خانه / مقالات / تزکیه / نام‎های محبوب خداوند مهربان(الستیر)

نام‎های محبوب خداوند مهربان(الستیر)

رحمت الله خردنیا

خداوند متعال می‎فرماید:  وَلَقَدْ ذَرَأْنَا لِجَهَنَّمَ كَثِيرًا مِّنَ الْجِنِّ وَالإِنسِ لَهُمْ قُلُوبٌ لاَّ يَفْقَهُونَ بِهَا وَلَهُمْ أَعْيُنٌ لاَّ يُبْصِرُونَ بِهَا وَلَهُمْ آذَانٌ لاَّ يَسْمَعُونَ بِهَا أُوْلَـئِكَ كَالأَنْعَامِ بَلْ هُمْ أَضَلُّ أُوْلَـئِكَ هُمُ الْغَافِلُونَ  (أعراف 180)

یعنی: الله دارای نام‎های نیکی است و شما الله را با آن نام‎های نیک بخوانید.

رسول الله صلی الله علیه و سلم نیز فرموده‎اند: إِنَّ لِلَّهِ تِسْعَةً وَتِسْعِينَ اسْمًا مِائَةً إِلا وَاحِدًا مَنْ أَحْصَاهَا دَخَلَ الْجَنَّةَ  (متفق علیه)

یعنی: خداوند دارای 99 اسم است که کسی که آنها را بشمارد و به آن عمل کند وارد بهشت می‎شود.

همان‎طور که اشاره شد خداوند دارای اسماء و صفاتی هست که انسان مسلمان بایستی آنها را بشناسد و بفهمد و در مسیر عبودیت از آنها استمداد بطلبد و در حد ممکن در مسیر ربانی شدن، خود را به آنها مزین نماید. در حدیث به این نکته اشاره شده که خداوند 99 اسم و صفت دارد که آنها برای ما معروف و مشخص هستند، اما جمهور علما معتقدند که اسماء و صفات خدا محصور در عدد 99 نیست و خدا اسماء و صفات دیگری هم دارد که ما از آن مطلع نیستیم.

روشن است که انسان مسلمان اگر می‎خواهد خدا را بهتر بشناسد و در نتیجه ایمان مطلوب‎تری نسبت به خدا در خود ایجاد کند، بایستی اسماء و صفات خدا را بفهمد و مصادیق آن را در عالم هستی حتی الإمکان کشف کند و سعی کند در ارتباط با خالق از آنها استمداد بطلبد و در ارتباط با مخلوق، خود را به آنها مزین نماید.

طبیعی است که هر چقدر شناخت ما نسبت به خدا بیشتر باشد، ایمان نیز مطلوب‎تر خواهد بود و شناخت و فهم اسماء و صفات خدا بهترین راه برای شناخت خداست.

در این سلسله سعی می‎شود درباره‎ی برخی از اسماء و صفات خدا مطالبی به رشته تحریر درآید، باشد که گامی در جهت معرفی ذات باری‎تعالی باشد و مقبول درگاهش واقع شود.

یکی از نام‎های محبوب خدای متعال الستّیر است.

این نام در بین مردم به الستّار شهرت دارد و در قرآن هم به آن اشاره نشده است و فقط در کلام گهربار پیامبر صلی الله علیه و سلم آمده است که: إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ حَلِيمٌ حَيِيٌّ سِتِّيرٌ يُحِبُّ الْحَيَاءَ وَالسَّتْرَ ، فَإِذَا اغْتَسَلَ أَحَدُكُمْ فَلْيَسْتَتِرْ  (ابوداود، نسایی و ابن ماجه).

روزی پیامبر صلی الله علیه و سلم شخصی را دیدند که در فضای باز مشغول غسل زدن است، لذا بعد از نماز رفتند روی منبر و فرمودند که خداوند متعال بسیار بردبار، با حیاء و پوشاننده است و حیاء و پوشاندن را دوست دارد، پس هر زمان که کسی غسل می‎کند بایستی خود را بپوشاند.

بخشی از معانی ستر، شامل پوشاند گناهان، معاصی، کاستی‎ها و معایب خود و دیگران است که علی‎رغم اینکه همگی ما بر این مفهوم واقف هستیم ولی باز هم کم و بیش بر اثر غفلت در این معضل واقع می‎شویم. اما ستر که از صفات محبوب خداوند است معنا و مفهوم گسترده‎تر و فراگیرتر از چیزی است که معمولا ما بدان فکر می‎کنیم. در ادامه به برخی از معانی ستر که خداوند آن را برای ما انجام داده است اشاره می کنم.

  • ستر نمودن عذاب آخرت از بندگان:

به گونه ایی که ما هیچ تصویر و صدایی از زندگی بعد از مرگ در اختیار نداریم و فقط اخباری از قرآن و سنت داریم. واضح است که خداوند می‎توانست عذاب عالم برزخ و آخرت را به ما نشان دهد ولی خداوند از روی حکمت و رحمتش اینکار را نکرده است تا ما بتوانیم به زندگی عادی خود ادامه دهیم، چرا که اگر یک مورد از این عذاب‎ها را به انسان نشان می‎داد، انسان دچار وحشت می‎شد و زندگی‎اش لذتش را از دست می‎داد. به طور مثال همه موجودات به جزء انس و جن صدای ناله‎ی مردگان در قبر را می‎شنوند.

  • ستر نمودن تقدیر بندگان که منجر به آرامش خاطر، اطمینان قلب و انشراح صدر آنان می‎شود:

چرا که اگر انسان زمان مصیبت‎هایی که در تقدیرش گنجانده شده را می‎دانست زندگی‎اش تیره و تار می‎شد.

  • ستر نمودن آنچه در قلوب و دل‎های بندگان می‎گذرد:

خداوند می‎فرماید: وَمِنَ النَّاسِ مَن يُعْجِبُكَ قَوْلُهُ فِي الْحَيَاةِ الدُّنْيَا وَيُشْهِدُ اللّهَ عَلَى مَا فِي قَلْبِهِ وَهُوَ أَلَدُّ الْخِصَامِ (البقرة 204) یعنی در میان مردم کسانی یافت می‎شوند که سخن آنان درباره‎ی زندگی دنیا تو را شگفت‎زده می‎کند و خدا را بر آنچه در دل خود دارد گواه می‎گیرد، در حالی که او از سرسخت‎ترین دشمنان است.

اگر اطرافیان و خانواده‎ی انسان از تمام آنچه در دل او می‎گذرد مطلع می‎شدند، بی‎تردید زندگی اجتماعی و خانوادگی انسان از مسیر عادی خود خارج می‎شد.

  • ستر نمودن معانی کلامش با نیکوترین الفاظ:

به عنوان مثال خداوند از روی شرم و حیاء در قرآن به جای کلمه‎ی جماع و همخوابی، از اصطلاحات دیگر استفاده کرده است، و در قرآن آمده است : أو لامستم النساء که ابن عباس در این‎باره می‎فرماید: المسّ والملامسة والمباشرة والإفضاء في القرآن الکریم کنایة عن الجماع، إن الله حیيّ کریم یکنّی ما شاء بما شاء.

  • ستر نمودن عیوب بندگان
  • ستر نمودن جهنم از مؤمنین روز قیامت:

خداوند می‎فرماید: إِنَّ الَّذِينَ سَبَقَتْ لَهُم مِّنَّا الْحُسْنَى أُوْلَئِكَ عَنْهَا مُبْعَدُونَ (أنبیاء 101)

یعنی آنانی که قبلا بدیشان وعده‎ی نیکی داده‎ایم از آتش جهنم به دور نگاه داشته می‎شوند.

خداوند از روی حکمت و رحمتش مؤمنین را از عذاب جهنمی که همه‎ی انسان‎ها به محض دیدنش به زانو در می‎آیند، دور نگه داشته است.

عده‎ای هم هستند که با توجه به اعمالی که انجام می‎دهند از نعمت ستر خدا محرومند:

  • مجاهرین:

مجاهرین کسانی هستند که گناه خود را علنی و بازگو می‎کنند و پیامبر صلی الله علیه و سلم در نکوهش آنان می‎فرماید: كُلُّ أَمَّتِى مُعَافًى إِلاَّ الْمُجَاهِرِينَ (متفق علیه) یعنی همه‎ی امت از عذاب ناگهانی دنیا و خلود در جهنم معاف هستند به جزء مجاهرین.

  • کسانی که آبروی مسلمان را می‎ریزند:

پیامبر صلی الله علیه و سلم می‎فرماید: من سَتَرَ أَخَاهُ الْمُسْلِمَ فِي الدُّنْيَا سَتَرَهُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ فِي الدُّنْيَا وَالآخِرَةِ (مسلم). یعنی کسی که برادر مسلمانش را در دنیا ستر نمود، خدا نیز او را در دنیا و آخرت ستر خواهد نمود.

از مفهوم مخالف این حدیث برداشت می‎شود که کسی که آبروی برادر مسلمانش را ببرد خداوند نیز او را ستر نخواهد کرد.

در ادامه توجه به دو نکته زیر اهمیت فراوانی دارد:

  • کسی که در راه خدا دارای پیشینه و سابقه زیادی است و کارهای او باعث پیشرفت دین در جامعه شده است، اگر دچار خطا و اشتباهی شد، بیش از افراد دیگر شایسته ستر و چشم‎پوشی هست، چنانچه پیامبر صلی الله علیه و سلم از خطای بزرگ حاطب بن أبی بلتعة در فاش ساختن حمله پیامبر به مکه در نبرد فتح مکه، گذشت نمود و فرمود:. إِنَّهُ قَدْ شَهِدَ بَدْرًا وَمَا يُدْرِيكَ لَعَلَّ اللَّهَ تَعَالَى اطَّلَعَ عَلَى أَهْلِ بَدْرٍ , فَقَالَ : اعْمَلُوا مَا شِئْتُمْ فَقَدْ غَفَرْتُ لَكُمْ (متفق علیه) یعنی حاطب در جنگ بدر حاضر بوده و خداوند به اهل بدر فرموده هر کاری می‎خواهید انجام دهید، من شما را بخشیده‎ام.

ابن قیم رحمه الله در این‎باره کلام ارزشمندی دارد که به قول معروف بایستی با آب طلا نوشته شود، ایشان می‎فرماید: و قد تقرر أن من قواعد الشرع وحکمة الإسلام أن من عظمت حسناته وکثرت فضائله وخیراته وکان له في الإسلام تأثیر ظاهر، فإنه یحتمل منه ما لایحتمل من غیره ویعفی له ما لایعفی لغیره، فإن المعصیة خبث والماء إذا بلغ القلتین لم یحمل الخبث. یعنی از جمله قواعد شرع و حکمت اسلام این است کسی که دارای نیکی‎ها، فضایل و خیرات زیادی باشد و تاثیر مهمی در اسلام داشته باشد، خطاها و لغزش‎های او در مقایسه با افراد پایین‎تر از او قابل گذشت و چشم‎پوشی است، چرا که گناه حکم پلیدی دارد و آبی که به دو قله رسیده باشد دیگر به راحتی نجس و پلید نمی‎شود.

به نظر می‎رسد این قاعده در قبال افرادی که به جامعه خدمات زیادی ارایه می‎دهند نیز صادق باشد و به قول معروف هر کس بامش بیش برفش هم بیش. یعنی کسانی که خدمات بیشتری به جامعه ارایه می‎دهند، در معرض خطای بیشتری نیز قرار می‎گیرند، و شایسته است ما در تعامل با اینگونه افراد، بیشتر به نیمه‎ی پر لیوان توجه کنیم و نه نیمه‎ی خالی لیوان.

  • انسان خواه ناخواه مرتکب خطا و معصیت خواهد شد و گاهی اوقات ممکن است در گناهی دچار زیاده‎روی شود، ولی این مسئله نباید او را دچار توهم کند که چون خدا او را ستر کرده و پوشانده است دیگر گناه او مهم نیست و یا خدا او را سرزنش نمی‎کند.

روزی مردی از بنی اسراییل نزد موسی آمد و گفت: من گناه زیادی مرتکب می‎شوم ولی خدا مرا ستر می‎کند و تنبیه‎ام نمی‎کند! خداوند به موسی وحی کرد که به این مرد بگو خدا تو را تنبیه کرده ولی تو احساس نکردی و نمی‎کنی! مدت‎هاست که من لذت مناجات با خودم را از قلب تو سلب کرده‎ام.

از خدای مهربان می‎خواهیم که به ما توفیق ارزانی کند که ارزش سترهایش را بدانیم و در راستای ربانی شدن این صفت را بیش از پیش در خودمان نهادینه کنیم.

سایت تابش

درباره ی اصلاح نت

همچنین ببینید

رزق!!

مسلمان ایمان دارد که رزق، اجل، عمل، شقاوت و خوشبختی وی زمانی که در شکم …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *