خانه / خانه و خانواده / وفاق یا طلاق؟!

وفاق یا طلاق؟!

یکی از آسیب های اجتماعی  در منطقه اورامانات و شاید غالب مناطق کردنشین،طلاق است؛رشد نگران کننده این معضل اجتماعی،مستلزم آسیب شناسی جدّی و چاره اندیشی همه جانبه است؛راست است که معضلات اجتماعی،ماهیتاً عوامل متعدّد دارند و طی فرایندی تدریجی شکل می گیرند و فروکاستن علل آنها به یک علّت واحد،خطایی آشکار و نوعی ساده انگاری و خامی است،امّا این به معنای منع تبیین جنبه های گوناگون این مسئله نیست و هر کس به تناسب دانش و بینش و نقش اجتماعی خویش، اجازه و بلکه وظیفه دارد که در سالم سازی فضای اجتماع و کمک به بهبود زندگی مردم تلاش کند.

پیداست که نقش دین در شکل گیری نگرش ها و فرهنگ ها انکارناپذیر است و بسیاری از رفتارهای افراد و آداب و رسوم جوامع،الهام گرفته از مبانی و آموزه های دینی است؛از این رو قصد داریم که با ارائه پاره ای آموزه های دینی مرتبط با مسئله،به استحکام نهاد خانواده و تقویت همگرایی همسرانی که دلبستگی و پایبندی دینی دارند،کمک کنیم؛این یادآوری البته از آن روست که تدیّن در جامعه ما نه یک انتخاب آزادانه و آگاهانه،بلکه غالباً بخشی از فرایند جامعه پذیری است و اعضای جامعه ما گر چه هویّت و فرم عمدتاً دینی دارند،امّا منش و نگرش دینی هنوز هم در شخصیّت آنان کمرنگ است و لذاست که با تغییر فضای اجتماعی و کاهش مشوّق ها و محرّک های اجتماعی دینداری،تدیّن ما نیز رنگ می بازد.

 چنان که می دانیم سنّت خدای متعال در آفرینش انسان چنین نبوده است که همه انسان ها را یکجا خلق کند و یک مقطع زمانی مشخّص برای زندگانی دنیوی آنان تعیین کند و با پایان یافتن آن مقطع ،نسل بشر منقرض گردد.بلکه اراده حکیمانه الهی بر این قرار یافته است که بشر به صورت نسل اندر نسل و در قالب گروه های پی در پی در آزمون زندگی دنیوی حاضر شود: “جَعَلَکُم خَلائِفَ الأرض”(انعام:۱۶۵).لذا بقای نسل بشر یکی از مقاصد مؤکّد خدای متعال و یکی از مصالح معتبر شرعی است و در لیست ضروریّات پنجگانه شرع،حفظ نسل پس از دین و قبل از جان ، عقل و مال قرار گرفته است. راه تحقّق این هدف بسیار مهم و مکانیسم انحصاری تداوم نسل بشر در دنیا،ازدواج زن و مرد است و بر خلاف ذهنیّت غالب در اجتماع ما،که نگاه عمدتاً جنسی به ازدواج دارند،ازدواج و تشکیل خانواده به لحاظ تأمین این مقصود آسمانی،پیوندی ارزشمند و مقدّس و اساساً هسته و پایه نظام اجتماعی اسلام به شمار می آید؛ بنا بر این،هر نوع تلاش و برنامه ای که در جهت تسهیل ازدواج و تقویت نهاد خانواده باشد،شرعاً پسندیده و ارزشمند و به گونه ای خدمت به سلامت اجتماع و دین خدای متعال است؛بر عکس،هر نوع نگرش،اندیشه و کوششی که این نهاد والا را تضعیف کند،با ترشرویی و انکار دین روبرو می شود و امری ناپسند و مذموم تلقّی می گردد؛چنان که در قرآن،جدایی افکندن میان زن و شوهر،کاری شیطانی معرّفی شده است(بقره:۱۰۲)؛در حدیث صحیح نیز آمده است که بهترین سرباز شیطان کسی است که با فتنه گری و کین افروزی،سبب قهر یا جدایی زن و شوهر می شود(روایت از امام مسلم). 

