صداقت و راستی

صداقت و راستی؛ یعنی راست بودن، راست گفتن، راست اندیشیدن و راست گرا بودن در تمام ابعاد، صحنه ها و شئونِ زندگی ست. این اصل بزرگ در سنگرِ ستیز، پیکار و مخالفت با «کذب» و «دروغ گویی» قرار دارد. صداقت و راست گرایی  پیوسته سعادت و کامیابی ها را برای آدمی به ارمغان آورده و می آورد؛ امّا دروغ گویی و دروغ اندیشی همواره ارمغان آورِ سیاه بختی و تباهی در طول تاریخ بوده است. از همین رو؛ رسول اکرم صلی الله علیه وسلم «کذب» را که در مقابل صدق قرار دارد از صفاتِ زشتی بر می شمارد که، نباید هیچ مؤمنی جز در حالات ضرورت بدان آلوده گردد؛ چنانچه می فرماید:

 «يُطْبَعُ الْمُؤْمِنُ عَلَى الْخِلَالِ كُلِّهَا إِلَّا الْخِيَانَةَ وَالْكَذِبَ». مسند احمد، حدیث: 22170، مؤسسة الرسالة، 1420- 1999، تحقیق: شعیب ارنؤوط و دیگران.

یعنی؛ مؤمن به هر صفتي متصف شده مي تواند بجز خيانت و دروغ.

نسل بی نظیر قرآنی رضوان الله علیهم اجمعین تندیس های حقیقی و ممثلین واقعی صداقت و راستی بودند. آنان در تمام زمینه های حیات و زندگی، صادق و راست باز بودند. آری؛ در پیمانی که با خدا و پیامبر صلی الله علیه وسلم بسته بودند، همه و همه صادق و راست باز بودند. همین بس که خداوند متعال راجع به آنان می فرماید:

﴿صَدَقُوا مَا عَاهَدُوا اللَّهَ عَلَيْهِ فَمِنْهُم مَّن قَضَى نَحْبَهُ وَمِنْهُم مَّن يَنتَظِرُ﴾ [احزاب: 23].

   ترجمه: با خدا راست بوده اند در پيماني كه با او بسته اند. برخي پيمان خود را به سر برده اند [و شَربت شهادت سركشيده اند] و برخي نيز در انتظار اند.

***

داستانِ کعب بن مالک توأم با یارانِ دیگرش رضوان الله علیهم اجمعین را که شنیده اید. ایشان زمانی که مورد استیضاحِ رسول اکرم صلی الله علیه وسلم قرار گرفتند، مسیرِ «صدق» و «راستی» را پیمودند و اعتراف نمودند که، در مورد شرکت نجستن در معرکه ی «تبوک» هیچ عذری ندارند و مقصرَند… پیامبر اکرم صلی الله علیه وسلم بر ایشان خشمگین شد و مؤمنان را مأمور ساخت؛ تا مدّتِ پنجاه شبانه روز با ایشان صحبت و نشست و برخاست نکنند. روزهایِ سختی بر ایشان گذشت… نه تنها مردمانِ دیگر؛ بل خانواده و اهلِ بیت شان با ایشان تکلم نمی کردند و دنیا با وسعت و فراخی ای که داشت، بر آن ها تنگنایِ مدهشی جلوه می کرد. آری؛ نزدیک بود که، از فرطِ غم و اندوهِ جانکاه، جان شان را از دست دهند. آن ها می توانستند که، مانند عدّه ای از منافقان و دو رُویان دروغ ها بافتند و خویشتن را از این فاجعه ی جانکاه برهانند؛ امّا در مدرسه ی افتخاربخش و تربیّتگاه سرورِ پیامبرانِ الهی علیهم الصلاة و السلام درس هایی را راجع به «صدق» و «راستی» و پیامدهایِ خوش گوارِ آن آموخته بودند… آنان می دانستند که، «صدق» جزایِ جز رهایی از بندهای تباهی و هلاکت ندارد، از همین رو؛ راست گفتند و نجات یافتند و آیه هایِ دل نشینی از قرآن کریم از فوقِ هفت طبقه آسمان در پذیرش توبه ی ایشان فرود آمد.

***

نسلِ بی نظیر قرآنی رضوان الله علیهم اجمعین بیدهایِ نبودند که، با وزشِ هر باد شاخه های شان بجنبد و با توطئه هایِ دشمنان صداقت شان به آلوده گی گراید. ایشان در هر حالت و وضعیّتی، در موردِ هم سخنِ راست می گفتند و از مناقب و فضایلِ همدیگر منکر نبودند.

میانِ سیّدنا علی و امّ المؤمنین عایشه ی صدیقه رضی الله عنهما اختلافاتی وجود داشت… اختلافات بدان جا کشیده شد که در اثر توطئه ها و دسائیس خفّاشکانِ شب پرست بر علیه همدیگر  شمشیرها شان را از نیام در آورند؛ اما با این وجود، هنگامی که امیر المؤمنین علی رضی الله عنه راجع به عایشه ی صدیقه رضی الله عنها دادِ سخن می دهد، می فرماید: من می دانم که عایشه رضی الله عنها در دنیا و آخرت همسرِ رسول اکرم صلی الله علیه وسلم می باشد؛ امّا خداوند جل جلاله شما را می آزماید که، از خدا پیروی می کنید یا عایشه رضی الله عنها. سیرة امیر المؤمنین علی بن ابی طالب، علی محمد الصلابی، الطبعة الأولی: 1426- 2005، 2/65.

***

در روزگاری که آتشِ جنگ و اختلافات میانِ علی و معاویه رضی الله عنهما شعله ور بود؛ ابو مسلم خولانی رحمه الله به نزد معاویه رضی الله عنه رفت و از ایشان درخواست نمود که، خلافت را به علی رضی الله عنه واگذار؛ زیرا علی بن ابی طالب، بهتر از تو و سزاوارتر از تو به خلافت و رهبری ای مسلمانان است. معاویه رضی الله عنه در جواب ایشان فرمود: به خدا سوگند، من می دانم که علی بهتر از من و سزاوارتر از من به خلافت است؛ امّا شما می دانید که، عثمان رضی الله عنه مظلومانه به شهادت رسیده است و من پسر عمویِ او می باشم و از علی می خواهم که قاتلانِ او را تسلیمِ من کند… همان منبع، 1/259.

***

صدق؛ یعنی ثَبات و استواری در مسیر برنامه و شریعتِ الهی، تنفیذ و تطبیقِ دستورات خدا و اطاعت از رسول اکرم صلی الله علیه وسلم می باشد… صدق و راستی در موقف گیری ها، نجات و رستگاری ها را به بار خواهد آورد. التفسیر المنیر فی العقیدة و الشریعة و المنهج، دکتور وهبة بن مصطفی الزحیلی، دار الفکر المعاصر- دمشق، الطعة الثانیة: 1418، 11/69.

   رسول اکرم صلی الله علیه وسلم می فرماید:

((إِنَّ الصِّدْقَ يَهْدِي إِلَى الْبِرِّ وَإِنَّ الْبِرَّ يَهْدِي إِلَى الْجَنَّةِ وَإِنَّ الرَّجُلَ لَيَصْدُقُ حَتَّى يَكُونَ صِدِّيقًا وَإِنَّ الْكَذِبَ يَهْدِي إِلَى الْفُجُورِ وَإِنَّ الْفُجُورَ يَهْدِي إِلَى النَّارِ وَإِنَّ الرَّجُلَ لَيَكْذِبُ حَتَّى يُكْتَبَ عِنْدَ اللَّهِ كَذَّابًا)) صحیح البخاری، محمد بن اسماعیل، تحقیق: محمد ظهیر بن ناصر الناصر، دار طوق النجاة، الطبعة الأولی: 1422، رقم: 6094.

به راستی كه صدق وراستگويی، به سوي نيكی وبخشش هدايت مى كند، و نيكى و بخشش به سوی بهشت رهبری مى كند، و مرد همچنان راست مى گويد؛ تا اين كه نزد خداوند از راستگويان محسوب مى شود، و دروغگويی به سویِ گنهكاری و تبهكاری هدايت مى كند، و گنهكاری و تبهكاری به سوي جهنَّم، و هم چنان مرد دروغ مى گويد تا اينكه نزد خدا از دروغگويان به شمار آيد.

آری!صداقت در همه ابعادِ زندگی؛ در سخن گفتن، معاملات، قصد و اراده، وعده، روش و منش و… وجدانِ آدمی را آرامش می بخشد و روح را تسکین می دهد. صداقت میوه هایِ شیرینی دارد که، راستگویان از آن بهره مند می شوند و از پیامدهایِ گوارایِ آن لذّت می برَند.

 

نوشته: انعام الله رحمانی

منبع: اصلاح نت

درباره ی اصلاح نت

همچنین ببینید

اعتیاد به پورنوگرافی و راه درمان آن

نوشته : دکتر جاسم مطوع / ترجمه : علی رشیدی گفت : به تازگی ازدواج …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *