اخلاق و تربیت

ﻧﺸﺎﻧﻪ ﻫﺎﻱ ﺩﻭﺳﺘﻲ ﺑﺎ اﻟﻠﻪ ﻣﻬﺮﺑﺎﻥ

نشانه هاى دوستى ﺑﺎ اﻟﻠﻪ  مهربان
«یُحِبُّهُمْ وَیُحِبُّونَهُ»
نوشته: استاد مصطفی مشهور

ترجمه:‌ عبدالخالق احسان

بهترین رابطه دوستانه که ممکن است بشر به آن دست یابد، رابطه دوستى الله به انسانها و دوستى انسانها به الله تعالى مى باشد. پروردگارا چقدر لطف داری که رابطه دوستانه با بندگانت برقرار مى کنى! چقدر سعادت مند اند آنانی که محبت ترا احساس می کنند، قابل تصور نیست که چه اندازه از فضل، فیوضات، حفظ، توجه، رحمت و احسان تو بهره می گیرند؛ چون این رابطه دوستانه نتایج، امتیازات و خصوصیات خودش را دارا مى باشد.
آیا ممکن است انسانی یافت شود که ازین رابطه متنفر بوده و آرزویش نکند؟ و اگر چنین انسانی از بین کفار یافت شود، دربین اهل ایمان هرگز پیدا نخواهد شد؛ چون همه از صمیم قلب آرزو داریم به این جایگاه بلند نایل شده و رستگاری بزرگى کمایی کنیم.
ما نیازمندیم که درین جا مکثی کوتاهی داشته و واضح سازیم که در کجای این رابطه قرار داریم؟ آیا این رابطه را برقرار کرده ایم؟ یا تلاش پیگیر می کنیم تا برسیم؟ آیا به این تلاش های خویش جدی هستیم یا بی توجه؟ آیا خداوند را صادقانه دوست داریم یا محض ادعا است؟ آیا واقعیت زندگی ما محبت راستین با الله متعال را ثابت می سازد؟
در آغاز خوب است، منزلت و مقام کسانی را که خداوند دوست شان دارد، بدانیم و اینکه به چه خوبی ها و رستگاری های دست میابند؛ تا به تلاش جدی و پیگیر ترغیب شده و به آن مقام ها خود را برسانیم.
عن أبی هریره ، قال : قال رسول الله صلى الله علیه وسلم : « إن الله قال : من عادى لی ولیا فقد آذنته بالحرب ، وما تقرب إلی عبدی بشیء أحب إلی مما افترضت علیه ، وما یزال عبدی یتقرب إلی بالنوافل حتى أحبه ، فإذا أحببته : کنت سمعه الذی یسمع به ، وبصره الذی یبصر به ، ویده التی یبطش بها ، ورجله التی یمشی بها ، وإن سألنی لأعطینه ، ولئن استعاذنی لأعیذنه » رواه البخاری.
از ابو هریره رضی الله عنه روایت شده که:(رسول الله صلی الله علیه وسلم  فرمود: خداوند می فرماید: کسی که با دوستم دشمنی کند با او اعلان جنگ می کنم. از وسائلی که بنده ام به من تقرب و نزدیکی می جوید، آنچه بر وی فرض کرده ام به من محبوب تر است. بنده ام همیشه بوسیلهء نوافل به من تقرب می جوید، تا اینکه او را دوست می دارم. چون وی را دوست داشتم من شنوائی اش می شوم که بدان می شنود، و بینائی اش که بدان می بیند، و دستی که بدان چنگ می زند، و پاییکه بدان می رود واگر از من چیزی بطلبد به وی می دهم و اگر به من پناه جوید، به وی پناه می دهم.)
چه خیر و نصیبی بعدازین؟ کسی که چنین منزلتی یافت، چه کم دارد؟ در حالی که خداوند وعده کرده ( اگر از من چیزی بطلبد به وی می دهم و اگر به من پناه جوید، به وی پناه می دهم)
« وعن ابی هریره عن النبی صَلّى اللهُ عَلَیْهِ وسَلَّم  ، قال: « إِذَا أَحَبَّ اللَّهُ تعالى العَبْد، نَادَى جِبْریل: إِنَّ اللَّه تعالى یُحِبُّ فُلانا، فَأَحْبِبْه، فَیُحبُّهُ جِبْریل، فَیُنَادى فی أَهْلِ السَّمَاء: إِنَّ اللَّه یُحِبُّ فُلانا، فَأَحِبوه، فَیُحِبُّهُ أَهْلُ السَّمَاء، ثُمَّ یُوْضَعُ له القَبُولُ فی الأَرْضِ» متفقٌ علیه.
از ابو هریره رضی الله عنه روایت است که:
پیامبر صلی الله علیه وسلم فرمود: هرگاه خداوند بنده ای را دوست بدارد به جبرئیل علیه السلام اعلان می کند که خداوند فلانی را دوست می دارد، تو هم او را دوست بدار، جبرئیل علیه السلام او را دوست داشته و در اهل آسمان اعلان می کند که خداوند فلانی را دوست می دارد، شما هم وی را دوست بدارید، واهل آسمان وی را دوست می دارند و سپس برایش در زمین قبول نهاده می شود.
الله جل جلاله مى فرماید:{ یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُواْ مَن یَرْتَدَّ مِنکُمْ عَن دِینِهِ فَسَوْفَ یَأْتِی اللّهُ بِقَوْمٍ یُحِبُّهُمْ وَیُحِبُّونَهُ أَذِلَّهٍ عَلَى الْمُؤْمِنِینَ أَعِزَّهٍ عَلَى الْکَافِرِینَ یُجَاهِدُونَ فِی سَبِیلِ اللّهِ وَلاَ یَخَافُونَ لَوْمَهَ لآئِمٍ ذَلِکَ فَضْلُ اللّهِ یُؤْتِیهِ مَن یَشَاءُ وَاللّهُ وَاسِعٌ عَلِیمٌ} مائده (۵۲)
‏‏ای مؤمنان ! هرکس از شما از آئین خود بازگردد ( و از ایمان به کفر گراید ، کوچکترین زیانی به خدا نمی‌رساند و در آینده ) خداوند جمعیّتی را ( به جای ایشان بر روی زمین ) خواهد آورد که خداوند دوستشان می‌دارد و آنان هم خدا را دوست می‌دارند . نسبت به مؤمنان نرم و فروتن بوده و در برابر کافران سخت و نیرومندند . در راه خدا جهاد می‌کنند و به تلاش می‌ایستند و از سرزنش هیچ سرزنش‌کننده‌ای ( در اطاعت از فرمان یزدان ) هراسی به خود راه نمی‌دهند . این هم فضل خدا است ( که کسی دارای چنین اوصافی باشد )  ؛ خداوند آن را به هرکس که بخواهد ( به خیر و خوبی نائل شود ) عطاء می‌کند . و خداوند دارای فضل فراوان و ( انعام بیشمار است ، و از مستحقّان آن ) آگاه است .‏
ملاحظه می کنیم که ندا متوجه مؤمنان است و می گوید « کسی که از شما از دینش بر گردد» که وقوع ارتداد را از مؤمنان ممکن می داند؛ لذا لازم است بیم داشته و خود را در امان فکر نکنیم به خصوص در گیرودار فتنه¬ها.عَنْ أبی هریره رضی اللَّه عنه أن رسولَ اللَّهِ صَلّى اللهُ عَلَیْهِ وسَلَّم قال: « بادِروا بالأعْمالِ الصَّالِحهِ ، فستکونُ فِتَنٌ کقطَعِ اللَّیلِ الْمُظْلمِ یُصبحُ الرجُلُ مُؤمناً ویُمْسِی کافرا، ویُمسِی مُؤْمناً ویُصبحُ کافرا، یبیع دینه بعَرَضٍ من الدُّنْیا» رواه مسلم.
از ابو هریره رضی الله عنه روایت است که:
رسول الله صلی الله علیه وسلم  فرمود: بشتابید به انجام اعمال صالحه، پیش از آنکه فتنه هایی ظاهر شود مانند پاره های شب تاریک، که شخص صبح می کند در حالیکه مؤمن است و بهنگام شام کافر می شود، و شب را مؤمن می گذراند و صبح کافر می گردد، دین خود را در برابر متاع کمی از دنیا می فروشد.
قضیه دیگری که درین آیه وجود دارد این است که خداوند در بدل مرتدها گروه دیگری می آورد، به این معنی که ارتداد کلی واقع نمی شود. قرآن در جا های دیگری این قضیه استبدال را واضح بیان نموده است.
‏ {هَاأَنتُمْ هَؤُلَاء تُدْعَوْنَ لِتُنفِقُوا فِی سَبِیلِ اللَّهِ فَمِنکُم مَّن یَبْخَلُ وَمَن یَبْخَلْ فَإِنَّمَا یَبْخَلُ عَن نَّفْسِهِ وَاللَّهُ الْغَنِیُّ وَأَنتُمُ الْفُقَرَاء وَإِن تَتَوَلَّوْا یَسْتَبْدِلْ قَوْماً غَیْرَکُمْ ثُمَّ لَا یَکُونُوا أَمْثَالَکُمْ } محمد (۳۸) ‏‏آگاه باشید که شما ( از سوی آفریدگارتان ) دعوت به انفاق در راه خدا می‌شوید . بعضی از شما بخل می‌ورزند . هر کس هم بخل بورزد ، در حق خود بخل می‌ورزد ( و زیان آن متوجه خودش می‌گردد ) . زیرا خدا بی‌نیاز است و شما نیازمندید . اگر شما ( از فرمان خدا سرپیچی کنید و ) روی برتابید ، مردمان دیگری را جایگزین شما می‌گرداند ( و این مأموریت را به گروه دیگری می‌سپارد ) که هرگز همسان شما نخواهند بود ( و از ایثار و فداکاری و بذل جان و مال خودداری نخواهند کرد و از فرمان یزدان روی‌گردان نخواهند شد ) .‏
بعد خداوند رابطه دوستی بین خود و گروهی از بندگانش را که متصف به صفات خاصی اند مطرح می کند. {أَذِلَّهٍ عَلَى الْمُؤْمِنِینَ أَعِزَّهٍ عَلَى الْکَافِرِینَ یُجَاهِدُونَ فِی سَبِیلِ اللّهِ وَلاَ یَخَافُونَ لَوْمَهَ لآئِمٍ ذَلِکَ فَضْلُ اللّهِ یُؤْتِیهِ مَن یَشَاءُ وَاللّهُ وَاسِعٌ عَلِیمٌ ‏} می بینیم که به رابطه دوستی، مهربانی و فروتنی همراه مؤمنان و عزت، قوت و عدم ضعف و فروتنی در مقابل کافران تأکید شده است و سپس به اقدام برجهاد در راه خدا با همه خواسته های آن از قربانی، عزیمت، صبر، عدم تردید و ترس از الله متعال فرا می خواند. یک پیوند دقیقی بین آیات قبلی و بعدی این آیه وجود دارد. خداوند در آیات قبلی مؤمنان را از دوستی با یهود و نصاری منع می کند و شکاکان و ترسوها را تهدید می نماید و در آیات بعدی می فرماید:{ إِنَّمَا وَلِیُّکُمُ اللّهُ وَرَسُولُهُ وَالَّذِینَ آمَنُواْ الَّذِینَ یُقِیمُونَ الصَّلاَهَ وَیُؤْتُونَ الزَّکَاهَ وَهُمْ رَاکِعُونَ ‏} مائده (۵۵)  ‏‏تنها خدا و پیغمبر او و مؤمنانی، یاور و دوست شمایند که خاشعانه و خاضعانه نماز را به جای می‌آورند و زکات مال به در می‌کنند .‏‏ {وَمَن یَتَوَلَّ اللّهَ وَرَسُولَهُ وَالَّذِینَ آمَنُواْ فَإِنَّ حِزْبَ اللّهِ هُمُ الْغَالِبُونَ} ‏مائده ( ۵۶) ‏و هرکس که خدا و پیغمبر او و مؤمنان را به دوستی و یاری بپذیرد ( از زمره حزب‌الله است و ) بی‌تردید حزب‌الله پیروز است .‏
حقیقتی که واجب است در اذهان رسوخ کند، این است که: کار برای نصرت دین الله و جهاد در راه تمکین آیین خدایی  در روی زمین به این قسم مردان مؤمن ویژه ی نیاز دارد تا موقف شان در مقابل کفار واضح باشد؛ چون اگر چنین نباشد خداوند گروه دیگری را می آورد تا دین خدا را نصرت دهند.
آیا نصرت خدا بر دستان مؤمنانی که از هم تنفر داشته و باهم اختلاف دارند و به یکدیگر رحم ندارند، متحقق می شود؟ آیا نصرت دین خدا توسط مؤمنانی که احساس ضعف و سستی در مقابل کفار دارند و با کفار دوستی و محبت می کنند، امکان پذیر است؟ آیا ممکن است نصرت دین الله متعال توسط مؤمنانی که به زمین میخکوب شده و از جهاد طفره می روند و در راه نصرت دین خدا انفاق نمی کنند، متحقق شود؟
خواننده گرامی! خیلی نیازمندیم به وضعیت خویش بیندیشیم که مبادا خداوند به عوض ما گروه دیگری را برانگیزد. ببینیم که چقدر به کسانی که خداوند آنان را دوست دارد نزدیک هستیم؟ قضیه خیلی خطرناک بوده و پیامدهای وخیمی دارد؛ یا رهبری و تسلط دردنیا، نجات از آتش دوزخ و رستگاری به بهشت در روز آخرت یا خشم و غضب خداوند در دنیا و عذاب و محرومیت از نعمت های الهی در آخرت می باشد.
بعدازین موارد، در آیه کریمه رابطه دوستی مطرح می شود: {یحبهم و یحبونه} حالا قسمت اول را که دوستی خداوند با بنده گان است به بحث می گیریم و بیان می کنیم که چگونه به این فضیلت نایل آییم؟ قبل از طرح اصل موضوع دوست دارم خاطرنشان کنم که آنچه ضرورت به دوستی الله متعال را به اثبات می رساند، مشکلات و نابسامانی های است که دامنگیر ما شده و شیطان آشکارا به ما نفوذ کرده و نفس های ما تنگ شده و در حل مشکل ناتوان می شویم.
یقین دارم که آسانترین و یگانه راه حل همه مشکلات ما رابطه دوستی بین ما و الله متعال می باشد که با رحمت و قدرت خویش وارد شده و تمام نابسامانی ها را حل ساخته تا قلب ها آرامش یافته و امور آسان گردد. تردیدی نیست که اساس رابطه دوستی با خداوند ایمان و باور راستین می باشد و بعد تلاش برای آراسته شدن به صفاتی که خداوند معیار دوستی مقرر داشته است.
مؤمنان در درجه ایمان و قوت و رسوخ آن متفاوت اند؛ کسی که می خواهد به درجه {یحبهم و یحبونه} ارتقا یابد، لازم است که دارای ایمان راستینی باشد که او را به عمل نیکو وتلاش در انجام خوبی ها وادارد، ایمانی که او را به دوستی خداوند برایش نزدیک ساخته و از هر آنچه سبب ناخوشنودی او می گردد، دور سازد.
نخستین موضوعی که مؤمن در محراق توجه اش قرار دهد تا به دوستی خدا برسد، تقرب به سوی الله با انجام فرایض مثل: نماز، روزه، زکات، حج، جهاد و… می باشد و سپس تقرب جستن به سوی الله متعال با نوافل مطابق آنچه در احادیث وارد شده است.
واضح ترین وسیله ی که ما را به دوستی خداوند می رساند، درین آیه بیان شده است:{ قُلْ إِن کُنتُمْ تُحِبُّونَ اللّهَ فَاتَّبِعُونِی یُحْبِبْکُمُ اللّهُ وَیَغْفِرْ لَکُمْ ذُنُوبَکُمْ وَاللّهُ غَفُورٌ رَّحِیمٌ ‏} آل عمران (۳۱)  ‏بگو : اگر خدا را دوست میدارید ، از من پیروی کنید تا خدا شما را دوست بدارد و گناهانتان را ببخشاید ، و خداوند آمرزنده مهربان است .‏اگر خواستار رسیدن به منزلت آنانی که خداوند دوست شان دارد، هستیم باید از رسول و حبیب خدا صلی الله علیه وسلم در همه اقوال و افعال و احوال شان اطاعت و فرمانبرداری کنیم. حالا صفات آنانی که خداوند دوست شان دارد، مطابق آیات قرآنی بیان می گردد تا این صفات را بشناسیم و خویشتن را در میزان این صفات بسنجیم که چقدر به این صفات آراسته ایم تا بیشتر تلاش کنیم که به صورت کاملتر به این ویژگی ها آراسته شویم.
{ إِنَّ اللّهَ یُحِبُّ الْمُحْسِنِینَ ‏}، { إِنَّ اللّهَ یُحِبُّ التَّوَّابِینَ وَیُحِبُّ الْمُتَطَهِّرِینَ} ،{ فَإِنَّ اللّهَ یُحِبُّ الْمُتَّقِینَ ‏} { وَاللّهُ یُحِبُّ الصَّابِرِینَ}، { إِنَّ اللّهَ یُحِبُّ الْمُتَوَکِّلِینَ}، { إِنَّ اللّهَ یُحِبُّ الْمُقْسِطِینَ ‏}، {‏ إِنَّ اللَّهَ یُحِبُّ الَّذِینَ یُقَاتِلُونَ فِی سَبِیلِهِ صَفّاً کَأَنَّهُم بُنیَانٌ مَّرْصُوصٌ} ‏‏‏
خداوند کسانی را دوست می‌دارد که در راه او متحد و یکپارچه در خط و صف واحدی می‌رزمند ، انگار دیوار سربی بزرگی هستند .‏
این ها صفات واضحی اند که نیازی به تفصیل ندارد؛ اما مطلوب این است که بکوشیم تا با این صفات متصف شده و در هیچ حالت و شرایطی وضعیت ما دگرگون نشود؛ بلکه همیشه خویشتن را بیشتر به آنها بیاراییم. فضل و احسان خداوندی است که خداوند همراه کسانی است که به این صفات متصف باشند خداوند می فرماید:
{إِنَّ اللّهَ مَعَ الصَّابِرِینَ} {وَاللّهُ مَعَ الصَّابِرِینَ ‏} {أَنَّ اللّهَ مَعَ الْمُتَّقِینَ ‏}{‏ إِنَّ اللّهَ مَعَ الَّذِینَ اتَّقَواْ وَّالَّذِینَ هُم مُّحْسِنُونَ ‏} {‏ وَالَّذِینَ جَاهَدُوا فِینَا لَنَهْدِیَنَّهُمْ سُبُلَنَا وَإِنَّ اللَّهَ لَمَعَ الْمُحْسِنِینَ}‏‏ .
کسانی که برای ( رضایت ) ما به تلاش ایستند و در راه ( پیروزی دین ) ما جهاد کنند ، آنان را در راههای منتهی به خود رهنمود ( و مشمول حمایت و هدایت خویش ) می‌گردانیم ، و قطعاً خدا با نیکوکاران است ( و کسانی که خدا در صف ایشان باشد پیروز و بهروزند ) .‏
چقدر ارزشمند است که همراهی و محبت خداوند با کسی باشد که به این صفات آراسته گردد، باید بی نهایت و بدون خستگی تلاش کنیم تا معیت و محبت خداوند را نصیب شویم. لازم است صفات کسانی را که خداوند دوست شان ندارد نیز بیان گردد تا بشناسیم و خویشتن را تنقید کنیم و ببینیم که چقدر به این صفات مذموم نزدیک هستیم ویا چقدر از آنها دور می باشیم.
{وَاللّهُ لاَ یُحِبُّ الظَّالِمِینَ} ، {إِنَّهُ لَا یُحِبُّ الظَّالِمِینَ}، {إِنَّ اللّهَ لاَ یُحِبُّ الْمُعْتَدِینَ ‏} ، {إِنَّ اللَّهَ لَا یُحِبُّ الْمُفْسِدِینَ} ، {فَإِنَّ اللّهَ لاَ یُحِبُّ الْکَافِرِینَ} ، {وَاللّهُ لاَ یُحِبُّ کُلَّ کَفَّارٍ أَثِیمٍ ‏} ، {إِنَّ اللّهَ لاَ یُحِبُّ مَن کَانَ مُخْتَالاً فَخُوراً ‏} ، {إِنَّ اللَّهَ لَا یُحِبُّ کُلَّ مُخْتَالٍ فَخُورٍ ‏} ، {إِنَّ اللّهَ لاَ یُحِبُّ مَن کَانَ خَوَّاناً أَثِیماً} ، {إِنَّ اللّهَ لاَ یُحِبُّ الخَائِنِینَ ‏}{إِنَّهُ لاَ یُحِبُّ الْمُسْرِفِینَ ‏} ، {إِنَّهُ لاَ یُحِبُّ الْمُسْتَکْبِرِینَ} ، {إِنَّ اللَّهَ لَا یُحِبُّ الْفَرِحِینَ ‏} ، {‏ لاَّ یُحِبُّ اللّهُ الْجَهْرَ بِالسُّوَءِ مِنَ الْقَوْلِ إِلاَّ مَن ظُلِمَ} ، {کَبُرَ مَقْتاً عِندَ اللَّهِ أَن تَقُولُوا مَا لَا تَفْعَلُونَ}.
‏اگر سخنی را بگوئید و خودتان برابر آن عمل نکنید ، موجب کینه و خشم عظیم خدا می‌گردد .‏ {وَمَن یُوَلِّهِمْ یَوْمَئِذٍ دُبُرَهُ إِلاَّ مُتَحَرِّفاً لِّقِتَالٍ أَوْ مُتَحَیِّزاً إِلَى فِئَهٍ فَقَدْ بَاء بِغَضَبٍ مِّنَ اللّهِ وَمَأْوَاهُ جَهَنَّمُ وَبِئْسَ الْمَصِیرُ }‏ ‏هرکس در آن هنگام بدانان پشت کند و فرار نماید – مگر برای تاکتیک جنگی یا پیوستن به دسته‌ای‌ – گرفتار خشم خدا خواهد شد و جایگاه او دوزخ خواهد بود ، و دوزخ بدترین جایگاه است.‏
این ها صفات واضحی اند که مجال تفصیل آن ها نیست؛ اما لازم است که اگر یکی ازین صفات را در نفوس خویش احساس کردیم باید برای خلاصی آن کوشا باشیم و در آینده نگذاریم این صفات نا پسند در و جود ما نفوذ کند؛ چقدر زشت است وضع آنانی که مشمول غضب و نا رضایتی الله متعال شده اند، خداوند ما را حفظ کند.
بعد از بیان بخش اول و رابطه  دوستی خداوند با بنده گان (یحبهم) به بخش دوم و محبت بنده گان به خداوند (یحبونه) می پردازیم:
این دوستی نباید زبانی محض باشد که قلب و عمل آن را تأیید نکند؛ چون الله متعال از قلب ها آگاه است و قلب و عمل محور توجه خداوند اند نه جسم و قول. درین بحث می خواهیم علایم و نشانه های محبت راستین با الله متعال را بیان کنیم تا بدانیم که چقدر واقعیت ما به این علایم سازگاری دارد و چه اندازه از آن دور هستیم و باید تلافی کنیم.
نشانه های دوستی با خداوند جل جلاله:
۱)    از نشانه های دوستی راستین ما به خداوند این است که به عملی ساختن آنچه از ما خواسته است شتاب کرده و قلباً آماده ی اطاعت از تمام اوامر و نواهی خداوند ورسولش صلی الله علیه وسلم باشیم و در وقت اجرای دساتیر الله لذت طاعت را چشیده و خود را سعادتمند و کامگار به فضل و توفیق خداوند بدانیم.
۲)    تلاش کنیم تا هر چه موجب رضایت الله می شود، پیدا نماییم و بدون تردید به اجرای آن بپردازیم و هرچه موجب خشم خداست از آن بپرهیزیم و نزدیکش نگردیده و به سوی آن میل نکنیم.
۳)    هرگاه نافرمانی خدا را کردیم و مرتکب گناهی شدیم، شتابان توبه کرده و  از خداوند در حالت فروتنی و امیدواری طلب مغفرت کنیم تا توبه ما را پذیرفته و مورد مغفرت خویش قرارمان دهد.
۴)    احساس سعادتمندی وقتی که به حضور کسی هستیم که دوستش داریم یعنی موقع نماز احساس انس و راحتی کرده  و منتظر دخول وقت نماز بوده و به شدت علاقه مند نماز باشیم. رسول خدا صلی الله علیه و سلم می گفت:‌ ارحنا یا بلال!  یا می گفت:‌ خنکی چشمانم در نماز نهفته است. و در شب آنقدر نماز می خواند تا پاهایش ورم می کرد و هیچ احساس درد و خستگی نمی کرد؛‌ همه این ها به سبب انس و الفت به خداوند بود، باید تلاش کنیم که به بعضی ازین حالات دست یابیم.
۵)    یکی دیگر از نشانه های دوستی راستین، خوشحالی موقع نزدیکی به دوست است، به این معنی که وقت سجده خوشحالی و سرور ما زیاد شده و به خداوند بیشتر انس بگیریم. رسول معظم اسلام می فرمایند: (أقربُ ما یَکونُ العبْدُ مِن ربِّهِ وَهَو ساجد، فَأَکثِرُوا الدُّعاءَ » رواهُ مسلم.
حالتی که بنده به پروردگارش نزدیکتر است، حالت سجده است، پس در آن زیاد دعا کنید. حضرت عائشه رضی الله عنها روایت می کند که رسول خدا آنقدر سجده را طولانی می کرد که گمان می کردیم، روحش قبض شده است. ای کاش این احساس وقت سجده زنده شود تا به شوق و علاقه سجده کرده و سجده طولانی انجام دهیم و عاجزانه دعا کنیم؛ به خصوص در قیام شب. اگر اهل دنیا تصور می کنند که بزرگترین حالت انسان در دنیا این است که پادشاه بوده و برتخت بنشیند و تاج مرصعی بر سر داشته و اطرافش خدم و حشم زیادی تابع امر او باشند؛ اما نزد ایمانداران بزرگترین حالت مؤمن در دنیا موقع گذاشتن سر روی زمین برای سجده الله متعال می باشد.
۶)    باید محبوب را زیاد یاد کرده و در وقت ذکر خداوند احساس مسرت کنیم و با میل قوی و راستین و آرامش خاطر باشیم. خداوند ما را در آیات زیادی به این قضیه مهم دستور داده است.
{ ‏ یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا اذْکُرُوا اللَّهَ ذِکْراً کَثِیراً ‏وَسَبِّحُوهُ بُکْرَهً وَأَصِیلاً } احزاب(۴۱ و ۴۲) (ای مؤمنان ! بسیار خدای را یاد کنید ( و هرگز او را فراموش ننمائید ). ‏و بامدادان و شامگاهان ( و در همه وقت و آن ) به تسبیح و تقدیس او بپردازید .‏{ الَّذِینَ یَذْکُرُونَ اللّهَ قِیَاماً وَقُعُوداً وَعَلَىَ جُنُوبِهِمْ وَیَتَفَکَّرُونَ فِی خَلْقِ السَّمَاوَاتِ وَالأَرْضِ رَبَّنَا مَا خَلَقْتَ هَذا بَاطِلاً سُبْحَانَکَ فَقِنَا عَذَابَ النَّارِ ‏} آل عمران (۱۹۱) ‏کسانی که خدا را ایستاده و نشسته و بر پهلوهایشان افتاده ( و در همه اوضاع و احوال خود ) یاد میکنند و درباره آفرینش ( شگفتانگیز و دلهرهانگیز و اسرارآمیز ) آسمانها و زمین میاندیشند ( و نقشه دلربا و ساختار حیرتزای آن ، شور و غوغائی در آنان برمیانگیزد ، و به زبان حال و قال میگویند : ) پروردگارا ! این ( دستگاه شگفت کائنات ) را بیهوده و عبث نیافریدهای ؛ تو منزّه و پاکی ( از دست یازیدن به کار باطل ! ) ، پس ما را ( با توفیق بر انجام کارهای شایسته و بایسته ) از عذاب آتش ( دوزخ ) محفوظ دار .‏ ‏{ وَاذْکُرِ اسْمَ رَبِّکَ بُکْرَهً وَأَصِیلاً ‏‏ وَمِنَ اللَّیْلِ فَاسْجُدْ لَهُ وَسَبِّحْهُ لَیْلاً طَوِیلاً ‏} انسان (۲۵ و ۲۶)  ‏‏بامدادان و شامگاهان نام پروردگارت را ورد زبان ساز .‏‏و شبانگاهان برای خدا سجده و کرنش ببر ، و در شب خیلی او را تسبیح و تقدیس کن.‏ { الَّذِینَ آمَنُواْ وَتَطْمَئِنُّ قُلُوبُهُم بِذِکْرِ اللّهِ أَلاَ بِذِکْرِ اللّهِ تَطْمَئِنُّ الْقُلُوبُ }رعد (۲۸)
آن کسانی که ایمان می‌آورند و دلهایشان با یاد خدا سکون و آرامش پیدا می‌کند . هان ! دلها با یاد خدا آرام می‌گیرند(و از تذکّر عظمت و قدرت خدا و انجام عبادت و کسب رضای یزدان اطمینان پیدا می‌کنند ).‏ { فَاذْکُرُونِی أَذْکُرْکُمْ وَاشْکُرُواْ لِی وَلاَ تَکْفُرُونِ ‏} بقره (۱۵۲)  ‏پس مرا یاد کنید ( با طاعت و عبادت و دوری از معاصی ، به دل و زبان و قلم و قدم ، و سیر در آفاق و انفس ، جهت کشف عظمت و قدرت من ) تا من نیز شما را یاد کنم ( با اعطاء ثواب و گشایش ابواب سعادت و خیرات و ادامه پیروزی و قدرت و نعمت ) و از من سپاسگزاری کنید ( و با گفتار و کردار ، شکرگزار انعام و احسان من باشید ) و از من ناسپاسی مکنید ( و نعمتهای مرا نادیده مگیرید) . آیا با وجود همه این دساتیر از ذکر خدا غافل می شویم؟ و زبان خویش را به ذکر خدا مرطوب نکنیم؟
۷)    باید سخن محبوب را با علاقه مندی و سکوت بشنویم و همیشه آن را تکرار کنیم، به این معنی که به تلاوت قرآن کریم روی آورده و با تدبر و تأثیر و شناخت دقیق آنچه خداوند از ما خواسته، بشنویم تا ما را به صلاح دنیا و آخرت رهنون شود؛ چون قرآن نور، هدایت، رحمت، موعظه، شفاء و… صفات نیکو را داراست. ما خیلی نیازمندیم این صفات را از قرآن بگیریم.{ وَإِذَا قُرِئَ الْقُرْآنُ فَاسْتَمِعُواْ لَهُ وَأَنصِتُواْ لَعَلَّکُمْ تُرْحَمُونَ ‏} اعراف (۲۰۴) ‏‏هنگامی که قرآن خوانده می‌شود ، گوش فرا دهید و خاموش باشید تا مشمول رحمت خدا شوید .‏
۸)    باید با دوستان خداوند دوستی و با دشمنانش دشمنی کنیم، اولین کس از دوست داشتنی ترین مخلوق خدا، رسول حبیب صلی الله علیه وسلم است که بنا به دستور خدا برایش درود و سلام می فرستیم.     {‏ إِنَّ اللَّهَ وَمَلَائِکَتَهُ یُصَلُّونَ عَلَى النَّبِیِّ یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا صَلُّوا عَلَیْهِ وَسَلِّمُوا تَسْلِیماً} احزاب (۵۶) ‏‏خداوند و فرشتگانش بر پیغمبر درود می‌فرستند ، ای مؤمنان ! شما هم بر او درود بفرستید و چنان که باید سلام بگوئید.‏
هم چنان دیگر پیامبران و بنده گان مؤمن خداوند را دوست می داریم به ایشان موالات داشته و به نیکی و تقوا و نصرت دین خدا همکاری شان می کنیم. با دشمنان خدا بغض داشته و هرگز دست دوستی به طرف شان دراز نمی کنیم؛ اگر چه از اقارب نزدیک مان باشند.{‏ لَا تَجِدُ قَوْماً یُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَالْیَوْمِ الْآخِرِ یُوَادُّونَ مَنْ حَادَّ اللَّهَ وَرَسُولَهُ وَلَوْ کَانُوا آبَاءهُمْ أَوْ أَبْنَاءهُمْ أَوْ إِخْوَانَهُمْ أَوْ عَشِیرَتَهُمْ أُوْلَئِکَ کَتَبَ فِی قُلُوبِهِمُ الْإِیمَانَ وَأَیَّدَهُم بِرُوحٍ مِّنْهُ وَیُدْخِلُهُمْ جَنَّاتٍ تَجْرِی مِن تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ خَالِدِینَ فِیهَا رَضِیَ اللَّهُ عَنْهُمْ وَرَضُوا عَنْهُ أُوْلَئِکَ حِزْبُ اللَّهِ أَلَا إِنَّ حِزْبَ اللَّهِ هُمُ الْمُفْلِحُونَ ‏} مجادله (۲۲) ‏‏مردمانی را نخواهی یافت که به خدا و روز قیامت ایمان داشته باشند ، ولی کسانی را به دوستی بگیرند که با خدا و پیغمبرش دشمنی ورزیده باشند ، هرچند که آنان پدران ، یا پسران ، یا برادران ، و یا قوم و قبیله ایشان باشند . چرا که مؤمنان ، خدا بر دلهایشان رقم ایمان زده است ، و با نفخه ربانی خود یاریشان داده است و تقویتشان کرده است ، و ایشان را به باغهای بهشتی داخل می‌گرداند که از زیر ( کاخها و درختان ) آنها رودبارها روان است ، و جاودانه در آنجا می‌مانند . خدا از آنان خوشنود ، و ایشان هم از خدا خوشنودند . اینان حزب یزدانند . هان ! حزب یزدان ، قطعاً پیروز و رستگار است .‏
۹)    اینکه هر عملی که ما را به دوستی خداوند نزدیک می کند دوست داشته باشیم و به اجرای آن عجله کنیم. پروردگارا محبت خود و محبت دوستان خود و محبت عملی که ما را به دوستی تو نزدیک می کند به ما ارزانی فرما. پروردگارا تا وقتی زنده ایم اطاعتت را نصیب ما بگردان.۱۰)    وقتی به امتحان و ابتلاء دچار شدیم، نباید اعتماد ما به رحمت خدا متزلزل گردد و مانند آنانی نباشیم  که خداوند از آنها به نکوهش یاد می کند:{ وَمِنَ النَّاسِ مَن یَعْبُدُ اللَّهَ عَلَى حَرْفٍ فَإِنْ أَصَابَهُ خَیْرٌ اطْمَأَنَّ بِهِ وَإِنْ أَصَابَتْهُ فِتْنَهٌ انقَلَبَ عَلَى وَجْهِهِ خَسِرَ الدُّنْیَا وَالْآخِرَهَ ذَلِکَ هُوَ الْخُسْرَانُ الْمُبِینُ} حج (۱۱) ‏بعضی از مردم هم ، خدا را در حاشیه و کناره می‌پرستند ( و دارای عقیده سستی هستند . ایمانشان بر پایه مصالحشان استوار است ، و لذا ) اگر خیر و خوبی بدیشان برسد ، به سبب آن شاد و آسوده خاطر و ( بر دین ) استوار و ماندگار می‌شوند ، و اگر بلا و مصیبتی بدیشان برسد ،  ( به سوی کفر برمی‌گردند و ) عقب‌گرد می‌کنند . بدین ترتیب هم ( آرامش ایمان به قضا و قدر و مدد و یاری خداوند را در ) دنیا و هم ( نعمت و سعادت ) آخرت را از دست می‌دهند ، و مسلّماً این زیان روشن و آشکاری است ( که انسان هم دنیا و هم آخرتش بر باد فنا رود ).‏
بلکه بر ماست که بر بلا، اذیت و شکنجه که از طرف دشمنان می رسد صبر و شکیبایی نماییم؛ چون این سنت خداوند در دعوت هاست . خداوند ما را به صبر و مصابره فراخوانده است: {یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُواْ اصْبِرُواْ وَصَابِرُواْ وَرَابِطُواْ وَاتَّقُواْ اللّهَ لَعَلَّکُمْ تُفْلِحُونَ ‏} آل عمران (۲۰۰) ‏‏ای کسانی که ایمان آوردهاید !  ( در برابر شدائد و ناملایمات ) شکیبایی ورزید و ( در مقابل دشمنان ) استقامت و پایداری کنید و ( از مرزهای مملکت خویش ) مراقبت به عمل آورید و از ( خشم ) خدا بپرهیزید ، تا این که رستگار شوید .‏
۱۱)    یکی دیگر از نشانه های دوستی راستین با خداوند این است که همه نیازمندی های خویش را از خداوند بخواهیم نه از دیگری و فقط به خدا پناه ببریم نه به دیگری؛ چون همه چیز در اختیار الله متعال است و او به همه چیز تواناست. خداوند از ما خواسته که فقط از او بخواهیم:‌{‏ وَقَالَ رَبُّکُمُ ادْعُونِی أَسْتَجِبْ لَکُمْ إِنَّ الَّذِینَ یَسْتَکْبِرُونَ عَنْ عِبَادَتِی سَیَدْخُلُونَ جَهَنَّمَ دَاخِرِینَ } غافر (۶۰) ‏‏پروردگار شما می‌گوید : مرا به فریاد خوانید تا بپذیرم . کسانی که خود را بزرگتر از آن می‌دانند که مرا به فریاد خوانند ، خوار و پست داخل دوزخ خواهند گشت .‏
۱۲)    الله متعال وقتی راضی می شود که از او سؤال کنیم و اگر از غیر او چیزی بخواهیم غضبناک می شود، می بایست از او بخواهیم  و به قبولی دعا یقین داشته باشیم و اگر اجابت دعای ما به تأخیر افتاد ناراحت نشویم؛  چون خداوند خوبی ما را می داند و برای ما انتخاب می کند و خود ما نمی دانیم که چه به نفع ماست و چه وقت یک موضوع برای ما مفید می باشد.
۱۳)    باید به وعده ها و تعهد ی که با خدا بسته ایم پایبند بوده و خلف وعده نکنیم و از جمله کسانی باشیم که خداوند میفرماید: {مِنَ الْمُؤْمِنِینَ رِجَالٌ صَدَقُوا مَا عَاهَدُوا اللَّهَ عَلَیْهِ فَمِنْهُم مَّن قَضَى نَحْبَهُ وَمِنْهُم مَّن یَنتَظِرُ وَمَا بَدَّلُوا تَبْدِیلاً } احزاب (۲۳)  ‏‏در میان مؤمنان مردانی هستند که با خدا راست بوده‌اند در پیمانی که با او بسته‌اند . برخی پیمان خود را بسر برده‌اند ( و شربت شهادت سرکشیده‌اند ) و برخی نیز در انتظارند ( تا کی توفیق رفیق می‌گردد و جان را به جان آفرین تسلیم خواهند کرد ) . آنان هیچ گونه تغییر و تبدیلی در عهد و پیمان خود نداده‌اند ( و کمترین انحراف و تزلزلی در کار خود پیدا نکرده‌اند ) .‏
۱۴)    ما به الله متعال تعهد کردیم که عمل و جهاد کرده و در راه نصرت دین الله قربانی کنیم و دین الله را نهادینه سازیم و به وعده خویش صادق می باشیم.
۱۵)    به وعده و وعید های خداوند اعتماد داشه و هر آنچه از امور غیبی برای ما خبر داده بدون شک و تردیدی قبول می کنیم، اعتماد داریم به وعده بهشت خداوند برای ایمان داران و عذاب و دوزخ برای کافران و ظالمان و تأیید و نصرت دنیوی خداوند برای مؤمنان و وعید اهل باطل به نابودی بطلان شان.{ بَلْ نَقْذِفُ بِالْحَقِّ عَلَى الْبَاطِلِ فَیَدْمَغُهُ فَإِذَا هُوَ زَاهِقٌ وَلَکُمُ الْوَیْلُ مِمَّا تَصِفُونَ } انبیاء (۱۸) ‏‏بلکه ( ما چنین نمی‌خواهیم و ) حق را به جان باطل می‌اندازیم ، و حق مغز سر باطل را از هم می‌پاشد و باطل هرچه زودتر محو و نابود می‌شود . وای بر شما ( ای کافران ) به سبب توصیفی که می‌کنید ( از بی‌هدفی جهان ، و از افترائی که بر خدا و فرستاده یزدان می‌بندید ) .‏
۱۶)    از نشانه های دوستی خداوند این است که حکم خدا و رسولش را در هرقضیه بدون دلتنگی بپذیریم و با اطمنان خاطر تسلیم آن شویم؛ چون خداوند به خیر و صلاح ما آگاهتر است.{ وَمَا کَانَ لِمُؤْمِنٍ وَلَا مُؤْمِنَهٍ إِذَا قَضَى اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَمْراً أَن یَکُونَ لَهُمُ الْخِیَرَهُ مِنْ أَمْرِهِمْ وَمَن یَعْصِ اللَّهَ وَرَسُولَهُ فَقَدْ ضَلَّ ضَلَالاً مُّبِیناً ‏} احزاب (۳۶) ‏‏هیچ مرد و زن مؤمنی ، در کاری که خدا و پیغمبرش داوری کرده باشند ( و آن را مقرّر نموده باشند ) اختیاری از خود در آن ندارند ( و اراده ایشان باید تابع اراده خدا و رسول باشد ) . هر کس هم از دستور خدا و پیغمبرش سرپیچی کند ، گرفتار گمراهی کاملاً آشکاری می‌گردد .‏  {‏ فَلاَ وَرَبِّکَ لاَ یُؤْمِنُونَ حَتَّىَ یُحَکِّمُوکَ فِیمَا شَجَرَ بَیْنَهُمْ ثُمَّ لاَ یَجِدُواْ فِی أَنفُسِهِمْ حَرَجاً مِّمَّا قَضَیْتَ وَیُسَلِّمُواْ تَسْلِیماً ‏} نساء (۶۵)  ‏امّا ، نه ! به پروردگارت سوگند که آنان مؤمن بشمار نمی‌آیند تا تو را در اختلافات و درگیریهای خود به داوری نطلبند و سپس ملالی در دل خود از داوری تو نداشته و کاملاً تسلیم ( قضاوت تو ) باشند .‏
۱۷)    به تقدیم هیچ چیزی در راه خداوند بخل نورزیم؛ بلکه احساس کنیم که ما و هرچه داریم از خداوند است. خود هیچ چیزی نداریم تا بخل ورزیم؟ همه نعمت های خداوند است که به ما ارزانی داشته او بی نیاز است و ما نیازمندیم. خداوند ما را به تجارت مفید و عقد ارزشمندی فرا می خواند. چطور می شود که این دعوت را شتابان قبول کنیم؟ و به آن پایبند باشیم؛ چون دنیا پرستان به پیمان های دنیوی مضر شان پایبند اند. {‏ یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آَمَنُوا هَلْ أَدُلُّکُمْ عَلَى تِجَارَهٍ تُنجِیکُم مِّنْ عَذَابٍ أَلِیمٍ ‏وَأُخْرَى تُحِبُّونَهَا نَصْرٌ مِّنَ اللَّهِ وَفَتْحٌ قَرِیبٌ وَبَشِّرِ الْمُؤْمِنِینَ ‏یَغْفِرْ لَکُمْ ذُنُوبَکُمْ وَیُدْخِلْکُمْ جَنَّاتٍ تَجْرِی مِن تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ وَمَسَاکِنَ طَیِّبَهً فِی جَنَّاتِ عَدْنٍ ذَلِکَ الْفَوْزُ الْعَظِیمُ تُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَرَسُولِهِ وَتُجَاهِدُونَ فِی سَبِیلِ اللَّهِ بِأَمْوَالِکُمْ وَأَنفُسِکُمْ ذَلِکُمْ خَیْرٌ لَّکُمْ إِن کُنتُمْ تَعْلَمُونَ ‏} صف (۱۰ تا ۱۳) ‏ای مؤمنان ! آیا شما را به بازرگانی و معامله‌ای رهنمود سازم که شما را از عذاب بسیار دردناک دوزخ رها سازد ؟‏ ‏ ‏( و آن این است که ) به خدا و پیغمبرش ایمان می‌آورید ، و در راه خدا با مال و جان تلاش و جهاد می‌کنید . اگر بدانید این برای شما ( از هر چیز دیگری ) بهتر است .‏ ‏ ‏( اگر این تجارت را انجام دهید ، خدا ) گناهانتان را می‌بخشاید ، و شما را به باغهای بهشتی داخل می‌گرداند که از زیر ( کاخها و درختان ) آن جویبارها روان است ، و شما را در منازل و خانه‌های خوبی جای می‌دهد که در باغهای بهشت جاویدان ماندگار ، واقع شده‌اند . پیروزی و رستگاری بزرگ همین است .‏ ‏( گذشته از این نعمتها ) نعمت دیگری دارید که پیروزی خدادادی و فتح نزدیکی است ( که در پرتو آن مکه به دست شما می‌افتد ) و به مؤمنان مژده بده ( به چیزهائی که قابل توصیف و بیان نیست ، و فراتر از آن است که با الفبای انسانها به انسانها شناساند ) .‏
۱۸)    وقتی در حضور محبوب قرار داریم به هیچ کس توجه نکنیم یعنی موقع ادای نماز همه وجود ما متوجه خداوند باشد.۱۹)    از نشانه های دوستی واقعی دیدار و زیارت محبوب است و مسجد، خانه الله متعال در روزی زمین است. بر ماست که ندای مؤذن را اجابت کرده و به خانه الله متعال برویم.
۲۰)    اینکه خداوند از هرچیزی که نزد ما است دوست داشتنی تر باشد رسول خدا صلی الله علیه وسلم می فرماید: ( لایؤمن احدکم حتی اکون احب الیه من والده و ولده و الناس اجمعین) بخاری . هیچ یک از شما ایمان ندارد مگر اینکه من از پدر و فرزند و همه مردم نزدش عزیزتر باشم.تهدیدی شدیدی به کسانی وجود دارد که به خاطر خواسته های دنیوی از خدا و جهاد رو گردان شوند.{ قُلْ إِن کَانَ آبَاؤُکُمْ وَأَبْنَآؤُکُمْ وَإِخْوَانُکُمْ وَأَزْوَاجُکُمْ وَعَشِیرَتُکُمْ وَأَمْوَالٌ اقْتَرَفْتُمُوهَا وَتِجَارَهٌ تَخْشَوْنَ کَسَادَهَا وَمَسَاکِنُ تَرْضَوْنَهَا أَحَبَّ إِلَیْکُم مِّنَ اللّهِ وَرَسُولِهِ وَجِهَادٍ فِی سَبِیلِهِ فَتَرَبَّصُواْ حَتَّى یَأْتِیَ اللّهُ بِأَمْرِهِ وَاللّهُ لاَ یَهْدِی الْقَوْمَ الْفَاسِقِینَ} توبه (۲۴)  ‏ ‏بگو : اگر پدران و فرزندان و برادران و همسران و قوم و قبیله شما ، و اموالی که فراچنگش آورده‌اید ، و بازرگانی و تجارتی که از بی‌بازاری و بی‌رونقی آن می‌ترسید ، و منازلی که مورد علاقه شما است ، اینها در نظرتان از خدا و پیغمبرش و جهاد در راه او محبوبتر باشد ، در انتظار باشید که خداوند کار خود را می‌کند ( و عذاب خویش را فرو می‌فرستد ) . خداوند کسان نافرمانبردار را ( به راه سعادت ) هدایت نمی‌نماید .‏
۲۱)    باید خداوند را فراموش نکنیم؛ چون خداوند ما را به طاق نسیان نمی سپارد.
۲۲)    اینکه دوست دار ملاقات با الله باشیم و از مرگ نترسیم،‌ کسی که ملاقات با الله جل جلاله را دوست داشته باشیم الله متعال ملاقات او را دوست میدارد از الله تعالى خاتمه نیکو خواهانیم.

نمایش بیشتر

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا
بستن
بستن
خرید مدرک دیپلم خرید مدرک فوق دیپلم خرید مدرک لیسانس خرید مدرک دکتری خرید مدرک خرید مدرک دانشگاهی قانونی خرید مدرک دانشگاهی مدرک دانشگاهی قانونی مدرک دانشگاهی خرید مدرک معتبر خرید مدرک معتبر دانشگاهی مدرک معتبر مدرک معتبر دانشگاهی مدرک تحصیلی معتبر چگونه مدرک تحصیلی بگیریم از کجا مدرک تحصیلی بگیریم قیمت مدرک تحصیلی سایت خرید مدرک تحصیلی