خانه / مقالات / تزکیه / نتیجه‌ی ۷۵ سال پژوهش دربارۀ اسباب سعادت انسان

نتیجه‌ی ۷۵ سال پژوهش دربارۀ اسباب سعادت انسان

ترجمه: عبدلله بلوچ
‎ ‎
‎ ‎روشهای بی‌شماری برای انسان وجود دارد تا زندگی کند، اما، اگر روشی بهتر از دیگری باشد چه؟ اگر رازهایی وجود ‏داشته باشد که اگر آشکار شوند دستیابی به سعادت بیشتری را برای زندگی انسان تضمین کنند چه؟ پژوهشی عمیق توسط ‏دانشگاه «هاروارد» از اسرار دستیابی به زندگی سعادتمند، پرده برداشت. پژوهشی که ۷۵ سال به طول انجامید تا ‏طولانی‌ترین تحقیق تاریخ باشد‎. ‎
این پژوهش از سال ۱۹۳۸ آغاز شد و ۲۶۸ نفر از دانشجویان هاروارد بر روی آن کار کردند. و پژوهشگران این مطالعه ‏عوامل مختلفی در زندگی انسان، مانند سطح هوشی، نوشیدن و یا ننوشیدن مشروبات الکلی، روابط و درآمدهای آنان را مد ‏نظر قرار دادند‎. ‎
نتایج این تحقیق در سال ۲۰۱۲ طی کتاب دکتور جرج ویلان‎ (George Eman Vaillant) ‎استاد دانشگاه هاروارد منتشر ‏شد. او سرپرستی این تحقیق را از سال ۱۹۷۲ تا ۲۰۰۴ بر عهده داشت‎. ‎
این پژوهش نشان داد که سعادت با خواست شخص برای سعادتمند شدن، تحکیم روابط، پیوند با نزدیکان و مراقبت بدنی، ‏مالی و روحی از خویشتن بدست می‌آید. و نتایج این تحقیق با نتایج دو تحقیق قبلی دیگر که در نشریه هافینگتون پست‎ (The ‎Huffington Post) ‎منتشر گردیده‌اند همخوانی دارد‎. ‎
این پژوهش نشان می‌دهد که سعادت از سه چیز حاصل می‌شود: نخست از نیکی کردن به دیگران، انجام کارهایی که شخص ‏در آن‌ها تبحر دارد و انجام آنچه که برای آن شخص مناسب است. و این پژوهش سه مسئله را پیشنهاد و تاکید می‌کند‎: ‎
‎– ‎مباهات به روابط اجتماعی
‎– ‎سهیم شدن در آنچه که اطراف انسان می‌گذرد
‎– ‎تلاش بیشتر در اموری که در آن‌ها مهارت دارد
این مطالعه همچنین بیان می‌دارد که می‌توانید خوشبخت‌تر باشید اگر خواستار خوشبخت بودن، باشید. چنانکه ارتباط بین ‏سعادتمندی با شغل و درآمد به مراتب کمتر است از ارتباط بین سعادتمندی با احساسی که از شغل و درآمد در شخص وجود ‏دارد‎. ‎
اما بیشترین اهمیت در این است که بتوانی از پیوند با اشخاصی که به شما نزدیک هستند مانند همسر، والدین، برادران و ‏خواهران و دوستان بهره‌مند شوید. ورزش و مراقبت از خود نیز به سلامت مناسب ارتباط دارد، ۷۸% از افراد خوشبخت ‏حداقل سه نوبت در هفته ورزش می‌کنند‎. ‎
نکته‌های ساده‌ای که در اثر این کاوش بدست آمده است مانند‎: ‎
‏۱‏‎. ‎ارزش دادن به محبت که در تمام عرصه‌های آن نباید کوچک شمرده شود‎. ‎
‏۲‏‎. ‎پیوندهای مهم و آنچه که چیزی را به شخص ربط می‌دهد، بسیار ضروری هستند و باید حفظ شوند و تاثیر مثبتی در ‏زندگی فرد دارند‎. ‎
‏۳‏‎. ‎پرهیز از مصرف زیادی مشروبات الکلی‎. ‎
‏۴‏‎. ‎کثرت مال و قدرت به معنی افزایش سطح خوشبختی شخص نیست بطوریکه این دو ارتباطی با یکدیگر ندارند‎. ‎
‏۵‏‎. ‎بکارگیری هوش ذاتی در کارهای مثبت و هدفدار‎. ‎
‏۶‏‎. ‎انسان تا زنده است هرگز فرصت برای کسب سعادت از دست نرفته است و تا زنده هستی فرصت دستیابی به سعادت در ‏زندگی را داری‎. ‎
ثروتمند‌ترین فرد چین
به نظر می‌رسد که ثروت و شهرت اسباب کافی برای خوشبختی و احساس رضایت نیست. با وجود اینکه جاک ما‎ (Jack ‎Ma) ‎ثروتمند‌ترین فرد چین شده است اما او خوشبخت نیست و بخاطر این ثروت هنگفت فشار زیاد و مسئولیت شدیدی را ‏بر دوش خود احساس می‌کند. همچنین در او این احساس ایجاد شده که بعد از ثروتمند شدن مردم به او به شکل دیگری ‏می‌نگرند، و آن‌ها دیگر نه بخاطر خودش بلکه به خاطر ثروتش به دورش جمع می‌شوند‎. ‎
‎ «‎جاک ما» انتظار این ثروت هنگفت را که از شرکتش کسب کرده، نداشت. آرزوی او فقط این بود که یک تاجر بلند همت ‏باشد، و همچنین او همواره تلاش می‌کند خود را خوشبخت نماید زیرا می‌داند که سعادت دوستان و شرکا و کارگرانش به ‏دیدگاه او درباره آینده شرکت بستگی دارد‎. ‎
گفته می‌شود که «جاک ما» بعد از عرضه سهام شرکتش در بورس در سپتامبر ۲۰۱۴ ثروتمند‌ترین مرد چین شد‎. ‎
درس‌ها و عبرت‌ها
در طی ۷۵ سال پژوهش و مطالعه مشخص شد که اهتمام به ثروت و شهرت و کار زیاد حتماً سعادت در پی نخواهد داشت و ‏آنچه که ما را سعادتمند و سالم‌تر نگه می‌دارد، ارتباطات مناسب است‎. ‎
در این خصوص یکی از کسانی که به بررسی نتایج پژوهش می‌پردازد می‌گوید این تحقیق حاوی سه درس بزرگ در باره ‏ارتباطات است‎: ‎
درس نخست: کسانی که با خانواده، دوستان و بطور کلی جامعه، ارتباط بیشتری دارند به نسبت کسانی که ارتباط کمتری ‏دارند، سعادت بیشتر و سلامت بدنی بهتری داشته و زندگی طولانی تری دارند‎. ‎
درس دوم: کسانی که در معرض کشمکش‌های اجتماعی قرار دارند سلامت آن‌ها در معرض خطرات و مشکلات بیشتری ‏قرار دارد، مشکلات بغرنج ازدواجهای بدون علاقه، اثر بسیار بدی بر سلامت شخص دارد. اما کسانی که در جو خانوادگی ‏گرمتری زندگی می‌کنند از صحت پایدارتری برخوردارند‎. ‎
درس سوم: ارتباطات خوب نه تنها فقط از بدن ما حمایت می‌کند بلکه از فکر و هوش ما نیز حمایت می‌کند. روشن شده است ‏که احساس امنیت عاطفی و اعتماد متقابل در ارتباط با دیگران، فعالیت مغزی بهتری در سنین هشتادسالگی را تضمین می‌کنند ‏که حافظه بهتر، ماندگار‌تر و واضح تری را خواهند داشت‎. ‎
الگوی نیکو
خلاصه این مطالعات این است که زندگی خوب با ایجاد روابط خوب بنا می‌شود. و ما در قرآن کریم و سیره پیامبر صلی الله ‏علیه و سلم نمونه‌های زیادی در این خصوص داریم‎: ‎
در خصوص سعادت عاطفی و همسرداری‎: ‎
‎ «‎وَعَاشِرُوهُنَّ بِالْمَعْرُوفِ» [النساء:۱۹‏‎]‎
با آن‌ها به نیکویی زندگی کنید
‎ «‎هُوَ الَّذِي خَلَقَكُمْ مِنْ نَفْسٍ وَاحِدَةٍ وَجَعَلَ مِنْهَا زَوْجَهَا لِيَسْكُنَ إِلَيْهَا» [الاعراف:۱۸۹‏‎]‎
او است که شما را از یک تن آفرید و همسرش را (نیز) از خودش پدید آورد تا در کنار او آرام گیرد‎. ‎
و از أبی هریرة رضی الله عنه روایت شده که رسول الله صلى الله علیه وسلم فرمود: «لا یحل للمرأة أن تصوم وزوجها شاهد ‏إلا بإذنه، ولا تأذن فی بیته إلا بإذنه، ….» رواه البخاری‎. ‎
برای زن روا نیست که در زمان حضور همسرش بدون اجازه او روزه (مستحب) بگیرد و یا بدون رضایت او کسی را به ‏خانه راه دهد و‎… ‎
و از جابر رضی الله عنه روایت شده که رسول الله صلى الله علیه وسلم در خطبه حجة الوداع فرمود: «فاتقوا الله فی النساء ‏فإنکم أخذتموهن بأمان الله واستحللتم فروجهن بکلمة الله، ولکم علیهن ألا یوطئن فرشکم أحدا تکرهونه، فإن فعلن ذلک ‏فاضربوهن ضربا غیر مبرح، ولهن علیکم رزقهن وکسوتهن بالمعروف‎.» ‎
در مورد زنان تقوای خدا را رعایت کنید شما آن‌ها را در اختیار گرفته‌اید و آن‌ها در پناه خدا هستند و با کلام خدا بر شما ‏حلال شده‌اند، و حق شما بر آنان این است که بدون رضایت شما کسی را به منزلتان راه ندهند و اگر چنین کردند آن‌ها را به ‏آرامی بزنید، و تامین خوراک و پوشاک مناسب برای آن‌ها بر عهده شماست‎. ‎
در خصوص خویشاوندی‎: ‎
از علی رضی الله عنه روایت شده که رسول خدا صلى الله علیه وسلم فرمود: «من سره أن یمد له فی عمره، ویوسع له فی ‏رزقه، ویدفع عنه می‌تة السوء، فلیتق الله ولیصل رحمه‎.» ‎
هر کس که دوست دارد عمرش بیشتر شود و روزی او وسعت یابد و از مرگ بد به دور داشته شود پس تقوای خدا داشته ‏باشد و با خویشاوندانش ارتباط داشته باشد‎. ‎
و أبی أمامة رضی الله عنه گفته است که: رسول الله صلى الله علیه وسلم فرمود: «صنائع المعروف تقی مصارع السوء، ‏وصدقة السر تطفئ غضب الرب، وصلة الرحم تزید من العمر». رواه الطبرانی‎. ‎
نیکویی کردن از مرگ بد جلوگیری می‌کند و بخشش پنهانی خشم خدا را خاموش می‌کند و پیوند با خویشان بر عمر انسان ‏می‌افزاید‎. ‎
در خصوص فعالیت اجتماعی‎: ‎
رسول الله صلى الله علیه وسلم فرمود: «المسلم أخو المسلم لا یظلمه ولا یسلمه، ومن کان فی حاجة أخیه کان الله فی حاجته، ‏ومن فرج عن مسلم کربة فرج الله عنه کربة من کربات یوم القیامة، ومن س‌تر مسلماً ستره الله یوم القیامة‎». ‎
مسلمان برادر مسلمان است بر او ستم نمی‌کند و او را به دشمن نمی‌سپارد، و هر کس برای برآوردن نیاز برادرش تلاش کند ‏خداوند نیاز او را مرتفع می‌کند، و هر که اندوهی از مسلمانی بزداید خداوند اندوهی از غمهای قیامت را برای او می‌زداید، و ‏هر کس که آبروی مسلمانی را حفظ کند خداوند آبروی او را در قیامت حفظ می‌کند‎. ‎
و رسول الله صلى الله علیه وسلم فرمود: أحب الناس إلى الله تعالى أنفعهم للناس، وأحب الأعمال إلى الله تعالى سرور تدخله على ‏مسلم، أو تکشف عنه کربة، أو تقضی عنه دیناً، أو تطرد عنه جوعاً، ولأن أمشی مع أخ فی حاجة أحب إلی من أن أعتکف فی ‏هذا المسجد شهراً، ومن کف غضبه ستر الله عورته، ومن کظم غیظه ـ ولو شاء أن یمضیه أمضاه ـ ملأ الله قلبه رجاء یوم ‏القیامة، ومن مشى مع أخیه فی حاجة ـ حتى یثبتها له ـ أثبت الله قدمه یوم تزول الأقدام‎. ‎
دوست داشتنی‌ترین مردم نزد خداوند، سودمند‌ترین آن‌ها برای مردمان است. و محبوب‌ترین کار‌ها نزد خداوند، این است که ‏مسلمانی را شادمان کنی، یا غصه‌ای را از او برطرف نمایی، یا وامش را ادا نمایی، یا گرسنگی او را برطرف نمایی، و اگر ‏برای انجام کار برادری گام بگذارم برایم خوشگوار‌تر از این است که یک ماه در این مسجد (مسجدالنبی) اعتکاف نمایم. و ‏هر که خشمش را فرو نشاند خداوند عیوبش را می‌پوشاند، و هر شخصی که خشمش را کنترل کند در حالی که بر ابراز آن ‏توانا باشد خداوند روز قیامت قلب او را مالامال امید می‌نماید، و هر کس برای برطرف کردن نیازی از برادرش برود تا ‏اینکه آن را به انجام برساند خداوند در روز قیامت که گام‌ها لرزان است قدم‌هایش را استوار خواهد نمود‎. ‎
شاد‌ترین کشور‌ها
با وجود گنجینه‌هایی که در این زمینه در فرهنگ اسلامی و عربی ما وجود دارد اما متاسفانه ما از غمگین‌ترین و سیه ‏روز‌ترین کشور‌ها هستیم و در فهرست کشورهای خوشبخت دنیا در پایین لیست قرار داریم. گزارش جهانی سعادتمندی در ‏سال ۲۰۱۵ نشان می‌دهد که بیشتر کشورهایی که مردمانش احساس سعادت می‌کنند بالای خط استوا قرار دارند مانند سویس، ‏ایسلند و دانمارک، در حالی که کشورهایی که کمتر احساس سعادت می‌کنند باستثنای سوریه {و افغانستان بدلیل جنگ} تماما ‏در صحرای بزرگ آفریقا و پایین‌تر از آن واقع شده‌اند‎. ‎
طبق بیانیه گالوب در بین ۱۵۸ کشوری که مطالعه شده‌اند، سویس در صدر کشورهای سعادتمند قرار دارد و ولایات متحده ‏آمریکا در ردیف پانزدهم جدول، روسیه در ردیف ۶۴، ژاپن در رتبه ۲۱ قرار گرفته و چین حائز رتبه ۸۴ شده است. در ‏ارتباط با کشورهای عربی، در صدر آن‌ها، امارات متحده عربی رتبه بیستم جهانی را دارد و بعد از او عمان در رتبه ۲۲، ‏قطر در رتبه ۲۸، سعودی در ردیف ۳۵ و بعد از او کویت در رتبه ۳۹ و سپس بحرین در رتبه ۴۹ قرار دارد. {رتبه ایران ‏در این گزارش ۱۱۰ قید شده است} [۱‏‎]. ‎
ابتکار گزارش میزان سعادتمندی در جهان، بر اساس پروژه‌ای که در کشور بودایی بوتان واقع در شرق رشته کوههای ‏هیمالیا با جمعیت ۷۰۰ هزار نفر انجام شد، بنا شد و نخست وزیر جیگمی ثینلی‎ (Jigme Thinly) ‎شاخصهایی برای مقایسه ‏سعادت ملی معرفی نمود و آن را به سازمان ملل نیز پیشنهاد نمود تا در رویکردهای سیاسی دولت‌ها مد نظر قرار گیرد. و ‏این سومین گزارش از این نوع است و دو گزارش دیگر در سالهای ۲۰۱۲ و ۲۰۱۳ ارائه شده‌اند. این گزارش بیان می‌کند که ‏در آمریکای شمالی، استرالیا، نیوزیلند و کشورهای جنوب شرق آسیا زنان شاد‌تر از مردان هستند در حالی که در کشورهای ‏اروپای شرقی، بخصوص جمهوری‌های شوروی سابق و کشورهای جنوب صحرای آفریقا وضع برعکس است‎.‎

منبع‎: ‎سایت اصلاح وب

درباره ی اصلاح نت

همچنین ببینید

نماز، بزرگ ترین عمل صالح

درس‌گفتاری از استاد ناصر سبحانی (رح) ترجمه‌ و تنظیم:جهانگیر ولدبیگی در مورد معنا و مفهوم …

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *