود
اولین چیزی که در اصلاح باید مورد توجه قرار گیرد این است که مدعیان اصلاح و مصلحین باید ابتدا خود اصلاح بوده و از خود شروع کنند، اعم از خود فردی یا خود اجتماعی، و در غیر این صورت سخن شان به دیگران تأثیر نخواهد داشت.

ب: مقدم بودن اصول بر فروع
باید دعوت به اصلاح از اصول آغاز گردد نه از فروع، اسلام نیازمند اصلاح جدیدی است و آن عبارت از دعوت جوانان مسلمان به آموختن اصول اسلامی است، تعجب نکنید بسیاری از اولاد مسلمان، اسلام را بصورت واقعی نمی شناسند. و نمی دانند که اسلام چیست، حتی کسانی که اهل نماز و روزه اند. بسیاری از آنها به حکم عادت نماز می خوانند و روزه می گیرند، لکن اسرار نماز و رموز آنرا نمی دانند و به احکام و اهداف آنها آشنایی ندارند.

چه قسم جوانان را به اسلام دعوت، وتوسط اسلام اصلاح نمائیم؟!
در این خصوص ما باید به الگوی جهان بشریت حضرت محمد مصطفی صلی الله علیه و سلم اقتداء نمائیم، شیوۀ دعوت رسول الله صلی الله علیه و سلم در اصلاح این بود که اول به اصلاح عقیده می پرداختند و بعداً فروعات دینی را تعلیم می دادند، به دیگر سخن، اول فرد را به توحید و یکتا پرستی آشنا می کردند و سپس محرمات و فرائض و سایر فروعات را یاد می دادند.

اما متأسفانه دعوتگران و مصلحان ما این کار را انجام نمی دهند، بلکه ابتدای شروع کلام شان پرداختن به موضوعات فرعی و موارد جزئی است. دعوتگرانی که با اصول و قواعد اصلاح آشنایی ندارند، تمام سعی و کوشش خود را در فروعات به خرج می دهند، اگر این سعی و تلاش در آغاز کار، در جهت تصحیح عقاید و اقامه ارکان دین صورت گیرد، موارد جزئی و فرعی هم متحقق می‌شود.

چیزی که امروز به جوانان مشکل وانمود گردیده، فراگیری یکبارگی همه اصول و فروع است، لکن اگر مصلح با روش حکیمانه، جوان مسلمان را به خداوندش آشنا سازد، و اصول و ارکان اولیه اسلام را به او تعلیم دهد، و او به آنها ملتزم گردد، بدون گفتن، رفته رفته و به شکل تدریجی به انجام امور فرعی نیز، خواهد پرداخت. اما اگر به اجبار به انجام امور فرعی جزئی وادار شود، برایش سنگین تمام می‌شود و احتمالاً به همراه ترک آن، در آینده دین را هم ترک خواهد کرد.

ما در زمان حرج و عسر قرار داریم و به خطر عظیمی مواجه هستیم، اسلام در دار و دیار خود، مورد تهاجم قرار گرفته و اصل ایمان تهدید شده است؛ لذا بحث در امورات فرعی مختلف فیه و بحث در باره سنن و مکروهات را در مراحل بعدی باید قرارداد، رسول الله صلی الله علیه و سلم سیزده سال در مکه مکرمه بودند، فقط دعوت شان در آن جا اصلاح عقیده بود، زمانی که توحید در نفوس اصحاب رضی الله عنهم استقرار یافت و عقاید مردم اصلاح شد، تفصیلات شریعت و آیات احکام نازل گردید.

سوال این جاست که چرا عده ای از علما و مصلحان و دعوتگران که خود را پیروان راستین رسول خدا ص می دانند، به گفتار و رفتار رسول الله صلی الله علیه و سلم عمل نمی کنند؟! توحید اصل است چرا قبل از آن به فروعات شروع نمائیم، امروزه مسلمانان به فراگیری اصول و اساسات دینی شان شدیداً نیازمند اند، دشمنان اسلام برای صید کردن جوانان مسلمان از راه های مختلف وارد می شوند.

شبکه های گمراه کننده تلویزیونی، نشان دادن انواع جمال و انواع لذت ها از زنان فاسد، و مهمتر از همه اینکه دشمن به زبان جوانان با آنها صحبت می کند، اما تعدادی از جوانان ما که نور هدایت قلب شانرا فراگرفته، وقتی نزد مصلحان و دعوتگران و علما جهت ارشاد و راهنمایی و فهم دین، مراجعه می کنند، هیچ از اصول اسلام چیزی نمی شنوند.

درکتاب “فصول فی الدعوة والاصلاح ” نوشتۀ علی طنطاوی آمده که: جوانی آلمانی که خداوند ج او را هدایت کرده بود، به منظور معرفت و شناخت احکام شرعی به دمشق آمد، آنرا پیش یکی از مشایخ بردند، جناب شیخ اولین چیزی که برای او گفت، نگهداشتن ریش و ختنه کردن بود، بعد از آن تعلیم دادن احکام استبراء و استنجاء و حدود جغرافیایی روی، که آیا شمالاً به جبین می رسد، یا به جایی که مو برآمده است.

یک سال کامل در تعلیم اقسام آب و اینکه هفت قسم است، طاهر مطهر غیر مکروه و طاهر و مطهر با کراهیت و طاهر غیر مطهر و امثال این ها، و در باره اینکه روغنی که در آن موش می افتد چه حکمی دارد، چاهی که در آن گربۀ می افتد حکمش چیست؟ خلاصه بعد از یک سال نتیجه این شد که این جوان دوباره به آلمان برگردد و دین سابق خود را برگزیده و از اسلام و باور اسلامی، دست بردارد.

بحث من در باره جوانان مسلمان است، جوانان مسلمان ما متاسفأنه امروز سرگردان اند؛ زیرا راهنمایان جامعۀ ما اختلاف نظر دارند، اگر جوان مسلمان ما نزد متصوفین مراجعه نماید، او را ملزم به رعایت طریقت خود نموده و احتمالاً به اموری ملزم می سازند، که نه تنها جزء اصول اسلامی نیست، بلکه نه آنها را رسول اکرم و صحابه گرانقدرانجام دادند و نه هم متقدمین، اگر نزد فقیه برود او را به بحث های فرعی مختلف فیه می کشاند، بحث هایی که خالی از ذکر دلیل است و فرقی بین آنچه به نص ثابت شده و آنچه مستند به عرف یا اجتهادی که امکان صواب و خطا را دارد، نمی شود، فقط تمسک به اقوال دارند و برین باورند که دین همین است، افزون بر آن فقط یک مذهب را حق دانسته و دیگران را رد می کنند.

نمی گویم همه مشایخ، علما و مصلحان ومتصوفین اینطور اند بلکه علماء و مصلحان و متصوفین دانشمند، عامل و فهیم هم زیاد است، لکن جهت اصلاح افراد و جامعه، اتحاد نظر علما و مصلحان، جزو ضروریات اصلاحی است، و افزون بر آن تعدادی از علماء در محیط کوچک و محدودی زندگی می کنند و ماورای آن محیط برای شان نا آشنا است و از خطری که اسلام را تهدید می کند آگاهی ندارند، و نمی دانند که دشمنان اسلام چه می کنند، اسلام عزیز بین اهل و بلاد خود غریب گردیده است، مساجد از نماز گزار پر است، مردم در ماه رمضان روزه می گیرند و حجاج سال به سال زیاد می شوند، اما روح نماز و روزه و حج در نزد بسیاری از مردم گم شده، و جسدش باقی مانده است، زهرهای دشمنان اسلام به جمع نمازگزاران و جمع روزه داران وارد شده است، به خانه های شان، به افکار مردان شان، به روش زنان شان، به منهج مدارس و قوانین محاکم شان، اسلام از اساس خود مورد تهدید و هجوم قرار گرفته، بنابراین باید خط جدیدی برای احیاء اسلام اصیل، اساس گذاشته شود، خطی که بتواند جلو خطوط دشمن را بگیرد، و این خط جز رجوع به اصول اسلامی و شروع اصلاح از اصول، چیز دیگری نیست.

اصلاح آنلاین

نمایش بیشتر

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا
بستن
بستن
خرید مدرک دیپلم خرید مدرک فوق دیپلم خرید مدرک لیسانس خرید مدرک دکتری خرید مدرک خرید مدرک دانشگاهی قانونی خرید مدرک دانشگاهی مدرک دانشگاهی قانونی مدرک دانشگاهی خرید مدرک معتبر خرید مدرک معتبر دانشگاهی مدرک معتبر مدرک معتبر دانشگاهی مدرک تحصیلی معتبر چگونه مدرک تحصیلی بگیریم از کجا مدرک تحصیلی بگیریم قیمت مدرک تحصیلی سایت خرید مدرک تحصیلی