پاسخ به شبهات

نسبت شورا با دموکراسی!

«یکی از برادران از من پرسیده‌است: پیوند و نسبت شورایِ اسلامی با دموکراسیِ غربی، چیست؟ آیا میان شورا و دموکراسی نسبت تساوی برقرار است و تمام مصادیق یکی بر دیگری صدق می‌کند و یا نه، نسبت شورا و دموکراسی تباین و تضاد است و هر کدام قلمرو کاملا جداگانه‌ای دارند؟
در آغاز، باید بگویم، «شورا» نه تنها حقی از حقوق بشر که فریضه و و جیبه‌ای از فرایض و وجایب اسلامی‌است و کسی حق تنازل از آن را ندارد. وقتی قرآن به پیامبر (صلی الله علیه وسلم) دستور می‌دهد که: «وَشَاوِرْهُمْ فِي الْأَمْرِ» [با آنان در کارها مشورت و رایزنی کن]، بدین معناست که شورا فریضه‌ای از فرایض دولت اسلامی در اداره‌ی امور دولت و دولت‌داری‌است. وقتی در توصیف مسلمانان در قرآن، گفته می‌شود «وَأَمْرُهُمْ شُورَى بَيْنَهُمْ» [در کارهای شان با هم مشورت و رایزنی می‌کنند] این حقیقت را می‌رساند که مشورت، لازمه‌ی مسلمانی‌است.
شورا در میراث اسلامی، رنگ قانونی را به خود گرفته‌ است و چونان ماده‌ای از مواد قانون اساسی دولت اسلامی، جلوه می‌کند. شورا از قواعد و بنیادهای شریعت اسلامی‌است و کسی حق تخلف از آن را ندارد و اگر خلیفه یا رئیس دولت اسلامی، در اداره‌ی امور، با دانشمندان متدین، مشورت نکند، عزل و برکناری او (چنان چه در تفسیر “الجامع لأحکام القرآن” قرطبی و تفسیرهای دیگر آمده‌است) به اجماع و اتفاق علما واجب است. شورا الزام‌آور است. پیامبر (صلی الله علیه وسلم) از همه بیش‌تر به شورا اهمیت می‌دادند و با یاران خود مشورت می‌نمودند. پیامبر (صلی الله علیه وسلم) به ابو بکر و عمر (رضی الله عنهما) فرمودند: «اگر شما هر دو، در شورا نظر واحدی داشته باشید، با شما مخالفت نمی‌کنم»؛ این روایت بیان‌گر این است که شورا فرض و الزامی‌است و در شورای اسلامی، اقلیت تابع اکثریت اند. الزام‌آور بودن شورا از زندگانی و سیرت پیامبر (صلی الله علیه وسلم) نیز بر می‌آید؛ ایشان در غزوه‌ی بدر، احد، خندق و غزوات دیگر، از رأی و نظر خود در برابر شورا گذشتند.


دموکراسی اما، فلسفه‌‌ی خاص خود را دارد؛ فلسفه‌ی دموکراسی بر «حاکمیت مردم» استوار است و در نظام دموکراسی حاکمیت به الله و شریعت اسلامی، داده نمی‌شود. در نظام‌های دموکراسی، دولت و ملت را داریم و قوانین و شریعت الهی در این گونه نظام‌ها محلی از اعراب ندارد. اما در دولت‌ اسلامی، افزون بر دولت و ملت، شریعت را نیز داریم. دولتی را اسلامی گفته می‌توانیم که این سه عنصر اساسی (دولت، ملت و شریعت) را در خود داشته باشد. اما سازوکارهای دموکراسی، (مانند انتخابات، تبادل مسالمت‌آمیز قدرت، حکومت شورایی و سازوکارهای دیگر دموکراسی که در تمدن غربی به بار وبرگ نشسته‌است) تجربه‌های بشری‌است و هیچ مانعی از به کارگیری و بهره‌گیری از آن‌ها وجود ندارد. حد فاصل شورا با دموکراسی، شریعت و قوانین الهی است؛ حاکمیت در دموکراسی از مردم است و در دولت اسلامی از الله و شریعت اسلامی.
هرچند میان شورا و سازوکارهای دموکراسی، شباهت‌هایی دیده می‌شود؛ اما حقیقت و فلسفه‌ی شورا با دموکراسی، کاملا متفاوت است؛ در شورا، سیادت و حاکمیت از آن الله است و در دموکراسی از بشر و مردم. بدون شک، باید حاکمیت در دولت اسلامی، از آن الله باشد؛ الله متعال می‌فرماید: «إِنِ الْحُكْمُ إِلَّا لِلَّهِ» [حاکمیت فقط از آن الله‌ است].»

نمایش بیشتر

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا
بستن
بستن
خرید مدرک دیپلم خرید مدرک فوق دیپلم خرید مدرک لیسانس خرید مدرک دکتری خرید مدرک خرید مدرک دانشگاهی قانونی خرید مدرک دانشگاهی مدرک دانشگاهی قانونی مدرک دانشگاهی خرید مدرک معتبر خرید مدرک معتبر دانشگاهی مدرک معتبر مدرک معتبر دانشگاهی مدرک تحصیلی معتبر چگونه مدرک تحصیلی بگیریم از کجا مدرک تحصیلی بگیریم قیمت مدرک تحصیلی سایت خرید مدرک تحصیلی