فکر و دعوت

قواعد دعوت و تعامل با مردم (۱)

دکتر محمود ویسی

اصول و ضوابط حاکم بر روابط جامعه صالح و سالم: 

۱_ اصل تعارف. 

۲_ اصل تفاهم.

۳_ اصل تعاون

بر مبنای این اصول به بیان قواعدی می‌پردازیم که رعایت آن‌ها در دعوت و تعامل با دیگران ما را به اهداف از پیش تعیین شده می‌رساند:

قاعده اول: نتعاون فیما اتفقنا علیه و یعذر بعضنا بعضا فیما اختلفنا فیه. 

انواع اختلاف: 

۱-اختلاف تنوع که مطلوب است.

۲-اختلاف تضاد که نامطلوب است.

قاعده دوم: زواج بین خبرة الشیوخ و حماس الشباب.
ایجاد وفاق میان شعور پیران و شور جوانان و بهره جستن از هر دو در راستای کارهای دعوت. (مطالعه کتاب ادب الدنیا و الدین ماوردی).

قاعده سوم: شاور الآخرین تستحوذ علی قلوبهم. شورا راهی برای جلب قلوب است. 
مشورت و مناظره دو در از درهای رحمت و دو کلید جلب برکت هستند و با وجود آن دو هیچ رای و نظری به گمراهی نمی‌رود و هیچ عزم و قاطعیتی ضایع نمی‌گردد.

قاعده چهارم: و اذا غلا شیئ علی ترکته.
این قاعده یکی از مهم‌ترین قواعد در زندگی انسانهاست، زیرا بیشتر مردم خود را به کمترین بها می‌فروشند و برای هر چیزی غیر از خود ارزش زیادی قایل هستند. در حالی که گفته شده است: الدنیاخلقت لکم و انکم خلقتم للآخرة: دنیا برای شماخلق گردیده و شما برای آخرت. برای اینکه دنیا ما را فریب ندهد باید تعریفی روشن از آن داشته باشیم و آن تعریف مولوی است:

چیست دنیا ازخدا غافل بدن 

نی قماش و نقره و میزان و زن

مال را کزبهر دین باشی حمول

نعم مال صالح خواندش رسول

امام رازی می‌فرماید: العقلاء ثلاثة: من ترک الدنیا قبل ان تترکه و بنی قبره قبل ان یدخله و ارضی خالقه قبل ان یلقاه. در اینجا اشاره به دو نکته ضروری است:

۱_این قاعده به معنی یاس و ناامیدی و ترک ارزش‌ها و کمالات نیست بلکه تحذیر مردم از هجوم بردن بر دنیا و عدم حزن به هنگام فوت شدن چیزی ازآن است.

۲_زهد در دنیا به معنی ترک دنیا و رفتن به کوه‌ها و گوشه‌نشینی نیست بلکه به معنی باقی ماندن دنیا در خارج قلوب است و اینکه یکی از هموم مسلمان باشد نه بزرگ‌ترین هم او: ربنا لاتجعل الدنیا اکبر همنا….. و دنیا باید مسخر مسلمان باشد.

بسیاری از اصحاب مانند عثمان، عبدالرحمن بن عوف و ابوبکرصدیق از ثروتمندان اصحاب بوده‌اند و لیکن دنیا را در خدمت دین و دعوت قرار دادند.

۳_دنیا طالب فراریان از آن و فراری از طالبین آن است (طالب لمن هارب‌ها و هارب لمن طالب‌ها).

قاعده پنجم: اترک الآخرین ینفسوا عما فی صدورهم: دیگران را در بیان مسایل درونیشان آزاد بگذارید. مردم در هموم وغموم دو دسته‌اند:

۱-کسانیکه ظرفیت ندارند و در صورت دوام هموم دچار اختلال عقل و جنون می‌شوند.

۲- دسته دوم صبورند و با هموم ساخته و پرداخته می‌شوند. بسیاری از اوقات درد دل کردن انسانهای مهموم آن‌ها را تخلیه می‌کند و به آرامش می‌رساند.
لذا یکی از راههای تقویت رابطه بادیگران فرصت دادن به آنهابرای بیان مافی‌الضمیرشان می‌باشد.

رعایت این نکات در تطبیق این قاعده ضروری است: 

۱-با عجله و بدون تفکر و تامل نباید درباره کسی یا چیزی موضعگیری کرد. در تانی سلامت و در عجله ندامت هست.

۲-به دیگران ظلم نکنید و هرچه را که می‌شنوید باور نکنید: یا ای‌ها الذین آمنوا ان جائکم فاسق بنبأ فتبینوا أن‌تصیبوا قوما….. حجرات-۶.

۳-اگرمهموم در بیان مافی‌الضمیر دچار غیبت شدبا او شریک نشوید.

۴-راهنمایی مهموم برای توکل کردن به خدا و توجه به آیات و احادیث متناسب با وضعیتش و استفاده از وضو و نماز برای دفع هموم و غموم.

قاعده ششم: لاتدلل علی عملک: از کار‌هایت زیاد صحبت مکن: فعلت کذا و عملت کذا، چون این کار بسیار زشت و ناپسند است، و ثابت شده است هرچقدر انسان بکوشد کار‌هایش را مخفی کند باز از دید دیگران پنهان نمی‌ماند:

و مهما تکن عند امرئ من خلیقة

و ان خال‌ها تخفی علی الناس تعلم

باید انسان احترام خود را نگه دارد، نفس خود را بابیان کار‌هایش خوار و ذلیل نگرداند. اخلاص در عمل روش مسلمان است. پیامبر (ص) در بیان یکی از هفت گروهی که در روز قیامت در زیر سایه پروردگار قرارمی‌گیرند، فرمود: رجل تصدق بصدقة فأخفا‌ها حتی لاتعلم شماله ماتنفق یمینه. (متفق علیه) خلاصه اینکه اگر انسان خود را مدح کند مذموم است و اگر دیگران این کار را انجام دادند مطلوب است.

قاعده هفتم: اتق الشبهات: متهم در نزد مردم مجرم است و پیوسته مجرم باقی می‌ماند تا زمانی که قانون وی را تبرئه کند. لذا شایسته است که انسان خود را از شبهات دورکند: الحلال بین و الحرام بین و بینهما امورمشتبهات، دع مایریبک الی ما لایریبک. نسایی، ترمذی و حاکم.

قاعده هشتم: المناسبات الاجتماعیة فرص نفیسة فاغتنمها: مناسبات اجتماعی مختلفند، بعضی عام و بعضی خاص هستند، بعضی مفرح و بعضی انسان را محزون می‌کنند، مانند: ازدواج، عزا، اعیاد، ایام جمعه و… باید از این فرصت‌ها در جهت جلب قلوب حداکثر استفاده بشود.

قاعده نهم: لاتکن کابن المغیرة: به مانند پسر مغیره مباش. خداوند در قرآن ولید بن مغیرة را نکوهش کرده و می‌فرماید: و لاتطع کل حلاف مهین……… قسم زیادخوردن دال بر عدم خودباوری و عدم اعتمادبه نفس است.

 

سايت تابش

نمایش بیشتر

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا
بستن
بستن
خرید مدرک دیپلم خرید مدرک فوق دیپلم خرید مدرک لیسانس خرید مدرک دکتری خرید مدرک خرید مدرک دانشگاهی قانونی خرید مدرک دانشگاهی مدرک دانشگاهی قانونی مدرک دانشگاهی خرید مدرک معتبر خرید مدرک معتبر دانشگاهی مدرک معتبر مدرک معتبر دانشگاهی مدرک تحصیلی معتبر چگونه مدرک تحصیلی بگیریم از کجا مدرک تحصیلی بگیریم قیمت مدرک تحصیلی سایت خرید مدرک تحصیلی