مطالب ویژه

علم و ثمره آن در سخنان سلف صالح

علم و ثمره آن:

یکی از اسباب هدایت، علم است. بنابراین هرآنکس علم بیشتری نسبت به دینش داشته باشد به هدایت نیز نزدیکتر است و احتمال اغوای او توسط شیاطین جن و انس کاهش می‌یابد، از اینرو کسب علوم شرعی راه خوبی برای حفظ ایمان است.

قال الإمام ابن القيم /: «كل ما كان في القرآن من مدح للعبد فهو من ثمرة العلم، وكل ‏ما كان فيه من ذم للعبد فهو من ثمرة الـجهل»[1].

امام ابن قیم / فرمودند: «هر جا در قرآن از عبدی مدح و تمجید شده است بخاطر ثمره ‏علم (او) بوده است، و هر جایی که در قرآن بنده ای مورد ذم و سرزنش قرار گرفته به دلیل ثمره ‏جهل (او) بوده است».‏

عمر بن خطاب س و تشویق برای تحصیل علم و دانش:

امیرالمؤمنین عمر بن خطاب س فرمودند: «هیچ گاه انسانی دانشمند نمی‌شود مگر آنکه به بالاتر از خود حسد نورزد، و به پایین‌تر از خود در علم بسنده نکند، و در مقابل علم خود از کسی مزدی دریافت نکند»[2].

و قال: «تفقّهوا قبل أن تسودوا»[3].

و فرمود: «علم را فرا گیرید قبل از این که سردار شوید».‏

یعنی قبل از این که به ریاست و مقامی برسید علم را فرا گیرید چرا که بعدا فرصت فرا گرفتن علم به دست نمی‌آید.

و قال عمر س: «موت ألف عابد أهون من موت عالـم بصير بحلال الله وحرامه»[4].

و فرمود: «مرگ هزار عابد آسان‌تر از مرگ یک عالم آگاه به حرام و حلال خدا است».

سخنانی از ابن مسعود:

قال عبد الله س: «تعلموا العلم فإذا علمتم فاعملوا».

و قال: «ويل لـمن لا يعلم، ولو شاء الله لعلمه، وويل لـمن يعلم، ثم لا يعمل»[5].

عبدالله بن مسعود س فرمود: «علم بیاموزید، و هرگاه آموختید پس به آن عمل کنید».

و فرمود: «وای بر کسی که نمی‌داند، و اگر خدا بخواهد وی را علم می‌دهد، و وای بر آنکس که علم دارد ولی به آن عمل نمی‌کند».‏

نصیحتی زیبا از امام سفیان ثوری درباره آموختن علم و عمل به آن:

الـمهدي أبا عبد الله يقول: سمعت سفيان الثوري يقول: «كان يقال أول العلم الصمت، والثاني الاستمـاع له وحفظه، والثالث العمل به، والرابع نشره وتعليمه»[6].

مهدی ابو عبدالله گفت: شنیدم سفیان ثوری می‌فرمود: «ابتدای علم سکوت است، و دوم شنیدن علم و حفظ آن است، و سوم عمل کردن به آن، و چهارم نشر و تعلیم آن است».

 

عابد جاهل:

یکی از اسباب هدایت و تداوم و بقا بر آن؛ داشتن علم شرعی است. کسی که به احکام شریعت علم داشته باشد و طریقه‌ی صحیح عبادات را بداند، عبادت او نیز به قبولی نزدیکتر خواهد شد و این علم برایش همانند چراغی خواهد بود که راه و مسیر او را برای عبادت صحیح پروردگار روشن می‌کند.

كتب عمر بن عبد العزيز / إلى أهل الـمدينة: «من تعبّد بغير علم كان ما يفسد أكثر مـمّـا يصلح»[7].

عمر بن عبدالعزیز / برای اهل مدینه نوشت: «هرکس خدا را بدون علم عبادت کند، آنچه را که فاسد می‌کند بیشتر است از آنچه اصلاح می‌کند».

علم و جهل و اقسام مردم:

يروى عن الأحنف بن قيس أنّه قال: «قال الخليل بن أحـمد: النّاس أربعة: رجل يدري ويدري أنّه يدري، فذاك عالـم فخذوا عنه، ورجل يدري وهو لا يدري أنّه يدري، فذاك ناس فذكّروه، ورجل لا يدري وهو يدري أنّه لا يدري فذاك طالب فعلّموه، ورجل لا يدري ولا يدري أنّه لا يدري فذاك أحـمق فارفضوه»[8].

خلیل بن احمد / فرمود: «مردم چهار دسته هستند: مردی که می‌داند و می‌داند که می‌داند؛ او عالم است پس از از او بیاموزید، و مردی که می‌داند ولی نمی‌داند که می‌داند؛ او انسان غافلی است پس آگاهش کنید، و مردی که نمی‌داند و او می‌داند که نمی‌داند؛ او انسانی خواهان یادگیری است پس وی را بیاموزید، و مردی که نمی‌داند و نمی‌داند که نمی‌داند؛ او انسان احمقی است پس از وی دوری کنید».

آموختن علم شرعی و تأثیر آن بر متعلم:

قال الإمام الشّافعيّ / تعالى: «من تعلّم القرآن عظمت قيمته، ومن تعلّم الفقه نبل مقداره، ومن كتب الحديث قويت حجّته، ومن تعلّم الحساب جزل رأيه، ومن تعلّم اللّغة رقّ طبعه، ومن لـم يصن نفسه، لـم ينفعه علمه»[9].

امام شافعی / فرمودند: «هرکس قرآن بیاموزد ارزش و قدر وی بالا می‌رود، و هرکس فقه بیاموزد تواناییش زیاد می‌گردد، و هرکس حدیث بنویسد (و حفظ کند) حجت و برهانش قوی می‌شود، و هرکس علم حساب فراگیرد رأی و نظرش محکم می‌شود، و هرکس ادبیات بیاموزد طبع و سرشت وی نرم و لطیف می‌شود، و هرکس نفس خود را محفوظ ندارد علمش سودی برایش ندارد».

[1]– ‏«مفتاح السعادة» (1/ 108).‏

[2]– ‏«فرائد الکلام» (ص 135).‏

[3]– ‏«فتح الباری» (1/ 199).‏

[4]– ‏«مفتاح دار السعادة» (1/121)‏.‏

[5]– ‏«حلیة الأولیاء وطبقات الأصفیاء» أبونعیم اصفهانی.‏

[6]– ‏«حلیة الأولیاء» حافظ أبو نعیم اصفهانی.‏

[7]– ‏«سنن الدارمی» (1/ 103).‏

[8]– ‏«أخبار الحمقى» (36).‏

[9]– ‏«أدب الدنیا والدین للماوردی» (28).‏

 

=============================

جواهری از سخنان سلف صالح

تهيه و گردآوری و ترجمه: سايت نوار اسلام

منبع: islahnet.com

نمایش بیشتر

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا
بستن
بستن
خرید مدرک دیپلم خرید مدرک فوق دیپلم خرید مدرک لیسانس خرید مدرک دکتری خرید مدرک خرید مدرک دانشگاهی قانونی خرید مدرک دانشگاهی مدرک دانشگاهی قانونی مدرک دانشگاهی خرید مدرک معتبر خرید مدرک معتبر دانشگاهی مدرک معتبر مدرک معتبر دانشگاهی مدرک تحصیلی معتبر چگونه مدرک تحصیلی بگیریم از کجا مدرک تحصیلی بگیریم قیمت مدرک تحصیلی سایت خرید مدرک تحصیلی