فرهنگ و جامعهیادداشت

نقدی بر فضای مرده نویسندگی در بلوچستان

نویسنده: عبدالماجد سپاهیان

امروز در یک جمع مجازی صحبت از اثر جدید جناب دکتر جهاندیده بود و اینکه بیشتر شان اثر ایشان را برگرفته از اثر دانشمند فقید سیدهاشمی می‌دانستند.

اثر ارزنده جناب دکتر جهاندیده کاری بسیار بی نظیر است و اصلا نمیتوان گفت که برگرفته از کاری قدیمی تر بوده است. تلاش های استاد سیدهاشمی بسیار ارزنده و قابل قدردانی است. اما باید پذیرفت که از همه لحاظ فرهنگ دکتر جهاندیده خیلی قوی تر است. از نظر محتوایی تقریبا سه برابر سیدگنج حجم بیشتری دارد و تعداد لغات آن آنقدر بیشتر از سیدگنج است که نمی توان آن را برگرفته از آن دانست. در توضیح بیشتر لغات وقتی متن هایی از نویسندگان و شعرای قدیم و معاصر و یا ضرب المثل ها و توجه اجزای فرهنگ عامیانه را میبینیم، متوجه خواهیم شد که کاری علاوه و مضاعف از گردآوری لغات انجام شده است.

ترویج این اطلاعات که حتما بدون مطالعه بوده و متاسفانه تبدیل به عادتی به هنجار در جامعه شده است زیان بار می باشد. به عنوان مثال با نگاهی عمیق به همین فرهنگ بلوچی دکتر جهاندیده متوجه میشویم که اکنون بزرگترین اثر مرجع برای زبان بلوچی و مطالعات آن می باشد، اثری که فقدان آن با وجود آثار شایسته تقدیر اما ناکاملی (بهتر است بگوییم ناقص) مانند سیدگنج بسیار احساس میشد. حال بیایند و آن را به عنوان یک مکمل تلاش دیگر در نظر بگیرند، این تاوانی است که ناخواسته به زبان بلوچی وارد می‌کنیم.

باید احترام به آثار بزرگ و بی نظیر بیشتر جا افتاده شود. برداشت بد نشود. مراد اینکه می طلبد که در زمینه شناساندن چنین شاهکارهای بی نظیری مطالب بیشتری نگاشته و در اختیار عموم قرار گیرد تا شناخت نسبت به آنها بیشتر شده و از سوی این آثار ایجاد یک حس غرور در میان اهل ادب و حتی متکلمین آن زبان کند.

در جوامع و مجموعه های زبانی دیگر نیز سرانه مطالعه فاصله چندانی با بلوچ زبانها شاید نداشته باشد. اما تکریم برخی آثار توسط اهل مطالعه و اهل علم باعث شده است لغتی به نام “اثر ماندگار” در هر یک از مجموعه های نوشتاری در زبانهای مختلف (در زبانهای دیگر نیز نامی با همین مفهوم و معنا) به وجود بیاید و خود بوجود آمدن چنین فضاهایی باعث افزایش غنای ادبی هر زبان می‌شود.

در بلوچی اگر خواننده زیاد نیست ولی در این زبان هم آنان که مطالعه عمیق دارند در برخی نسبت ها با دیگر زبانها فاصله زیادی ندارند. لذا جا دارد همین مطالعه کنندگان اندک با نقد آثار منتشر شده که خوشبختانه این روزها کم هم نیستند هم به غنای آن زبان کمک کنند و هم باعث شاخص کردن آثار قوی در هریک از رشته و تخصص ها شوند.

باید با اطمینان اضافه کرد همانگونه که همه ی اهل مطالعه میدانند در همه ی تخصص های زبان و ادبیات بلوچی آثار شاخص و خیلی پر بار و قوی (به عنوان مثال بلوچی بزانبلد جناب دکتر جهاندیده) وجود دارد که شناخته شدن آنها باعث شناخته تر شدن زبان بلوچی شده و خود به خود و اجتناب ناپذیر و نه با تلاشهای بیهوده دیگر وارد رقابتهای ادبی و زبانی جهان شود. چرا که آثار شاخص هر زبان به عنوان شناسنامه های آن زبان شناخته می‌شوند.

البته میتوان گفت چنین شرایطی برای برخی آثار (به عنوان مثال سیدگنج) تا حدودی پیش آمده. اما خیلی کم و در اثر شرایطی مانند نایاب بودن کارهای مشابه.

ای کاش در میان اهل ادب انجمن ها و کانونهای مستقل ادبی شکل میگرفت تا با ایجاد فضای رقابت و تکریم نوشته های قوی این مهم را که برای فضای مرده نویسندگی در بلوچی نیاز است به انجام برساند. در بوجود آوردن چنین کانون هایی نیز به این اصل مهم نیز توجه زیاد گردد که رای آنها تاثیر خوبی بر جامعه ادبی و سایر آحاد مردم داشته باشد.

برچسب ها
نمایش بیشتر

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا
بستن
بستن
خرید مدرک دیپلم خرید مدرک فوق دیپلم خرید مدرک لیسانس خرید مدرک دکتری خرید مدرک خرید مدرک دانشگاهی قانونی خرید مدرک دانشگاهی مدرک دانشگاهی قانونی مدرک دانشگاهی خرید مدرک معتبر خرید مدرک معتبر دانشگاهی مدرک معتبر مدرک معتبر دانشگاهی مدرک تحصیلی معتبر چگونه مدرک تحصیلی بگیریم از کجا مدرک تحصیلی بگیریم قیمت مدرک تحصیلی سایت خرید مدرک تحصیلی