پاسخ به شبهات

ميراث

 

چرا در قانون اسلامي به مرد دو برابر زن ميراث داده مي شود؟

جواب:

  1. ميراث در قرآن

قرآن عظيم الشأن آيات مشخّص و رهنمود هاي مشرّح در رابطه به تقسيم مال ميراث ميان وارثان حقيقي دارد که قرار ذيل ذکر مي شوند:

  • سورۀ بقره، آيت 180
  • سورۀ بقره، آيت 240
  • سورۀ نساء، آيات 7 – 9
  • سورۀ نساء، آيت 19
  • سوۀ نساء، آيت 33
  • سورۀ مائده، آيات 106 – 108

 

  1. سهم مشخّص ميراث براي خويشاوندان

سه آيت مشخص قرآن کريم بصورت کلّي سهميۀ خويشاوندان نزديک را تشريح مي کند (سورۀ نساء، آيات: 11، 12 و 176):

«يُوصِيكُمُ اللَّهُ فِي أَوْلَادِكُمْ لِلذَّكَرِ مِثْلُ حَظِّ الْأُنْثَيَيْنِ فَإِنْ كُنَّ نِسَاءً فَوْقَ اثْنَتَيْنِ فَلَهُنَّ ثُلُثَا مَا تَرَكَ وَإِنْ كَانَتْ وَاحِدَةً فَلَهَا النِّصْفُ وَلِأَبَوَيْهِ لِكُلِّ وَاحِدٍ مِنْهُمَا السُّدُسُ مِمَّا تَرَكَ إِنْ كَانَ لَهُ وَلَدٌ فَإِنْ لَمْ يَكُنْ لَهُ وَلَدٌ وَوَرِثَهُ أَبَوَاهُ فَلِأُمِّهِ الثُّلُثُ فَإِنْ كَانَ لَهُ إِخْوَةٌ فَلِأُمِّهِ السُّدُسُ مِنْ بَعْدِ وَصِيَّةٍ يُوصِي بِهَا أَوْ دَيْنٍ آبَاؤُكُمْ وَأَبْنَاؤُكُمْ لَا تَدْرُونَ أَيُّهُمْ أَقْرَبُ لَكُمْ نَفْعًا فَرِيضَةً مِنَ اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ كَانَ عَلِيمًا حَكِيمًا (11) وَلَكُمْ نِصْفُ مَا تَرَكَ أَزْوَاجُكُمْ إِنْ لَمْ يَكُنْ لَهُنَّ وَلَدٌ فَإِنْ كَانَ لَهُنَّ وَلَدٌ فَلَكُمُ الرُّبُعُ مِمَّا تَرَكْنَ مِنْ بَعْدِ وَصِيَّةٍ يُوصِينَ بِهَا أَوْ دَيْنٍ وَلَهُنَّ الرُّبُعُ مِمَّا تَرَكْتُمْ إِنْ لَمْ يَكُنْ لَكُمْ وَلَدٌ فَإِنْ كَانَ لَكُمْ وَلَدٌ فَلَهُنَّ الثُّمُنُ مِمَّا تَرَكْتُمْ مِنْ بَعْدِ وَصِيَّةٍ تُوصُونَ بِهَا أَوْ دَيْنٍ وَإِنْ كَانَ رَجُلٌ يُورَثُ كَلَالَةً أَوِ امْرَأَةٌ وَلَهُ أَخٌ أَوْ أُخْتٌ فَلِكُلِّ وَاحِدٍ مِنْهُمَا السُّدُسُ فَإِنْ كَانُوا أَكْثَرَ مِنْ ذَلِكَ فَهُمْ شُرَكَاءُ فِي الثُّلُثِ مِنْ بَعْدِ وَصِيَّةٍ يُوصَى بِهَا أَوْ دَيْنٍ غَيْرَ مُضَارٍّ وَصِيَّةً مِنَ اللَّهِ وَاللَّهُ عَلِيمٌ حَلِيمٌ (12)» نساء

«خداوند جلّ جلاله در بارۀ فرزندان تان به شما سفارش مي کند که سهم (ميراث) پسر، به اندازۀ سهم دو دختر باشد، و اگر فرزندان شما (دو دختر و) بيش از دو دختر باشند، دو سوّم ميراث از آن آنهاست، و اگر يکي باشد، نيمي (از ميراث) از آن اوست. و براي هر يک از پدر و مادر او، يک ششم ميراث است، اگر (ميت) فرزندي داشته باشد؛ و اگر فرزندي نداشته باشد و (تنها) پدر و مادر از او ارث برند، براي مادر او يک سوم است (و بقيه از آن پدر است)، و اگر او برداراني داشته باشد، مادرش يک ششم مي برد (و پنج ششم باقيمانده، براي پدر است). (همۀ اينها) بعد از انجام وصيتي است که او کرده، و بعد از اداي دين است – شما نمي دانيد پدران و مادران و فرزندان تان، کدام يک براي شما سودمند تر اند! – اين فريضۀ الهي است؛ و خداوند دانا و حکيم است.

و براي شما نصف ميراث زنان تان است، اگر آنها فرزندي نداشته باشند؛ و اگر فرزندي داشته باشند، يک چهارم از آن شماست، پس از انجام وصيّتي که کرده اند و اداي دين (آنها). و براي زنان شما، يک چهارم ميراث شماست، اگر فرزندي نداشته باشيد؛ و اگر براي شما فرزندي باشد، يک هشتم از آن آنهاست، بعد از انجام وصيّتي که کرده ايد و اداي دين. و اگر مردي بوده باشد که کلاله (خواهر يا برادر) از او ارث مي برد، يا زني که برادر يا خواهري دارد، سهم هر کدام، يک ششم است (اگر برادران و خواهران مادري باشند) و اگر بيش از يک نفر باشند، آنها در يک سوم شريک اند، پس از انجام وصيّتي که شده و اداي دين، بشرط آن که (از طريق وصيت و اقرار به دين) به آنها ضرر نزند. اين سفارش خداست و خدا دانا و بردبار است.

 

«يَسْتَفْتُونَكَ قُلِ اللَّهُ يُفْتِيكُمْ فِي الْكَلَالَةِ إِنِ امْرُؤٌ هَلَكَ لَيْسَ لَهُ وَلَدٌ وَلَهُ أُخْتٌ فَلَهَا نِصْفُ مَا تَرَكَ وَهُوَ يَرِثُهَا إِنْ لَمْ يَكُنْ لَهَا وَلَدٌ فَإِنْ كَانَتَا اثْنَتَيْنِ فَلَهُمَا الثُّلُثَانِ مِمَّا تَرَكَ وَإِنْ كَانُوا إِخْوَةً رِجَالًا وَنِسَاءً فَلِلذَّكَرِ مِثْلُ حَظِّ الْأُنْثَيَيْنِ يُبَيِّنُ اللَّهُ لَكُمْ أَنْ تَضِلُّوا وَاللَّهُ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيمٌ (176)» نساء: 176

«از تو (در بارۀ ارث خواهران و برادران) سؤال مي کنند، بگو: خداوند حکم کلاله (خواهر و برادر) را براي شما بيان مي کند: اگر مردي از دنيا برود که فرزند نداشته باشد و براي او خواهري باشد، نصف اموالي را که بجا گذاشته، از او (ارث) مي برد؛ و اگر خواهري از دنيا برود، (وارث او يک برادر باشد) او تمام مال را از آن خواهر به ارث مي برد، در صورتيکه ميّت فرزند نداشته باشد، و اگر دو خواهر از او باقي باشند، دو سوم اموال را مي برند و اگر برادران و خواهران با هم باشند (تمام اموال را ميان خود تقسيم مي کنند و) براي شما بيان مي کند تا گمراه نشويد و خداوند بر همه چيز داناست!»

 

  1. بعضي اوقات زنان برابر و يا بيشتر از حصّۀ مردان همتاي شان ارث مي برند

زنان در اکثر موارد نصف مردان همتاي شان از مال ميراث بدست مي آورند، امّا اين مسئله قاعدۀ کلّي نيست. در صورتيکه متوفّا جد و نواده نداشته باشد، ولي برادر و خواهر اصلي داشته باشد، هر يک از آنها يک ششم حصّۀ ارث مي برند.

اگر از متوفّا اولاد بجا مانده باشد، والدين هر دو (پدر و مادر) يک ششم حصّۀ مساوي ارث مي برند. در بعضي  حالت ها زنان هم مي توانند دو برابر مردان ميراث بگيرند بطور مثال اگر متوفّا زني باشد که اولاد، برادر و خواهر نداشته، ولي شوهر، مادر و پدر داشته باشد، شوهر نصف داراي را صاحب شده در حاليکه مادر صاحب يک سوم مي گردد و پدر يک ششم حصّۀ باقيمانده را از آن خود مي سازد. در چنين قضيه مادر صاحب دو چند حصۀ پدر مي شود.

 

  1. زنان عموماً نصف حصّۀ مردان همتاي شان ميراث مي برند

زنان عموماً نصف حصّۀ مردان همتاي شان را به ارث مي برند. به رنگ نمونه در قضيۀ هاي زير:

  • پسر صاحب دو حصّه و دختر صاحب يک حصّه مي شود.
  • اگر متوفّا اولاد نداشته باشد، خانم صاحب 8/1 حصه و شوهر صاحب 4/1 حصّه مي گردد.
  • اگر متوفّا اولاد داشته باشد، خانم صاحب 4/1 حصّه و شوهر صاحب 2/1 حصّه مي گردد.
  • اگر متوفّا جد نواده نداشته باشد، خواهر نصف حصۀ برادر را به ارث مي برد.

 

  1. چون مردان متکفّل امورات مالي خانواده ها هستند دو چند زنان ميراث مي برند

در اسلام زنان هيچ نوع مجبوريت و مکلّفيت مالي ندارند، زيرا مسئوليت مالي و اقتصادي به دوش مردان است. قبل از اينکه يک زن ازدواج کند. وظيفۀ پدر و برادر اوست تا مسکن، خوراک، پوشاک و ديگر ضرورياتش را مهيا سازند و بعد از ازدواج اين مسئوليت به دوش شوهر و پسر او مي افتد. اسلام مرد را مسئول خراج و برآورده ساختن ضروريات خانواده ساخته است. بخاطر اينکه مرد از عهدۀ مسئوليت هايش برآمده بتواند، دو حصّه از ميراث به او مي رسد. به رنگ نمونه، اگر مردي بميرد و از او يک صد و پنجاه هزار افغاني به پسر و دختر او ميراث بماند، به پسر او صد هزار افغاني و به دختر او پنجاه هزار افغاني مي رسد.

اما از سبب مسئوليت پسر در قبال فاميلش او تقريباً تمام و يا 80 در صد آنرا دوباره بالاي فاميلش به مصرف مي رساند. پس در اصل او مقدار بسيار کمي را به ارث برده، گفته مي شود بيست هزار افغاني نزد او باقي مي ماند. امّا دختر که پنجاه هزار افغاني ميراث مي برد، ملزم به مصرف هيچ پولي بالاي هيچ فرد خانواده نيست و او مي تواند تمام پول را براي خودش نگهدارد.

پس کدام يک را شما مي پسنديد – آيا اينکه شما صد هزار افغاني ميراث ببريد و هشتاد هزار افغاني آنرا دوباره مصرف کنيد و يا پنجاه هزار افغاني ميراث ببريد و تمام آنرا با خود داشته باشيد؟

 

======================

20 جواب به سؤالات غير مسلمانان در بارۀ اسلام

نويسنده: داکتر عبد الکريم نائيک

مترجم: احمد مسيح فضل

منبع: islahnet.com

نمایش بیشتر

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا
بستن
بستن
خرید مدرک دیپلم خرید مدرک فوق دیپلم خرید مدرک لیسانس خرید مدرک دکتری خرید مدرک خرید مدرک دانشگاهی قانونی خرید مدرک دانشگاهی مدرک دانشگاهی قانونی مدرک دانشگاهی خرید مدرک معتبر خرید مدرک معتبر دانشگاهی مدرک معتبر مدرک معتبر دانشگاهی مدرک تحصیلی معتبر چگونه مدرک تحصیلی بگیریم از کجا مدرک تحصیلی بگیریم قیمت مدرک تحصیلی سایت خرید مدرک تحصیلی