خانه / فقه و احکام / مطالب مختلف / منزلت جمعه در اسلام

منزلت جمعه در اسلام

الحمد لله رب العالمین، و الصلاة و السلام علی أشرف المرسلین، و بعد:

مسلمان در روز جمعه به دنبال خشوع، آرامش و اطمینان است به دلیل خیر بزرگی که در آن نهفته، و نیزبرای مشارکت در نماز و ذکر و شنیدن خطبه به دلیل این فرموده  الله سبحانه و تعالی که می فرماید: ” یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا إِذَا نُودِیَ لِلصَّلَاةِ مِنْ یَوْمِ الْجُمُعَةِ فَاسْعَوْا إِلَیٰ ذِکْرِ اللَّـهِ وَذَرُوا الْبَیْعَ ۚ ذَٰلِکُمْ خَیْرٌ لَکُمْ إِنْ کُنْتُمْ تَعْلَمُونَ “. جمعه: 9.

(ای کسانی که ایمان آورده اید! هنگامی که در روز جمعه برای نماز اذان گفته شد به سوی (نماز و) ذکر الله بشتابید و خرید و فروش را رها کنید، اگر بدانید این برای شما بهتر است).

بعد از این آیه الله عزوجل دستور می دهد به آنچه که انسان در دنیا و آخرت از آن نفع می برد تلاش کند. در نتیجه فرموده: ” فَإِذَا قُضِیَتِ الصَّلَاةُ فَانْتَشِرُوا فِی الْأَرْضِ وَابْتَغُوا مِنْ فَضْلِ اللَّـهِ “. جمعه: 10. (پس هنگامی که نماز پایان یافت، (برای کسب رزق و روزی) در زمین پراکنده شوید، و از فضل الله طلب کنید). یعنی به دنبال رزق و روزی و خیر بروید.

چنانکه می فرماید: ” وَاذْکُرُوا اللَّـهَ کَثِیرًا لَعَلَّکُمْ تُفْلِحُونَ”. جمعه: 10 (و الله را بسیار یاد کنید تا رستگار شوید). تا خرید و فروش و انواع لذت ها و نیازهایتان ذکر الله و اسباب رستگاری را از یادتان نبرد. زیرا که رستگاری در ذکر الله سبحانه و تعالی و قیام به دستوراتش نهفته است.

پس درست نیست که نیازهای بدنی انسان را از نیازهای قلب و روح غافل سازد و یا نیازهای قلب و روح احتیاجات بدن و دنیا را از یاد ببرد، بلکه باید انسان به هر دوی آن اهمیت دهد.

لذا  مسلمانان هم به نیاز های بدنی و هم به نیازهای قلب و روحیشان می پردازند. به عبارت دیگر گاهی اوقات به امور دنیوی و احتیاجات مربوط به آن می پردازند مثلا یکی مشغول زراعت در مزرعه است و یکی مشغول تجارت و دیگری به هر عملی که الله تعالی آن را مباح قرار داده، تا از این طریق همگی در اعمال خیر و کسب و کار مباح و سودمند شرک داشته باشند.

اما در عین حال اوقات معینی  را که الله عزوجل بر انسان واجب کرده تا به اطاعت او و واجباتش بپردازد فرا رسید، دیگر شخص خود را مشغول به نیازهای دیگرش نمی کند. بلکه حق هر یک را مطابق آنچه مناسب است به جای می آورد. یعنی وی در عین حال که به دنبال رزق و روزی است مواظب است که واجبات و دستورات پروردگارش را هم سر وقت انجام دهد.

و همه می دانیم که نماز ستون دین اسلام و دومین رکن آن است. به دلیل این فرموده رسول الله صلی الله علیه و سلم که می فرمایند: ” رأس الأمر الإسلام وعموده الصلاة”. (اساس کار اسلام است و ستون آن نماز). جامع ترمذی و آن را حسن و صحیح می داند

و در حدیث صحیح دیگر می فرمایند:  ” بنی الإسلام علی خمس شهادة أن لا إله إلا الله وأن محمدا رسول الله وإقام الصلاة وإیتاء الزکاة وصوم رمضان وحج  البیت”. (اسلام بر پنج چیز بنا شده است: نخست، گواهی دادن براینکه الله یکی است و جز او معبود برحقی وجود ندارد و محمد صلی الله علیه و سلم رسول اوست. دوم: اقامه نماز، سوم: دادن زکات، چهارم: روزه گرفتن ماه رمضان، پنجم: ادای حج). صحیح بخاری و مسلم

روایت شده که روزی رسول الله صلی الله علیه و سلم برای اصحاب گرامیشان فضیلت نماز را اینگونه توصیف کردند: (کسی که از آن حفاظت کند برایش نور و برهان می شود و باعث نجاتش در روز قیامت می گردد. و کسی که از آن حفاظت نکند نه نور و برهانی دارد و نه باعث نجاتش می شود، در نتیجه در روز قیامت همراه قارون، فرعون، هامان و اُبی بن خلف خواهد بود). مسند امام احمد:  حدیث صحیح”. که این حدیث صحیح، عام است یعنی هم شامل نماز جمعه و هم نمازهای پنج گانه می شود. و در آن وعده بزرگی داده شده برای آن کسی که آن را حفظ می کند. و در مقابل برای کسی که از آن محافظت نمی کند وعید شدیدی داده شده است. که این به صورت عام نمازهای پنج گانه و به صورت خاص نماز جمعه را شامل می شود. و نیز ادای آن در وقتش و همراه با جماعت را شامل می گردد.

و برخی از علما گفته اند رسول الله صلی الله علیه و سلم در این حدیث ضایع کننده نماز را همراه با دعواتگران کفر و گمراهی ذکر کرده است تا اخطاری باشد برای امت.! تا مسلمان شبیه کافر نباشد! زیرا کسی که نماز را به خاطر ریاست و فرمانروایی رها می کند بدون شک شبیه فرعون خواهد بود. فرعونی که ملکش و فرمان روایی اش او را مغرور ساخت و ظلم و ستم کرد تا جایی که گفت: من پروردگار برتر شما هستم. در نتیجه به آتش رفت. پس شایسته نیست یک مؤمن شبیه آن گمراه کافر باشد. بدین ترتیب اگر مسلمانی مانند فرعون باشد طوری که ریاستش او را از انجام دستورات الله تعالی باز بدارد پس مطمئنا همراه او به آتش خواهد رفت.

و اگر نماز را به خاطر وزرات و وظیفه از دست داد مانند هامان وزیر فرعون خواهد بود و همراه او به جهنم خواهد رفت و اگر نماز را به خاطر مال و شهوت و رضای نفس و لذت های آن رها کرد مانند قارون تاجر بنی اسرائیل خواهد بود که با ظلم و ستمی و تکبری که ورزید زمین به دستور الله سبحانه و تعالی او را همراه با تمام دار و اموالش بلعید. در نتیجه کسی که مانند او باشد مطمئنا همراه او به جهنم خواهد رفت.

و اگر به خرید و فروش و داد و ستد و معاملات مشغول شود و به نماز اهمیت ندهد شبیه ابی بن خلف تاجر اهل مکه خواهد بود. در نیتجه همراه او به آتش خواهد رفت.

پس ای جماعت مسلمین بر ما واجب است که از این تشابه و همانندی بر حذر باشیم. و شایسته مسلمان است که به نماز جمعه اهمیت دهد و شتابان به سوی آن برود.

 از رسول الله صلی الله علیه و سلم در حدیث صحیح روایت شده که فرمودند: ” لینتهین أقوام عن ودعهم الجمعات أو لیختمن الله علی قلوبهم ثم لیکونن من الغافلین”. (ﮔﺮوه هایی از ﺗﺮک ﻧﻤﺎزﻫﺎی ﺟﻤﻌﻪ دﺳﺖ ﺑﺮ ﻣﯽ دارﻧﺪ ﯾﺎ اﯾﻨﮑﻪ پروردگار ﺑﺮ دﻟﻬﺎﯾﺸﺎن ﻣﻬﺮ ﻣـﯽ زﻧـﺪ و آﻧﮕـﺎه ﺟﺰو ﻏﺎﻓﻼن ﺑﺸﻤﺎر ﻣﯽ روﻧﺪ). صحیح مسلم

و کسی که بر دلش مهر زده شد و جزو غافلان شد بدون شک هلاک شده است.

 الله عزوجل در قرآن می فرماید: ” خَتَمَ اللَّـهُ عَلَیٰ قُلُوبِهِمْ وَعَلَیٰ سَمْعِهِمْ ۖ وَعَلَیٰ أَبْصَارِهِمْ غِشَاوَةٌ ۖوَلَهُمْ عَذَابٌ عَظِیمٌ”. بقره: 7.

(الله بر دلها و گوشهایشان مهر زده است و بر چشم هایشان پرده ای است، و برای آنها عذاب بزرگی است).

و این آیه دلیل بر این است کسی که در انجام دستورات الله عزوجل سهل انگاری می کند و واجبات او را ضایع می کند در خطر این قرار می گیرد که پروردگار بر قلب و گوش او مهر زند و بر چشم هایش پرده گذارد در نتیجه به سوی حق هدایت نمی گردد.

پس باید بدانیم که نماز جمعه منزلت بزرگی در اسلام دارد و سهل انگاری در آن بسیار خطرناک است. بنا بر این بر مسلمین واجب است که به آن اهتمام ورزند و از برپایی نماز آن همراه با دیگر نمازهای فرض محافظت کند. تا از منافع و خیر موجود در آن مانند آشنایی، ارتباط و همکاری یکدیگر بر اساس نیکی و تقوا و شنیدن پند و اندرزها و خطبه استفاده لازم را ببرند.

اما امروزه می بینیم که بسیاری از مردم در این روز خود را مشغول به لذت ها و رفتن به تفریح گاه ها می کنند و اجر و منافع این روز بزرگ را از دست می دهند. و خود را از شنیدن پند و اندرزها محروم می کنند.

انسان اگر در جلسه های علم و خطبه ها شرکت نکند و به آنچه که از اهل علم نقل می شود اهمیت ندهد بدون شک غفلت و نا آگاهی اش بیشتر و بیشتر می شود. تا جایی که ممکن است قلبش سخت شود و در نهایت بر آن مهر زده شود و جزو غافلین قرار گیرد.

بر مؤمن واجب است که بر نماز جمعه و سایر نمازهای فرض حریص باشد. و اگر می داند که در روزهای تعطیل مانند پنج شنبه و جمعه نیاز به بیرون رفتن دارد سعی کند که به تفریح گاهی برود که نزدیک شهر باشد تا بتواند در وقت نماز به مسجد برود و همراه جماعت نماز را به پادارد. تا خیری که در این روز نهفته است را از دست ندهد.

پس از الله سبحانه و تعالی می خواهیم که تمام مسلمین را در انجام دستوراتش پایدار و ثابت قدم نگه دارد.

منبع: www.binbaz.org.sa

مترجم: ام محمد

 


[

 

 

منبع: نوار اسلام

درباره ی اصلاح نت

همچنین ببینید

احکام سفر جهت کسب علم و دانش

مسافرت در راستای طلب علم به دوران قبل از اسلام برمی گردد، هر چند بسیاری …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *