مطالب ویژه

مسؤولیت شرعی و اجتماعی ما در برابر خطر بیماری کرونا

بزرگترین نعمت الهی و عطیۀ پروردگار برای انسان‌ها وجود سالم است که فرض است، انسان مسلمان از آن محافظت نماید؛ همچنان که لازم است توانایی جسمی و فکری خویش را در راه خیر و سعادت خود و دیگران به مصرف برساند. حفظ جان از بلاها و نجات وجود از تلف شدن، فریضۀ الهی است. بنابراین بی‌تفاوتی و سهل انگاری در این راستا، کفران نعمت پروردگار متعال و از گناهان به شمار می‌رود.

نویسنده: فضل الرحمن فقیهی استاد دانشگاه هرات

بزرگترین نعمت الهی و عطیۀ پروردگار برای انسان‌ها وجود سالم است که فرض است، انسان مسلمان از آن محافظت نماید؛ همچنان که لازم است توانایی جسمی و فکری خویش را در راه خیر و سعادت خود و دیگران به مصرف برساند. حفظ جان از بلاها و نجات وجود از تلف شدن، فریضۀ الهی است. بنابراین بی‌تفاوتی و سهل انگاری در این راستا، کفران نعمت پروردگار متعال و از گناهان به شمار می‌رود.
در این روزها که ویروس کرونا جان هزاران تن از انسان‌ها را در کشورهای جهان گرفته و نشانه‌های آشکار و خطیری از سرایت آن به داخل کشور ما مشاهده می‌شود، خطر این بلای بزرگ، بسی قابل نگرانی است.
دیده می‌شود تعدادی از هموطنان ما در برابر این خطر و بلای بزرگ، سهل‌انگاری می‌کنند؛ به‌ویژه مردم هرات که این ویروس خطرناک، بیشتر از سایر ولایات در اینجا مشاهده می‌شود و گریبانگیر شان است، توصیه‌های طبیبان و صحت عامه را طور شاید و باید در نظر نمی‌گیرند یا کمتر به آن توصیه‌ها توجه می‌نمایند.‌
قرآن کریم در مورد حفظ جان از هلاکت و ارزش‌دهی به وجود انسان که از نعمات الهی است، چنین فرموده است:
«وَلَا تُلْقُوا بِأَيْدِيكُمْ إِلَى التَّهْلُكَةِ»(البقره: 195).
(و خویشتن را به هلاکت نیندازید).
هرچند این آیۀ مبارکه، مورد و شأن نزول خاص دارد، اما حکم آن مطابق دیدگاه اهل تفسیر عام است. یعنی که بر انسان واجب شرعی و فریضۀ الهی است که وجود خویشتن را از هر نوع بلای مادی و غیرمادی حفظ نماید.
پیامبر اسلام صلی الله علیه وسلم در بارۀ مرض‌های ساری به ما اینچنین هدایت داده و فرمودند:
«إِذَا سَمِعْتُمْ بِهِ بِأَرْضٍ فَلاَ تَقْدَمُوا عَلَيْهِ، وَإِذَا وَقَعَ بِأَرْضٍ وَأَنْتُمْ بِهَا، فَلاَ تَخْرُجُوا فِرَارًا مِنْهُ»(مسلم: حدیث2219- بخاری: حدیث5729).
(هرگاه شنیدید [که وبا و امراض ساری] در سرزمینی آمده، به جانب آن نروید و هرگاه به سرزمینی پدید آمد و شما در آنجا بودید، از آنجا به قصد فرار بیرون نشوید).
این حدیث نبوی، بهترین دستور العمل برای ما در باب مهار کردن امراض ساری است. به دلیل آنکه از جانبی مردم را از ورود به سرزمین وباء و امراض ساری منع کردند؛ از جانب دیگر بیرون شدن از سرزمین و محل وجود امراض ساری را منع کردند، تا باعث انتقال بیماری و ویروس به جای دیگر و به جان مردم دیگر نشود.
هرچند این حدیث نبوی، بیانگر منع مسافرت از یک شهر به شهر دیگر در هنگام شیوع امراض ساری است، اما به شکل اشاره‌یی بیانگر این است که باید از همه وسایل انتقال بیماری ساری، پرهیز شود و مسلمانان باید مطابق توصیۀ افراد متخصص و کارشناس عمل کنند. بنابراین اعتنا و عمل‌کرد به دستورات طبی طبیبان از واجبات شرعی است که باید هرانسان مسلمان آن را عمل نماید.
وجوب همه تدابیر و لزوم همه توصیه‌های طبی از حدیث دیگری نیز ثابت می‌شود. پیامبر صلی الله علیه وسلم در حدیثی به روایت جابر بن عبد الله در مورد جلوگیری از پیدایش و انتشار امراض ساری که وباء یکی از آن جمله است، مطابق شرایط زمان خویش هدایت داده و فرمودند:
«غَطُّوا الْإِنَاءَ، وَأَوْكُوا السِّقَاءَ، فَإِنَّ فِي السَّنَةِ لَيْلَةً يَنْزِلُ فِيهَا وَبَاءٌ، لَا يَمُرُّ بِإِنَاءٍ لَيْسَ عَلَيْهِ غِطَاءٌ، أَوْ سِقَاءٍ لَيْسَ عَلَيْهِ وِكَاءٌ، إِلَّا نَزَلَ فِيهِ مِنْ ذَلِكَ الْوَبَاءِ»(مسلم: حدیث 2014).
(ظرف آب را سرپوش بگذارید و سر خیک آب را ببندید؛ زیرا در هر سال شبی است که در آن وباء فرود می‌آید. به هیچ ظرف بی‌سرپوشی و خیک آب سربازشده نمی‌گذرد، مگر اینکه از همان وباء در آن فرود می‌آید).
وقتی این حدیث مبارک بیان داشته که حتی برای جلوگیری از شیوع امراض ساری، باید سر ظرف‌ها را ببندیم، مگر توصیه‌های طبیبان در هنگام پیدایش مرض ساری را واجب نمی‌گرداند؟
محتوای این حدیث مبارک، بیانگر این است که بر مسلمانان واجب است، به همه مسائل کلی و جزئی از توصیه‌های طبیبان در مورد مرض ساری کرونا که شایع شده، پایبند باشند و همه را قدم به قدم در زندگی روزمره عملی سازند.
با توجه به این نصوص شرعی، و با درنظرداشت وضع خطرناکی که در جهان و کشور ما مشاهده می‌شود، واجب است از ورود در مواضعی که احتمال انتقال ویروس به جان هموطنان است، پرهیز نمایند. به دستورالعمل‌های طبیبان حاذق که هدایاتی را ارائه می‌دارند، واجب است پایبند باشند و همه را عملی سازند.
متأسفانه طوری که دیده می‌شود برخی از هموطنان ما به دستورها و هدایات طبیبان متخصص، پایبندی نشان نمی‌دهند و یا کمتر توجه می‌نمایند. چنانچه دیده می‌شود با وجود چنین خطری، تعداد زیادی با تشکیل اجتماعات و رفتن به میله و ساعت تیری، زمینه شیوع این بیماری و انتقال ویروس را مساعد می‌سازند که این عملی نادرست است و خطری بزرگ را در پی خواهد داشت.
اگر این سهل‌انگاری ادامه یابد، از جانبی باعث بروز خطر بزرگی در زندگی و جان مسلمانان کشور ما خواهد شد و از جانب دیگر، افراد سهل‌انگار در پیشگاه خدا مرتکب گناه بزرگی خواهند بود. ما وقتی می‌توانیم به این مشکل و بلای بزرگ و همه‌جاگیر فایق آییم و غلبه کنیم که در نفس‌ها و اعمال خویش تغییر وارد کنیم.
قرآن کریم فرموده است:
« إِنَّ اللَّهَ لَا يُغَيِّرُ مَا بِقَوْمٍ حَتَّى يُغَيِّرُوا مَا بِأَنْفُسِهِمْ»(الرعد: 13).
(الله احوال هیچ قومی را تغییر نمی‌دهد تا اینکه ایشان در نفس‌های خود تغییر بیاورند).
شکی نیست که واجب است در هنگام پیدایش بیماری‌ها به الله متعال رجوع نماییم و با عبادت، دعا و تضرع به پیشگاه اوتعالی، خواستار دفع چنین بلاها شویم. با وردساختن ادعیۀ مأثور و عاجزی و تضرع به حضور پروردگار، به دفع این بلا دعا کنیم. اما این دعا و تضرع به پیشگاه الله متعال، نباید مانع کاربست وسایل شود. دیده می‌شود هم پیامبر اسلام، هدایات و رهنمودهای عملی را برای امت خویش ارائه داشتند و هم با دعا و تضرع به پیشگاه الله متعال، از امراض صعب العلاج به اوتعالی پناه جستند؛ آنجا که فرمودند:
«اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنَ البَرَصِ، وَالْجُنُونِ، وَالْجُذَامِ، وَمِنْ سَيِّئِ الْأَسْقَامِ»»(ابوداود: حدیث1554).
(بار الها، من از بیماریهای برص و دیوانگی و جذام و از مریضی‌های بد به تو پناه می‌جویم).
بنابراین، دعا و تضرع و توکل به الله متعال، هیچ‌گاهی با کاربست وسایل و اسباب و درنظرداشت توصیه‌های صحی و طبی، منافات ندارد و در زندگی و عمل و هدایات رسول گرامی اسلام، قابل مطالعه است و به کار بسته شده است. لذا ما مأموریم و بر ما واجب است، هم به دعا و تضرع و عبادات، جهت دفع بلاها متوسل شویم، و هم تمام هدایات مادی و صحی طبیبان متخصص را در برابر این ویروس و مرض خطرناک به کار ببندیم.
امیدواریم مردم عزیز و مسلمان کشور ما، به‌ویژه مردم فرهنگ‌پرور هرات باستان که در معرض بیشتر این خطر قرار دارند، به این وجیبۀ شرعی و عقلی اعتنا کنند و خویشتن را ملزم به رعایت دستورهای طبی طبیبان متخصص بدارند. در پهلوی دعا و عبادت و تضرع به پیشگاه الهی، همه هدایات صحی صحت عامه را که از طریق وسایل ارتباط جمعی می‌شنوند در زندگی خانوادگی و اجتماعی پیاده کنند تا باشد که مردم ما از این بلای بزرگ، به توفیق الهی در امان بمانند.
منابع
1. قرآن کریم.
2. ابو داود السَّجِسْتاني، سليمان بن الأشعث بن إسحاق بن بشير بن شداد بن عمرو الأزدي. (بی‌تا). سنن أبي داود. المحقق: محمد محيي الدين عبد الحميد، صيدا – بيروت: المكتبة العصرية.
3. بخاري، أبو عبد الله محمد بن إسماعيل بن إبراهيم بن المغيرة. (1422ﻫ.ق) .صحيح البخاري. تحقیق: محمد زهير بن ناصر الناصر، چاپ اول، 9جلد، ناشر: دار طوق النجات.
4. قشيري النيسابوري، أبو الحسن مسلم بن الحجاج. (بی‌تا). صحيح مسلم (المسند الصحيح المختصر بنقل العدل عن العدل إلى رسول الله صلى الله عليه وسلم. المحقق: محمد فؤاد عبد الباقي، بيروت: دار إحياء التراث العربي.

نمایش بیشتر

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا
بستن
بستن
خرید مدرک دیپلم خرید مدرک فوق دیپلم خرید مدرک لیسانس خرید مدرک دکتری خرید مدرک خرید مدرک دانشگاهی قانونی خرید مدرک دانشگاهی مدرک دانشگاهی قانونی مدرک دانشگاهی خرید مدرک معتبر خرید مدرک معتبر دانشگاهی مدرک معتبر مدرک معتبر دانشگاهی مدرک تحصیلی معتبر چگونه مدرک تحصیلی بگیریم از کجا مدرک تحصیلی بگیریم قیمت مدرک تحصیلی سایت خرید مدرک تحصیلی