مطالعه متون اصلی دین اسلام نشان می دهد که تدیّن صرفاً یک وظیفه فردی نیست و با دلبستگی و پایبندی به آن چه در اصطلاح فقهی و حقوقی “احوال شخصیّه” نامیده می شود،پایان نمی پذیرد؛بلکه همان گونه که فرد مسلمان موظّف است خود را به فضایل ، آراسته و از رذایل پیراسته سازد،یک جمع مسلمان نیز باید آراسته به برخی نشانه ها و پیراسته از رذایل اجتماعی باشد؛چنان که مطابق حدیث نبوی، جامعه ای که در آن ناتوان نتواند حقّ خود را بدون ترس و نگرانی از ظالم بستاند،اسلامی و دین پسندانه نخواهد بود:” کَیْفَ تُقَدَّسُ أُمَّهٌ لا تَأْخُذُ لِضَعِیفِهَا مِنْ شَدِیدِهَا حَقَّهُ وَهُوَ غَیْرُ مُتَعْتَعٍ ؟ “(بیهقی،السنن الکبری،ش ۱۰۶۴۶).یکی از اصلی ترین نشانه های یک جمع مسلمان و از جمله یک خانواده مسلمان،حاکمیّت فضای محبّت و صمیمیّت است؛تدبّر در قرآن مجید نشان می دهد که جدایی قلبها و بیزاری از یکدیگر،علامت محرومیّت از عنایت پروردگار و دوستی و همدلی،نشان بهره مندی از نوازش و مهربانی خدای متعال است: ” لایزالون مختلفین ‌‌إلّا مَن َرحِمَ ربّک و ِلذلک خلقهُم ” (هود:۱۱۸و۱۱۹)یعنی: انسانها همواره در اختلاف و همستیزی خواهند بود مگر کسانی که مشمول عنایت و رحمت پروردگارت شده اند و برای همین، خلقشان کرده است.یعنی با هم مهربان بودن نیز همچون عبادت، یکی از اهداف خلقت است و خدای متعال،ما را برای توزیع مهر و وفا آفریده است نه برای قهر و جفا! چنان که حافظ به زیبایی گفته است:مهر و وفا اگر بیاموزی نکوست/ور نه هر که تو بینی،ستمگری داند!اساساْ ایمان ،سرچشمه و مادر دوستی است و هر که ایمانش بیشتر باشد،مهر ورزتر و دلگشاتر خواهد بود.چنان که در حدیث صحیح آمده است:” ما تحابّ رَجُلانِ فی اللهِ إلّا کانَ أحبَّهُما إلی اللهِ عزّ و جلّ أشدُّهُما حُبّاْ لصاحِبهِ “(مُنذری،الترغیب و التّرهیب،ش۴۴۳۳)یعنی هیچ دو دوست خدامحوری نیستند مگر این که آن که باتقواتر و نزد خدای متعال،محبوب تر است،محبّتش برای دوستش بیشتر است! آری، چهره از مؤمنان برتافتن ، خلاف خواسته یزدان و نشان پشت به دین داشتن است و قبل از هر چیز،فقر معنوی اهل قهر و کین را باز می تاباند: ”  نسوا حظّاْ ممّا ذکّروا به فأغرینا بینهم العداوه و البغضاء … ” (مائده:۱۴) یعنی:بخشی از فرمانهایی را که بدیشان داده شده بود،پشت گوش انداختند.به همین سبب، میانشان دشمنی و کینه برافروختیم! چنان که می بینیم کین آلود بودن روابط اجتماعی،نتیجه سردی رابطه با آفریدگار معرّفی شده است.به تعبیر مولوی: اهل دین را بازدان از اهل کین/همنشین حق بجو،با او نشین! پیامبر گرامی اسلام(ص)نیز،دوست داشتن یکدیگر را شرط ایمان دانسته و فرموده اند:” وَالَّذِی نَفْسِی بِیَدِهِ لا تَدْخُلُوا الْجَنَّهَ حَتَّى تُؤْمِنُوا , وَلا تُؤْمِنُوا حَتَّى تَحَابُّوا , اَوَلا اَدُلُّکُمْ عَلَى شَیْءٍ إِذَا فَعَلْتُمُوهُ تَحَابَبْتُمْ أَفْشُوا السَّلامَ بَیْنَکُمْ ” (سنن ابن ماجه،ش ۶۷):سوگند به آن که جانم در دست اوست وارد بهشت نخواهید شد مگر این که ایمان داشته باشید و ایمان نخواهید داشت مگر این که یکدیگر را دوست بدارید! آیا برایتان معرّفی نکنم چیزی را که با انجام آن دوستدار یکدیگر خواهید شد؟! سلام و آشتی را در میان خود گسترش دهید.اسلام همچنین در کنار تأکید بر وجوب همدلی و همگرایی،وجود کینه و دشمنی در میان یک جمع مسلمان را، نشانه شیطان پسندانه بودن آن می داند؛زیرا یکی از کارامدترین ابزارهای شیطان برای رسیدن به اهداف خویش،ایجاد کینه و دشمنی میان مؤمنان است: ” إنّما یُریدُ الشیطانُ أن یوقِعَ بَینَکُمُ العَداوهَ و البَغضاءَ”(مائده:۹۱). شیطان همواره در صدد است که میانتان کینه و دشمنی بیفکند.پیداست که شیطان خودش برای عملی ساختن اهدافش دست به کار نمی شود؛بلکه با فریفتن آدمیان، آنان را به خدمت و عبادت خویش در می آورد و از اعضا،امکانات و مهارت های آنان برای تحقّق خواسته هایش بهره می گیرد؛ شخصی که مانع شکل گیری فضای مهرآمیز می شود یا مهربانی و همدلی یک جمع مسلمان را بر هم می زند،چه بداند و چه نداند خلاف مسلمانی رفتار کرده و به تحقق اهداف شیطان کمک کرده است؛در منطق تجارت ایمانی و در نظر کسانی که از فهم عمیق قرآن و ارتباط وثیق با یزدان برخوردارند، گسترش صفا و آشتی و آراستن یک جمع مسلمان به زیور محبّت و شفقت،چنان ارزشمند و دین پرور است که حتّی اگر به قیمت وانهادن مسند فرمانروایی نیز تمام شود،چنان که امام حسن،رضی الله عنه،چنین کرد،معامله ای ارزیدنی و پرسود است! از این رو، زیبنده است که همسران مسلمان به جای آن که زندگی مشترک را رقابتگاه و عرصه ای برای لجاجت و نمایاندن توان خویش در رقیب افکنی بپندارند،نهاد خانواده را محبوب خالق و بستر پرورش ادب و تقوا و آزمونی برای ایمان خویش ببینند، عیب شویی را جانشین عیب جویی کنند و بکوشند با منطق ایمانی ، یکدیگر را در کاشت ، داشت و برداشت مهر و صفا یاری کنند و با تشکیل خانواده ای آراسته به گذشت و همدلی،شیطان را از سهیم شدن در زندگی خویش،ناکام سازند و گره از ابروی یار بگشایند و بر پیشانی آن دشمن آشتی ناپذیر بزنند!چنین باد … !

درباره ی اصلاح نت

همچنین ببینید

بحران قطر و آمادگی به نبردهای مکه!

نویسنده: ابراهیم قراغول ترجمه: عبدالخالق احسان خیلی آسان است که مقیاس های شرق میانه یک …

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *