پرسش و پاسخ

کرامت انسان؛ حکم تشبیه انسان به حیوانات

مع الوصف، تشبیه و تمثیل نمودن انسان به سگ و حیوانات دیگر از ویژگی های انسان مومن نبوده بلکه بر اساس فرمایش قرآن کریم از خصوصیات جاهلان و اهل جهنم است

پرسش:

سلام خسته نباشید خواستم بپرسم آیا تشبیه کردن خود به حیواناتی نظیر (سگ) رسول الله و اصحابش در شعر و قصیده از نظر شرعی درست است و گناه نیست؟برای مثال بگویی من سگ رسول الله و اصحابش هستم

پاسخ :

چنین گفتارهایی بر خلاف منابع اسلامی از جمله قرآن کریم می باشد وجایز نیست چرا که انسان پاک است و سگ نجس، انسان پاک نمی تواند سگ نجسی باشد همانگونه که سگ نجسی نمی تواند انسان پاکی شمرده شود و از طرفی انسان جایگاه رفیعی به دلیل ایمان به الله تعالی در عالم هستی دارد از این جهت اشرف مخلوقات آفریده شده است و تنزل دادن جایگاه خود از اختیارات ذاتی او نیست مگر اینکه در حال ایمان نباشد.

قران کریم می فرماید: وَلَقَدْ کَرَّمْنَا بَنِی آدَمَ(اسراء 70).

یعنی: و به‌راستی‌ ما فرزندان‌ آدم‌ را گرامی‌ داشتیم‌.  زیرا آنان‌ را بر این‌ هیأت‌ نیکو آفریده‌ و به‌نطق‌ و عقل‌ و تمییز و صورت‌ خوب‌ و قامت‌ معتدل‌ ممتازشان‌ گردانیدیم‌ چنان‌که‌ مختصات‌ فراوان‌ دیگری‌ چون‌ بهره‌گیری‌ از غذاها و نوشیدنی‌ها و پوشیدنی‌ها را به ‌آنان‌ عنایت‌ کردیم‌، به‌ گونه‌ای‌ که‌ نظیر این‌ ویژگی‌ها در سایر انواع‌ جانداران‌ وجود ندارد و نیز گرامی‌شان‌ داشتیم‌ با مسلط ساختن شان‌ بر سایر خلق‌ و مسخر کردن ‌سایر مخلوقات‌ برای شان‌ و نیز گرامی شان‌ داشتیم‌ با دادن‌ موهبت‌ سخن‌گفتن‌، خط نوشتن‌ و فهمیدن‌ زیرا بزرگترین‌ شاخص‌ گرامیداشت‌ فرزندان‌ آدم‌، موهبت ‌عقل‌ است‌. همه ی این امتیازات تنها برای انسان مومن و خدا پرست ثابت است.

دیدگاه قرآن

مع الوصف، تشبیه و تمثیل نمودن انسان به سگ و حیوانات دیگر از ویژگی های انسان مومن نبوده بلکه بر اساس فرمایش قرآن کریم از خصوصیات جاهلان و اهل جهنم است چنانچه آیات زیر به آن دلالت دارند از جمله اینکه خداوند اهل جهنم را تشبیه به حیوانات می کند.

وَلَقَدْ ذَرَأْنَا لِجَهَنَّمَ كَثِيرًا مِنَ الْجِنِّ وَالْإِنْسِ ۖ لَهُمْ قُلُوبٌ لَا يَفْقَهُونَ بِهَا وَلَهُمْ أَعْيُنٌ لَا يُبْصِرُونَ بِهَا وَلَهُمْ آذَانٌ لَا يَسْمَعُونَ بِهَا ۚ أُولَٰئِكَ كَالْأَنْعَامِ بَلْ هُمْ أَضَلُّ ۚ أُولَٰئِكَ هُمُ الْغَافِلُونَ . (اعراف 179).

ترجمه : و به تحقيق بسياري از جن وانس را براي دوزخ آفريديم براي آنان دلهائي است که به آن نمي‌فهمند و براي ايشان ديده‌هائي است که به آن نمي‌بينند و براي ايشان گوشهائي است که به آن نمي‌شنوند، ايشان مانند چهارپايانند بلکه ايشان گمراه‌ترند، ايشان همان غافلانند.

فَمَثَلُهُ كَمَثَلِ الْكَلْبِ إِنْ تَحْمِلْ عَلَيْهِ يَلْهَثْ أَوْ تَتْرُكْهُ يَلْهَثْ ۚ ذَٰلِكَ مَثَلُ الْقَوْمِ الَّذِينَ كَذَّبُوا بِآيَاتِنَا. (اعراف176).

ترجمه: مثل او مانند مثل سگ شد اگر بر او حمله کني زبان از دهان بيرون آورد و يا او را رها کني زبان از دهان درآرد، اين است مثل آنانکه به آيات ما تکذيب کردند.

مَثَلُ الَّذِينَ حُمِّلُوا التَّوْرَاةَ ثُمَّ لَمْ يَحْمِلُوهَا كَمَثَلِ الْحِمَارِ يَحْمِلُ أَسْفَارًا. (جمعه5).

ترجمه: مثل و صفت آنانکه حامل تورات شدند (با دعاي خودشان) سپس آنرا تحمل نکردند (به آن عمل ننمودند) مانند خر است که کتابهايي را بر دوش کشد.

وَالَّذِينَ كَفَرُوا يَتَمَتَّعُونَ وَيَأْكُلُونَ كَمَا تَأْكُلُ الْأَنْعَامُ وَالنَّارُ مَثْوًى لَهُمْ. (محمد12).

ترجمه: و آنان که کافرند بهره مي‌برند و مي‌خورند چنانکه چهارپايان مي‌خورند و آتش جايگاه ايشان است.

دیدگاه سنت

خداوند به مومنان جایگاه رفیعی عنایت فرموده و او را از سایرین ممتاز نموده است و حضرت رسول علیه السلام او را از چنین تشبیهاتی مانند تشبیه به سگ در افعال و خصوصیات برحذر داشته است. و در مورد نماز فرموده: دست های تان را در سجده مانند سگ فرش نکنید (ولا يبسط أحدكم ذراعيه انبساط الكلب؛ / متفق علیه). و همینطور فرموده است که در تشهد نماز مانند سگ ننشینید؛
(وأقعى إقعاء السبع/الدراية ابن حجر العسقلاني (184/ 1).

 

مثال دیگر : پیامبر گرامی -علیه السلام- قباحت شخصی را که از “هبه” رجوع می کند به قباحت و زشتی سگ تشبیه می کند: (العائد في هبته كالكلب يرجع في قيئه/متفق علیه). این حدیث شخص رجوع کننده از “هبه” را در واقع مانند سگ قبیح دانسته و رجوع اش را مانند رجوع سگ به استفراغ اش در قباحت برابر می داند.
لذا در افعال و خصوصیت جایز نیست انسانی را به حیوانات تشبیه کرد و حکم آن را بعضی علما حرام دانسته و بعضی دیگر مکروه دانسته اند.

برای یک مسلمان واجب است که از خدا و رسول اطاعت کرده و در مسیر شریعت بر گرفته از کلام الله و سنت رسول الله ثایت قدم باشد، از این ظریق می تواند به درجه ولایت برسد و ولی خدا و در مزه اولیاءالله قرار بگیرد و محبت خویش را با اطاعت و اعمال نیک اثبات کند نه اینکه خود را حیوان برای پیامبر و اصحاب او بر شمارد این محبت نیست بلکه خروج از اطاعت و عصیان است تفاوتی نمی کند کجا ایراد کند.

معیار قرآن برای دوستی

قُلْ إِنْ كُنْتُمْ تُحِبُّونَ اللَّهَ فَاتَّبِعُونِي يُحْبِبْكُمُ اللَّهُ وَيَغْفِرْ لَكُمْ ذُنُوبَكُمْ وَاللَّهُ غَفُورٌ رَحِيمٌ (آل عمران31).

بگو اگر خدا را دوست داريد از من پيروى كنيد تا خدا دوستتان بدارد و گناهان شما را بر شما ببخشايد و خداوند آمرزنده مهربان است .

-ایمان و تقوا

أَلَا إِنَّ أَوْلِيَاءَ اللَّـهِ لَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُونَ . الَّذِينَ آمَنُوا وَكَانُوا يَتَّقُونَ ﴿یونس62و63﴾.

آگاه باشید! ھمانا دوستان الله، نه ترسی بر آن ھاست، ونه آن ھا غمگین می شوند. (ھمان) کسانی که ایمان آوردند، و پرھیزگاری می کردند.

این است روش قرآن و سنت برای رسیدن به دوستی الله و رسول و یارانش.

 

وا اسلاماه

نمایش بیشتر

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا
بستن
بستن